ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ SCDESS Model ด้วยสื่อประสม
เพื่อส่งเสริมทักษะทางสังคมอย่างสร้างสรรค์และความเป็นพลเมืองดี
เรื่อง สันติภาพและสันติสุข สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
ผู้วิจัย นางธวัลหทัย อภิรักษ์วรากร ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ
โรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๙๗ (บ้านบางบอน)
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระนอง
ปีการศึกษา 2566
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานและหลักการในการจัด
การเรียนรู้แบบร่วมมือเพื่อส่งเสริมทักษะทางสังคมอย่างสร้างสรรค์และความเป็นพลเมืองดี
เรื่อง สันติภาพและสันติสุข สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 2) พัฒนาและหาประสิทธิภาพของรูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ SCDESS Model ด้วยสื่อประสม เพื่อส่งเสริมทักษะทางสังคมอย่างสร้างสรรค์และความเป็นพลเมืองดี เรื่อง สันติภาพและสันติสุข สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา
ปีที่ 2 ตามเกณฑ์ที่กำหนด 80/80 3) เปรียบเทียบผลลัพธ์หลังการจัดการเรียนรู้ โดยใช้รูปแบบ
การจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ SCDESS Model ด้วยสื่อประสม เพื่อส่งเสริมทักษะทางสังคมอย่างสร้างสรรค์และความเป็นพลเมืองดี เรื่อง สันติภาพและสันติสุข สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2
4) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ที่มีต่อการเรียนด้วยรูปแบบการจัด
การเรียนรู้แบบร่วมมือ SCDESS Model ด้วยสื่อประสม เพื่อส่งเสริมทักษะทางสังคมอย่างสร้างสรรค์และความเป็นพลเมืองดี เรื่อง สันติภาพและสันติสุข สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ที่พัฒนาขึ้น การวิจัยเป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) กลุ่มเป้าหมาย คือ นักเรียน
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๙๗ (บ้านบางบอน) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระนองภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 จำนวน 22 คน และครูผู้สอนสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ระดับมัธยมศึกษาในจังหวัดระนอง จำนวน 20 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย รูปแบบการจัดการเรียนรู้ SCDESS Model สื่อประสม สื่อมัลติมีเดียห้องเรียนพลเมืองดี แบบทดสอบผลสัมฤทธิ์ 40 ข้อ และแบบประเมินทักษะ/ความพึงพอใจการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย (× ̅) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และการทดสอบค่าที (t-test for แบบ Dependent Samples)
ผลการวิจัยพบว่า
1) ผลการศึกษาข้อมูลพื้นฐาน พบว่านักเรียนส่วนใหญ่ขาดทักษะการจัดการความขัดแย้งเชิงสันติวิธีในชีวิตประจำวัน และต้องการรูปแบบการเรียนรู้ที่เน้นการทำกิจกรรมกลุ่มมากกว่าการบรรยาย ครูเห็นควรให้มีการสร้างนวัตกรรมที่เชื่อมโยงความรู้เรื่องสันติภาพสู่การปฏิบัติจริงในสังคม
2) รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ SCDESS Model ด้วยสื่อประสม เพื่อส่งเสริมทักษะทางสังคมอย่างสร้างสรรค์และความเป็นพลเมืองดี เรื่อง สันติภาพและสันติสุข สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ที่พัฒนาขึ้นมีชื่อว่า S: (Stimulate learning), C: (Create knowledge), D: (Develop skills), ประเมินผล E: (Evaluation), S: (Summarize), สังคม S: (Social creativity) (SCDESS Model) มีองค์ประกอบ คือ หลักการ วัตถุประสงค์กระบวนการเรียนการสอน สาระความรู้ ทักษะกระบวนการ สิ่งที่ส่งเสริมการเรียนรู้ ระบบสังคม สิ่งสนับสนุน และหลักการตอบสนอง ซึ่งกระบวนการเรียนการสอนมี 6 ขั้นตอน คือ ขั้นที่ 1 ขั้นกระตุ้นการเรียนรู้ S: (Stimulate learning) ขั้นที่ 2 ขั้นสร้างความรู้ C: (Create knowledge) ขั้นที่ 3 ขั้นพัฒนาทักษะ D: (Develop skills) ขั้นที่ 4 ขั้นประเมินผล E: (Evaluation) ขั้นที่ 5 ขั้นสรุป S: (Summarize) ขั้นที่ 6 ขั้นร่วมสร้างสรรค์สังคม S: (Social creativity) รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ SCDESS Model 6 ขั้นตอน มีคุณภาพอยู่ในระดับเหมาะสมมากที่สุด และมีประสิทธิภาพ (E1/E2) เท่ากับ 86.45/88.75 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ 80/80 ที่กำหนดไว้
3) ผลการศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบ
3.1 ความเป็นพลเมืองดี ในภาพรวมอยู่ในระดับ ดีเยี่ยม (ร้อยละ 91.25) โดยนักเรียนแสดงออกด้านความรับผิดชอบและการเคารพสิทธิผู้อื่นอย่างโดดเด่นในขั้นการสร้างสรรค์สังคม (Social creativity)
3.2 ทักษะทางสังคมอย่างสร้างสรรค์ ในภาพรวมอยู่ในระดับดีเยี่ยม (ร้อยละ 88.75) โดยด้านการทำงานเป็นทีมมีคะแนนเฉลี่ยสูงที่สุด
3.3 ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน นักเรียนมีคะแนนเฉลี่ยหลังเรียนเรื่อง สันติภาพและสันติสุข (× ̅ = 35.50) สูงกว่าก่อนเรียน (× ̅ = 18.75) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยมีดัชนีประสิทธิผล (E.I.) เท่ากับ 0.7905 แสดงว่านักเรียนมีความก้าวหน้าทางการเรียนรู้ร้อยละ 79.05
4) ผลการศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนต่อรูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ SCDESS Model ด้วยสื่อประสม เพื่อส่งเสริมทักษะทางสังคมอย่างสร้างสรรค์และความเป็นพลเมืองดี
เรื่อง สันติภาพและสันติสุข สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ในภาพรวมอยู่ในระดับ มากที่สุด (× ̅ = 4.77)
คำสำคัญ (Keywords): ทักษะทางสังคมอย่างสร้างสรรค์, ความเป็นพลเมืองดี, สันติภาพ สันติสุข, สื่อประสม