ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาไทยตามแนวคิดสมองเป็นฐาน (BBL)
ร่วมกับการเรียนรู้แบบร่วมมือเทคนิค CIRC เพื่อพัฒนาความสามารถในการอ่านจับใจความสำคัญ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3
ผู้วิจัย นางอรุณรัตน์ นาคราช
หน่วยงาน โรงเรียนเทศบาลวัดแก่งคอย กองการศึกษา เทศบาลเมืองแก่งคอย จังหวัดสระบุรี
ปีที่ทำการวิจัย ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีความมุ่งหมายของการวิจัยเพื่อ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการในการพัฒนาการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย เพื่อพัฒนาความสามารถในการอ่านจับใจความสำคัญ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 2) เพื่อสร้างและพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาไทยตามแนวคิดสมองเป็นฐาน (BBL) ร่วมกับการเรียนรู้แบบร่วมมือเทคนิค CIRC เพื่อพัฒนาความสามารถในการอ่านจับใจความสำคัญ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 3) ศึกษาผลการใช้รูปแบบที่พัฒนาขึ้น ดังนี้ 3.1) เพื่อหาประสิทธิภาพของรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาไทยที่พัฒนาขึ้น ที่มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80 3.2) เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ระหว่างก่อนเรียนและหลังเรียนด้วยรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาไทยที่พัฒนาขึ้น 3.3) เพื่อเปรียบเทียบความสามารถในการอ่านจับใจความสำคัญของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ระหว่างก่อนเรียนและหลังเรียนด้วยรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาไทยที่พัฒนาขึ้น 3.4) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ที่มีต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ด้วยรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาไทยที่พัฒนาขึ้น 4) เพื่อประเมินความคิดเห็นของครูผู้สอนรายวิชาภาษาไทยต่อการใช้รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาไทยตามแนวคิดสมองเป็นฐาน (BBL) ร่วมกับการเรียนรู้แบบร่วมมือเทคนิค CIRC เพื่อพัฒนาความสามารถในการอ่านจับใจความสำคัญ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 การวิจัยแบ่งเป็น 4 ระยะ ดังนี้ ระยะที่ 1 กลุ่มเป้าหมายคือ ครูผู้สอนรายวิชาภาษาไทย โรงเรียนในสังกัดเทศบาลเมืองแก่งคอย จำนวน 4 คน และนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเทศบาลวัดแก่งคอย จำนวน 12 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ครูและแบบสัมภาษณ์นักเรียน ระยะที่ 2 กลุ่มผู้ให้ข้อมูลคือ ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบประเมินรูปแบบการจัดการเรียนรู้ ระยะที่ 3 กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 11 คน ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 โรงเรียนเทศบาลวัดแก่งคอย สังกัดเทศบาลเมืองแก่งคอย จังหวัดสระบุรี เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ 1) แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ จำนวน 18 แผน 2) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน มีค่าความยากง่าย (p) ตั้งแต่ 0.32 0.76 และมีค่าอำนาจจำแนก (B) ตั้งแต่ 0.24 0.84 และค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.92 3) แบบประเมินความสามารถในการอ่านจับใจความสำคัญ มีค่า IOC ตั้งแต่ 0.80 1.00 4) แบบสอบถามความพึงพอใจ มีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) ตั้งแต่ 0.80 1.00 มีค่าอำนาจจำแนกรายข้อ (rxy) ตั้งแต่ 0.29 0.78 มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.90 และระยะที่ 4 กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ครูผู้สอนรายวิชาภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษา โรงเรียนสังกัดเทศบาลเมืองแก่งคอย จำนวน 15 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบประเมินความคิดเห็นของครูผู้สอน มีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) เท่ากับ 1.00 ทุกข้อ มีค่าอำนาจจำแนกรายข้อ (rxy) ตั้งแต่ 0.430.85 มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.90 สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบ t-test (Dependent Sample)
ผลการวิจัยพบว่า
1. ผลการศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการในการพัฒนารูปแบบ พบว่า สาเหตุหลักของปัญหาการอ่านโดยเฉพาะการอ่านจับใจความสำคัญ เนื่องจากทักษะการอ่านพื้นฐานยังไม่มั่นคง นักเรียนบางคนยังอ่านไม่คล่อง ขาดความเข้าใจคำศัพท์ระดับพื้นฐาน ครูไม่ได้เน้นทักษะการจับใจความอย่างเป็นระบบ การจัดการเรียนการสอนของครูผู้สอนเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เกิดปัญหาการเรียนการสอน ครูภาษาไทยสอนแบบยึดตัวครูเป็นสำคัญ เน้นการท่องจำมากกว่าการฝึกให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริง ซึ่งสอดคล้องกับปัญหาการจัดการเรียนรู้วิชาภาษาไทย
2. ผลการพัฒนารูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาไทยตามแนวคิดสมองเป็นฐาน (BBL) ร่วมกับการเรียนรู้แบบร่วมมือเทคนิค CIRC เพื่อพัฒนาความสามารถในการอ่านจับใจความสำคัญ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 (WESAC Model) มี 6 องค์ประกอบ คือ (1) หลักการ (2) วัตถุประสงค์ (3) กระบวนการจัดการเรียนรู้ (4) ระบบสังคม (5) หลักการตอบสนอง และ (6) สิ่งสนับสนุน มีขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ 5 ขั้นตอน คือ ขั้นที่ 1 ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน (Warm-Up and Connect) ขั้นที่ 2 ขั้นสร้างความเข้าใจ (Explore Together) ขั้นที่ 3 ขั้นพัฒนาและฝึกทักษะ (Skill Practice and Brain Workout) ขั้นที่ 4 ขั้นนำไปใช้และสะท้อนผล (Application and Feedback) ขั้นที่ 5 ขั้นสรุปและประเมินผล (Conclusion and Assessment) และผลการประเมินความเหมาะสมของรูปแบบจากผู้เชี่ยวชาญ มีคุณภาพเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.59)
3. ผลการใช้รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาไทยตามแนวคิดสมองเป็นฐาน (BBL) ร่วมกับการเรียนรู้แบบร่วมมือเทคนิค CIRC เพื่อพัฒนาความสามารถในการอ่านจับใจความสำคัญ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ดังนี้
3.1 รูปแบบที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิภาพ (E1/E2) เท่ากับ 84.64/83.87 ซึ่งมีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80
3.2 นักเรียนที่เรียนด้วยรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้น มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
3.3 นักเรียนที่เรียนด้วยรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้น มีความสามารถในการอ่านจับใจความสำคัญ หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
3.4 นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการเรียนด้วยรูปแบบที่พัฒนาขึ้น โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( =4.42)
4. ผลการประเมินความคิดเห็นของครูผู้สอนรายวิชาภาษาไทยต่อการใช้รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ภาษาไทยตามแนวคิดสมองเป็นฐาน (BBL) ร่วมกับการเรียนรู้แบบร่วมมือเทคนิค CIRC เพื่อพัฒนาความสามารถในการอ่านจับใจความสำคัญ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( =4.43)