แผนการจัดการเรียนรู้
กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ราย วิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี3 รหัสวิชา ว13101 ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3
หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง อากาศและชีวิตของสัตว์ เวลา 25 ชั่วโมงแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 20 เรื่อง วัฏจักรชีวิตของสัตว์ เวลา 2 ชั่วโมง
1. มาตรฐานการเรียนรู้
มาตรฐาน ว 1.2 เข้าใจสมบัติของสิ่งมีชีวิต หน่วยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต การลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์ ความสัมพันธ์ของโครงสร้างและหน้าที่ของระบบต่าง ๆ ของสัตว์และมนุษย์ที่ทำงานสัมพันธ์ความสัมพันธ์ของโครงสร้างและหน้าที่ ของอวัยวะต่าง ๆ ของพืชที่ทำงานสัมพันธ์กัน รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์
2. ตัวชี้วัด
ว 1.2 ป.3/3 สร้างแบบจำลองที่บรรยายวัฏจักรชีวิตของสัตว์ และเปรียบเทียบวัฏจักรชีวิตของสัตว์บางชนิด
3. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด
สัตว์เมื่อเป็นตัวเต็มวัยจะสืบพันธุ์มีลูก เมื่อลูกเจริญเติบโตเป็นตัวเต็มวัยก็สืบพันธุ์มีลูกต่อไปได้อีกหมุนเวียนต่อเนื่องเป็นวัฏจักรชีวิตของสัตว์ซึ่งสัตว์แต่ละชนิด. เช่น ผีเสื้อ กบ ไก่ มนุษย์ จะมีวัฏจักรชีวิตที่เฉพาะและแตกต่างกัน
4. จุดประสงค์การเรียนรู้
1) นักเรียนสามารถบรรยายและเปรียบเทียบวัฏจักรชีวิตของสัตว์ได้ (K)
2) นักเรียนสามารถนำเสนอวัฏจักรชีวิตของสัตว์บางชนิดได้ (P)
3) นักเรียนมีความรับผิดชอบและมุ่งมั่นในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย (A)
5. คุณลักษณะที่พึงประสงค์
รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์สุจริต มีวินัย
ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง มุ่งมั่นในการทำงาน
รักความเป็นไทย มีจิตสาธารณะ
6. สมรรถนะที่สำคัญ
ความสามารถในการสื่อสาร ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต
ความสามารถในการคิด ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
ความสามารถในการแก้ปัญหา
7. เนื้อหาสาระ
สัตว์เมื่อเป็นตัวเต็มวัยจะสืบพันธุ์มีลูก เมื่อลูกเจริญเติบโตเป็นตัวเต็มวัยก็สืบพันธุ์มีลูกต่อไปได้อีกหมุนเวียนต่อเนื่องเป็นวัฏจักรชีวิตของสัตว์ซึ่งสัตว์แต่ละชนิด เช่น ผีเสื้อ กบ ไก่ มนุษย์ จะมีวัฏจักรชีวิตที่เฉพาะและแตกต่างกัน
วัฏจักรชีวิตของสัตว์ หมายถึง ชีวิตการเจริญเติบโตของสัตว์ที่เจริญเติบโตต่อเนื่องกันมาอย่างเป็นระเบียบ การเจริญเติบโตของสัตว์บางชนิดจะมีการเปลี่ยนแปลงอย่างมากในการเจริญเติบโตเช่น กบ ตอนแรกมาจากแม่ครั้งแรกจะเป็นไข่ หลังจากนั้นจะเปลี่ยนแปลงรูปร่างจากไข่กลายเป็นลูกอ๊อด เมื่อโตขึ้นมาอีกหน่อยหางจะหดลงแล้วขึ้นมาหากินบนบกจนกลายเป็นกบ เป็นต้น
8. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้
วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ Inquiry Method : 5E
ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ (15 นาที)
1) ครูถามนักเรียนเพื่อทบทวนความรู้เกี่ยวกับปัจจัยที่จำเป็นในการดำรงชีวิตของมนุษย์และสัตว์ โดยครูใช้คำถามต่อไปนี้
- ปัจจัยที่จำเป็นในการดำรงชีวิตของมนุษย์และสัตว์ (แนวคำตอบ : ปัจจัยที่จำเป็นในการดำรงชีวิตของมนุษย์และสัตว์ ได้แก่ อาหาร น้ำ อากาศ)
- นักเรียนคิดว่าหากขาดปัจจัยใดปัจจัยหนึ่งสัตว์จะสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้หรือไม่ เพราะอะไร (แนวคำตอบ : สัตว์จะไม่สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ เพราะร่างกายไม่เจริญเติบโต หรือไม่สมบูรณ์และจะตายลงในที่สุด)
2) ครูนำเข้าสู่บทเรียนโดยให้นักเรียนรับชมวิดีทัศน์แอนิเมชั่นวัฏจักรของผีเสื้อ จากคลังเนื้อหาอิเล็กทรอนิกส์ OBEC Content Center
ขั้นที่ 2 สำรวจค้นหา (45 นาที)
3) ครูให้นักเรียนทำกิจกรรม สัตว์ตัวนี้มีที่มา ซึ่งมีขั้นตอน ดังนี้
- นักเรียนจับกลุ่ม กลุ่มละ 3 - 4 คน
- ครูทำสลากที่เขียนชื่อสัตว์ชนิดต่างๆ ได้แก่ ยุง กบ ไก่ มด ผึ้ง เต่าทอง แมลงวัน ปลาแซลมอน จระเข้ แพนกวิน นก ผีเสื้อ เป็นต้น ให้นักเรียนจับสลาก กลุ่มละ 3 ชนิด
- ให้เวลานักเรียน 5 นาที ในการปรึกษากันเพื่อหาคำตอบว่าสัตว์แต่ละชนิดที่นักเรียนได้ มีการเปลี่ยนแปลงระหว่างการเจริญเติบโตอย่างไรบ้าง (ครูอาจยกตัวอย่างให้นักเรียนฟังก่อนได้ เช่น เป็ดออกลูกเป็นไข่เป็ด เมื่อไข่ฟักตัวเป็นลูกเป็ด เมื่อลูกเป็ดได้รับอาหาร น้ำ อากาศ ก็เจริญเติบโตไปเป็นเป็ดต่อไป)
- นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอ วัฏจักรชีวิตของสัตว์ที่กลุ่มตนเองจับสลากได้
4) นักเรียนและครูร่วมกันสรุปผลกิจกรรม สัตว์ตัวนี้มีที่มา โดยเปิดโอกาสให้นักเรียนถามคำถามที่เกี่ยวกับกิจกรรมคนละ 1 ข้อ
ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (15 นาที)
5) ครูให้นักเรียนร่วมกันรับชมสื่อวิดีทัศน์ วัฏจักรชีวิตของสัตว์ จากคลังเนื้อหาอิเล็กทรอนิกส์ OBEC Content Center
6) นักเรียนและครูร่วมกันสรุปความรู้เกี่ยวกับวัฏจักรชีวิตของสัตว์ โดยใช้คำถาม ดังนี้
- นักเรียนคิดว่าสัตว์แต่ละชนิดมีการเปลี่ยนแปลทางด้านร่างกายเหมือนกันหรือไม่ อย่างไร (แนวคำตอบ : ไม่เหมือนกัน สัตว์แต่ละชนิดจะมีการเปลี่ยนแปลงเฉพาะตัวที่แตกต่างกันไป)
- เมื่อสัตว์เจริญเติบโตและตัวโตเต็มวัยจะตายไปเลยใช่หรือไม่ อย่างไร (แนวคำตอบ : ไม่ใช่ สัตว์เมื่อเป็นตัวเต็มวัยจะสืบพันธุ์มีลูก เมื่อลูกเจริญเติบโตเป็นตัวเต็มวัยก็สืบพันธุ์มีลูกต่อไปได้อีก)
- นักเรียนคิดว่า การที่สัตว์ที่โตเต็มวัยมีการสิบพันธุ์มีลูก แล้วลูกจะมีการเจริญเติบโตต่าง ๆ เหมือนพ่อแม่หรือไม่ (แนวคำตอบ : มีการเจริญเติบโตที่ร่างกายเปลี่ยนแปลงไปเหมือนกับรุ่นพ่อแม่)
- รุ่นลูกสามารถสืบพันธุ์ต่อไปได้หรือไม่ (แนวคำตอบ : ได้ สัตว์รุ่นลูกสามารถสืบพันธุ์ต่อไปได้ถ้าโตเต็มวัย)
- แสดงว่าชีวิตของสัตว์จะมีลักษณะเป็นวงเวียนหรือวัฏจักรหมุนวนไปเรื่อยๆ ใช่หรือไม่ (แนวคำตอบ : ใช่ เพราะมีการสืบพันธุ๋และการเจริญเติบโตไปเรื่อยๆ)
7) นักเรียนและครูสรุปความหมายของวัฏจักรชีวิตของสัตว์ ดังนี้ สัตว์เมื่อเป็นตัวเต็มวัยจะสืบพันธุ์มีลูก เมื่อลูกเจริญเติบโตเป็นตัวเต็มวัยก็สืบพันธุ์มีลูกต่อไปได้อีกหมุนเวียนต่อเนื่อง ดังนั้น วัฏจักรชีวิตของสัตว์ หมายถึง ชีวิตการเจริญเติบโตของสัตว์ที่เจริญเติบโตต่อเนื่องกันมาอย่างเป็นระเบียบ เช่น ผีเสื้อ กบ ไก่ เป็นต้น
ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ (35 นาที)
8) ครูมอบหมายให้สมาชิกในแต่ละกลุ่มทำกิจกรรม วัฏจักรชีวิตสัตว์มหาสนุก (The Amazing Animal Life Cycle) จากคลังเนื้อหาอิเล็กทรอนิกส์ OBEC Content Center
9) ครูใช้คำถามต่อไปนี้ขยายความเข้าใจของนักเรียน โดยสุ่มนักเรียนในการตอบคำถาม
- นักเรียนคิดว่าหากสัตว์บางชนิดไม่สามารถดำรงชีวิตได้ตามวัฏจักรชีวิตของสัตว์ จะเป็นอย่างไร (แนวคำตอบ : ตอบตามแนวคิดของนักเรียน เช่น สัตว์ชนิดนั้นอาจสูญพันธุ์และหายไปจากโลกหรือสัตว์ชนิดนั้นอาจตายได้ เป็นต้น)
- นักเรียนคิดว่าอาหาร น้ำ และอากาศ มีผลต่อวัฏจักรชีวิตของสัตว์หรือไม่ (แนวคำตอบ : ตอบตามแนวคิดของนักเรียน เช่น มีผล เนื่องจาก ปัจจัยเหล่านี้จะช่วยให้สัตว์ดำรงชีวิตอยู่ได้ ถ้าไม่มีหรืขาดแคลน อาจทำให้สัตว์ไม่เจริญเติบโต ไม่สามารถสืบพันธุ์ต่อไปได้ เป็นต้น)
10) ครูให้เวลานักเรียน 1 นาที ในการคิดคำจำกัดความที่บ่งบอกถึงความหมายของ วัฏจักรชีวิตของสัตว์ คนละ 3 คำ
11) เปิดโอกาสให้นักเรียนนำเสนอคำที่ตนเองคิด โดยหากเพื่อนสงสัยสามารถถามได้
ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (10 นาที)
12) นักเรียนทำ ใบงาน วัฏจักรชีวิตของผีเสื้อและวัฏจักรชีวิตของกบ จากคลังเนื้อหาอิเล็กทรอนิกส์ OBEC Content Center
9. สื่อการเรียนรู้
1) สื่อการเรียนรู้
1.1) วิดีทัศน์แอนิเมชั่นวัฏจักรของผีเสื้อ จากคลังเนื้อหาอิเล็กทรอนิกส์ OBEC Content Center 1.2) กิจกรรม สัตว์ตัวนี้มีที่มา
1.3) วิดีทัศน์ วัฏจักรชีวิตของสัตว์ จากคลังเนื้อหาอิเล็กทรอนิกส์ OBEC Content Center
1.4) กิจกรรม วัฏจักรชีวิตสัตว์มหาสนุก (The Amazing Animal Life Cycle) จากคลังเนื้อหาอิเล็กทรอนิกส์ OBEC Content Center
1.5) ใบงาน วัฏจักรชีวิตของสัตว์ จากคลังเนื้อหาอิเล็กทรอนิกส์ OBEC Content Center
10. การวัดและประเมินผลการเรียนรู้
สิ่งที่ต้องการวัด รายการ วิธีวัดผล เครื่องมือวัดผล เกณฑ์การประเมิน
ด้านความรู้ (K) นักเรียนสามารถบรรยายวัฏจักรชีวิตของสัตว์ได้
-ตรวจการทำใบงาน เรื่อง วัฏจักรชีวิตของสัตว์ -ใบงาน เรื่อง วัฏจักรชีวิตของสัตว์ -ช่วงคะแนน 5-6 (ดี)
-ช่วงคะแนน 3-4 (พอใช้)
-ช่วงคะแนน 1-2 (ปรับปรุง)
ผ่านเกณฑ์ ระดับพอใช้
ด้านทักษะ / กระบวนการ (P) นักเรียนสามารถนำเสนอวัฏจักรชีวิตของสัตว์บางชนิดได้ -ตรวจการนำเสนอกิจกรรมสัตว์ตัวนี้มีที่มา -กิจกรรมสัตว์ตัวนี้มีที่มา -ช่วงคะแนน 3 (ดี)
-ช่วงคะแนน 2 (พอใช้)
-ช่วงคะแนน 1 (ปรับปรุง)
ผ่านเกณฑ์ ระดับพอใช้
ด้านเจตคติ (A) นักเรียนมีความรับผิดชอบและมุ่งมั่นในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย -ประเมินจิตวิทยาศาสตร์ -ประเมินจิตวิทยาศาสตร์
นักเรียน -ช่วงคะแนน 5-6 (ดี)
-ช่วงคะแนน 3-4 (พอใช้)
-ช่วงคะแนน 1-2 (ปรับปรุง)
ผ่านเกณฑ์ ระดับพอใช้
ด้านสมรรถนะสำคัญ (C) นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมโดยมีความสามารถในการคิดและความสามารถในการสื่อสารได้ -ประเมินสมรรถนะของผู้เรียน -ประเมินสมรรถนะผู้เรียนของ
นักเรียน -ช่วงคะแนน 5-6 (ดี)
-ช่วงคะแนน 3-4 (พอใช้)
-ช่วงคะแนน 1-2 (ปรับปรุง)
ผ่านเกณฑ์ ระดับพอใช้