ครูบ้านนอก

๑. - Analysis ขั้นวิเคราะห์

วิเคราะห์ : ปัญหา/ความต้องการ ผู้เรียน เนื้อหา

จากการที่ได้ปฏิบัติการสอนในรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓ ซึ่งได้ปฏิบัติการสอนตามเนื้อหา ตัวชี้วัด และจัดกิจกรรมควบคู่กับการบรรยาย และในระหว่างการจัดการเรียนรู้ก็ได้สังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้ และประเมินผลจากการทำงานของนักเรียน พบว่า พฤติกรรมการเรียนรู้ของนักเรียนที่แสดงออกคือ มีความอยากรู้อยากเห็น อยากทราบเหตุผล อยากร่วมมือ ชอบในการลงมือปฏิบัติ และจะมีช่วงระยะเวลาในการให้ความสนใจสั้น จึงทำให้ในบางคาบเรียนที่มีการสอนด้วยวิธีการบรรยาย นักเรียนจะค่อนข้างเบื่อหน่าย ไม่สามารถทำให้ผู้เรียนตื่นตัวหรือกระตือรือร้นในการเรียนรู้ได้ ขาดความสนใจ และจดจำความรู้ได้ไม่นาน เมื่อครูผู้สอนได้ทำการวางแผนการจัดการเรียนการสอนในหน่วยที่ ๑ พุทธประวัติ พบว่า เนื้อหาค่อนข้างมาก ยุ่งยาก ซับซ้อน และต้องเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติกิจกรรมถึงจะเกิดการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ ครูผู้สอนจึงมีความต้องการที่จะพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ เพื่อใช้เป็นสื่อเสริมประกอบการจัดการเรียนรู้ เพื่อเป็นสิ่งที่จะทำให้การเรียนรู้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เพราะจะช่วยกระตุ้นและสร้างความสนใจให้กับนักเรียนให้เกิดความอยากที่จะเรียนรู้ ส่งผลต่อให้เกิดความเข้าใจเนื้อหาบทเรียนที่ยุ่งยากซับซ้อนได้ง่ายขึ้นในระยะเวลาอันสั้นผ่านการปฏิบัติกิจกรรมการทดลองโดยตัวนักเรียนจะต้องได้ปฏิบัติและสร้างความรู้ด้วยตนเอง อีกทั้งยังสามารถช่วยให้เกิดความคิดรวบยอดในเรื่องนั้นได้อย่างถูกต้องรวดเร็วรอบคลุมเนื้อหาทั้งหมด นอกจากนั้นสื่อดังกล่าวยังต้องทำให้นักเรียนเกิดความสนุกสนานในระหว่างการเรียนรู้ ซึ่งเมื่อวิเคราะห์ถึงปัญหาต่างๆ สามารถแบ่งเป็น ๓ ด้านดังนี้

1.1 ด้านผู้เรียน

จากการสังเกตและวิเคราะห์นักเรียนจากการจัดการเรียนการสอนที่ผ่านมาพบว่า นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓ จะอยู่ช่วงอายุ ๘ ปี พฤติกรรมการเรียนรู้ในห้องเรียนจะแสดงออกอย่างชัดเจน โดยจะมีความอยากรูอยากเห็น อยากลงมือทำ อยากเกง อยากร่วมมือ ชอบตั้งคำถามเพื่ออยากทราบเหตุผล อยากทราบว่าสิ่งต่างๆ เกิดได้อย่างไร ชอบในการลงมือปฏิบัติเพื่อค้นหาคำตอบ และจะมีช่วงระยะเวลาในการให้ความสนใจสั้น จึงทำให้ในคาบเรียนมีการเรียนรู้แบบการบรรยาย นักเรียนส่วนใหญ่จะไม่ค่อยให้ความสนใจ ไม่ตั้งใจที่จะเรียนรู้ มีการทำกิจกรรมอื่นๆ ในระหว่างดำเนินการจัดการเรียนรู้ และไม่คิดตามขณะอธิบายและตอบคำถาม เนื่องจากนักเรียนขาดการมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ แต่เมื่อการจัดการเรียนการสอนในรูปแบบที่มีกิจกรรมให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริงด้วยตนเอง นักเรียนจะมีความตื่นเต้นสนใจ กระตือรือร้นอยากที่จะเรียนรู้ มีปฏิกิริยาโต้ตอบอย่างเห็นได้ชัด เช่น การตอบคำถาม หรือการตั้งคำถามต่อยอดความรู้ที่สิ่งที่ตนยังความสงสัยหรือสนใจ และสามารถนำผลจากการปฏิบัติกิจกรรมมาวิเคราะห์ต่อเพื่อสร้างเป็นองค์ความรู้ได้ดีขึ้น โดยเฉพาะกิจกรรมที่มีความน่าสนใจ นักเรียนเป็นผู้สำรวจตรวจสอบ ทำให้เกิดความตื่นเต้นเป็นกิจกรรมที่แปลกใหม่และแตกต่างไปจากเดิม ซึ่งสิ่งเร้าใหม่ๆ จะสามารถกระตุ้นความสนใจ และความกระตือรือร้นในการอยากที่จะเรียนรู้ของนักเรียนได้เป็นอย่างดี

1.2 ด้านเนื้อหา

เนื้อหาวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓ เป็นเนื้อหาที่ต้องเรียนรู้จากการปฏิบัติกิจกรรมการจำแนกประเภทของหิน ผ่านการศึกษาคุณสมบัติของหินในด้านต่างๆ และนำผลการปฏิบัติกิจกรรมมาจัดประเภทของหิน ตามเกณฑ์ที่ตนกำหนดเอง จากนั้นจะต้องศึกษาลักษณะการเกิดของหินแต่ละประเภทเพื่อนำมาเชื่อมโยงความสัมพันธ์เป็นวัฏจักรของหิน อีกทั้งนักเรียนจะต้องมีทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ โดยจะต้องสามารถใช้อุปกรณ์ต่างๆ ในการปฏิบัติกิจกรรมเพื่อตรวจสอบคุณสมบัติของหินได้ จะเห็นได้ว่ากว่าที่นักเรียนจะมีความคิดรวบยอดที่ถูกต้องได้นั้น ต้องเกิดมาจากการนำผลจากการปฏิบัติกิจกรรมมาเชื่อมโยงเพื่อสร้างเป็นองค์ความรู้ จึงมีความซับซ้อนค่อนข้างมาก ด้วยเหตุนี้จึงมีความเป็นไปได้ที่นักเรียนบางส่วนอาจเกิดความสับสน และมีความเข้าใจไม่ครบถ้วน และคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับสาระสำคัญของเรื่องดังกล่าวได้

1.3 ด้านวิธีการสอน

การจัดการเรียนการสอนส่วนใหญ่เน้นให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติการทดลองร่วมกับการอธิบายเนื้อหาโดยใช้ power point แต่เนื่องด้วยเนื้อหาเรื่องพุทธประวัติ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓ มีไม่ครบถ้วน จึงอาจทำให้นักเรียนไม่สามารถนำผลของการทดลองเชื่อมโยงไปยังเนื้อหา หรือความรู้รวบยอดทั้งหมดได้

จากการวิเคราะห์ปัญหาข้างต้นจะสามารถสรุปได้ว่า นักเรียนจะให้ความสนใจ ความกระตือรือร้นในการเรียนรู้น้อย ไม่ตั้งใจที่จะเรียนรู้ หากครูผู้สอนดำเนินการจัดการเรียนรู้ในรูปแบบที่ไม่เหมาะสม เช่น การอธิบาย หรือบรรยายเนื้อหาซึ่งไม่เอื้ออำนวยต่อการเรียนรู้ของนักเรียน โดยเฉพาะในเนื้อหาที่เข้าใจยาก ซับซ้อน ดังเช่นในหัวข้อเรื่อง พุทธประวัติ ซึ่งสาเหตุเหล่านี้จะส่งผลให้นักเรียน ไม่สามารถสร้างองค์ความรู้ได้ มีความเข้าใจที่ไม่ครบถ้วน คลาดเคลื่อน และจดจำความรู้ได้ไม่นาน แต่ในการจัดการเรียนการสอนที่มีรูปแบบให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติ สร้างองค์ความรู้จากการได้ปฏิบัติกิจกรรมการทดลอง โดยใช้รูปแบบที่นักเรียนเป็นผู้สำรวจตรวจสอบ ซึ่งจะช่วยให้นักเรียนรู้สึกสนใจ กระตือรือร้น สนุกสนานอยากที่จะเรียนรู้ และช่วยให้นักเรียนสามารถเรียนรู้ได้ดี ผู้จัดทำจึงมีความต้องการที่จะจัดการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น จึงได้จัดทำนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ Board game : History of Buddha เรื่องพุทธประวัติ เพื่อช่วยนักเรียนในการสร้างความรู้ความเข้าใจเนื้อหา เรื่อง พุทธประวัติได้ถูกต้อง และมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนไม่น้อย กวาเกณฑร้อยละ 70

เว็บน่าสนใจ