ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการนิเทศภายใน โดยใช้แนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อพัฒนาสมรรถนะของครูด้านการออกแบบการเรียนรู้ โรงเรียนเกิ้งวิทยานุกูล สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม
ผู้วิจัย นายปัญญา ชัยนามล
สถานศึกษา โรงเรียนเกิ้งวิทยานุกูล อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม
ปีที่วิจัย 2567
บทคัดย่อ
การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบและตัวชี้วัดของการนิเทศภายใน โดยใช้กระบวนการชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อพัฒนาสมรรถนะของครูด้านการออกแบบการเรียนรู้ 2) ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการนิเทศภายใน และสมรรถนะของครูด้านการออกแบบการเรียนรู้ 3) เพื่อพัฒนารูปแบบการนิเทศภายใน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้วิชาชีพ (PLC) เพื่อพัฒนาสมรรถนะของครูด้านการออกแบบการเรียนรู้ โรงเรียนเกิ้งวิทยานุกูล สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม 4) เพื่อประเมินผลการใช้รูปแบบการนิเทศภายใน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้วิชาชีพ (PLC) เพื่อพัฒนาสมรรถนะของครูด้านการออกแบบการเรียนรู้ โรงเรียนเกิ้งวิทยานุกูล สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม แบ่งการวิจัยออกเป็น 4 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การศึกษาองค์ประกอบ ตัวชี้วัดของการนิเทศภายใน โดยใช้กระบวนการชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) และพัฒนาสมรรถนะของครูด้านการออกแบบการเรียนรู้ กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 คน เพื่อยืนยันความเหมาะสมขององค์ประกอบและตัวชี้วัด ระยะที่ 2 ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการนิเทศภายใน และการพัฒนาสมรรถนะของครูด้านการออกแบบการเรียนรู้ กลุ่มตัวอย่าง คือครูผู้สอนในโรงเรียนเกิ้งวิทยานุกูล สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม โดยการเจาะจงจากครูผู้สอน จำนวน 10 คน กลุ่มผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้บริหารสถานศึกษา และรองผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 10 คน จาก 5 โรงเรียน ระยะที่ 3 พัฒนารูปแบบการนิเทศภายใน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้วิชาชีพ (PLC) เพื่อพัฒนาสมรรถนะของครูด้านการออกแบบการเรียนรู้ โรงเรียนเกิ้งวิทยานุกูล สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม กลุ่มผู้ให้ข้อมูล คือ กลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 คน ระยะที่ 4 ประเมินผลการใช้รูปแบบการนิเทศภายใน โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้วิชาชีพ (PLC) เพื่อพัฒนาสมรรถนะของครูด้านการออกแบบการเรียนรู้ โรงเรียนเกิ้งวิทยานุกูล สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ครูผู้สอนโรงเรียนเกิ้งวิทยานุกูล ที่สมัครเข้าร่วมโครงการพัฒนาสมรรถนะของครูด้านการออกแบบการเรียนรู้ จำนวน 10 คน และนักเรียน จำนวน 60 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ แบบสอบถาม แบบประเมินรูปแบบ การนิเทศ/คู่มือการใช้ แบบประเมินความสามารถในการออกแบบการเรียนรู้ของครูผู้รับการประเมิน แบบประเมินความสามารถในการใช้รูปแบบการนิเทศภายใน 5S MODEL สถิติที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า
1. ผลจากการศึกษาองค์ประกอบและตัวชี้วัดสรุปได้ว่า การนิเทศภายในสถานศึกษา ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ วางแผนการนิเทศ การดำเนินการนิเทศ และการประเมินผลการนิเทศ รวม 38 ตัวชี้วัด สมรรถนะของครูด้านการออกแบบการเรียนรู้ ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ การบูรณาการเนื้อหาในกลุ่มสาระการเรียนรู้ การออกแบบการจัดการเรียนรู้ให้เหมาะสมกับวัย การใช้รูปแบบและเทคนิควิธีการสอนที่หลากหลาย การพัฒนาสื่อและนวัตกรรม และการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ รวม 54 ตัวชี้วัด และกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้มี 5 องค์ประกอบ ได้แก่ วิสัยทัศน์ร่วม ทีมร่วมแรงร่วมใจ ภาวะผู้นำร่วมการเรียนรู้และการพัฒนาวิชาชีพ และโครงสร้างสนับสนุนชุมชน
2. สภาพปัจจุบันของการนิเทศภายใน โดยรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง ( = 2.90) และสภาพที่พึงประสงค์ของการนิเทศภายใน โดยรวมมีค่าเฉลี่ยระดับมาก ( =3.98) ส่วนสภาพปัจจุบันของสมรรถนะของครูด้านการออกแบบการเรียนรู้ โดยรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง ( =3.01) และมีสภาพที่พึงประสงค์ โดยรวมมีค่าเฉลี่ยระดับมาก ( =4.08)
3. การพัฒนารูปแบบการนิเทศภายใน โดยใช้แนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อพัฒนาสมรรถนะของครูด้านการออกแบบการเรียนรู้ โรงเรียนเกิ้งวิทยานุกูล สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม ภายใต้รูปแบบ 5S MODEL ประกอบด้วย หลักการ วัตถุประสงค์ของรูปแบบ กระบวนการนิเทศภายใน เนื้อหาการนิเทศภายใน ระบบสังคม และเงื่อนไขการนำรูปแบบการนิเทศภายในไปใช้ ซึ่งมีผลการตรวจสอบคุณภาพจากผู้ทรงคุณวุฒิ อยู่ในระดับมาก และรูปแบบการนิเทศภายใน 5S MODEL เพื่อพัฒนาสมรรถนะของครูด้านการออกแบบการเรียนรู้ มีความเหมาะสมความเป็นไปได้ และด้านความเป็นประโยชน์ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน
4. ผลการประเมินผลการใช้รูปแบบการนิเทศภายใน 5S MODEL เพื่อพัฒนาสมรรถนะของครูด้านการออกแบบการเรียนรู้ โรงเรียนเกิ้งวิทยานุกูล สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม พบว่า ผู้เข้าร่วมการพัฒนามีสมรรถนะด้านการออกแบบการเรียนรู้โดยรวมอยู่ในระดับมาก และมีความสามารถในการใช้รูปแบบการนิเทศภายใน 5S MODEL โดยรวมอยู่ในระดับมาก