ครูบ้านนอก

ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบเสริมสร้างความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโดยใช้แนวคิดการศึกษาชั้นเรียนร่วมกับชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ

เพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียน โรงเรียนแม่ต๋ำตาดควันวิทยาคม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย

ผู้วิจัย สุริยา บุดดี

ปีที่วิจัย 2568

คำสำคัญ การพัฒนารูปแบบ, ความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก,การศึกษาชั้นเรียน, ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ, คุณภาพผู้เรียน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลพื้นฐานสำหรับการพัฒนารูปแบบ 2) สร้างและหาคุณภาพของรูปแบบ 3) เปรียบเทียบความสามารถในการจัดการเรียนรู้ เชิงรุกของครูหลังใช้รูปแบบ 4) ศึกษาคุณภาพของผู้เรียนหลังใช้รูปแบบ และ 5) ศึกษาความคิดเห็นของครูที่มีต่อการใช้รูปแบบ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา 4 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาข้อมูลพื้นฐานโดย การศึกษาแนวคิดที่เกี่ยวข้อง การศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์การจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู และการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ ขั้นตอนที่ 2 การสร้างและหาคุณภาพของรูปแบบ โดยการยกร่างรูปแบบ การตรวจสอบความเหมาะสมของรูปแบบ การทดลองนำร่อง และการปรับปรุงแก้ไขรูปแบบ ขั้นตอนที่ 3 การทดลองใช้รูปแบบที่พัฒนาขึ้น โดยไปใช้พัฒนาครูโรงเรียนแม่ต๋ำตาดควันวิทยาคม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย จำนวน 22 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive sampling) ในภาคเรียนที่ 1 - 2 ปีการศึกษา 2568 ระหว่างเดือนพฤษภาคม 2568 - มีนาคม 2569 และขั้นตอนที่ 4 การประเมินการใช้รูปแบบ ด้านปัจจัยนำเข้า ด้านกระบวนการ และด้านผลผลิต เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ 1) รูปแบบเสริมสร้างความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโดยใช้แนวคิดการศึกษาชั้นเรียนร่วมกับชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ 2) แบบประเมินความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู 3) แบบบันทึกคุณภาพผู้เรียน และ 4) แบบประเมินการใช้รูปแบบเสริมสร้างความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ร้อยละ และการทดสอบค่าที (t-test for one sample)

ผลการวิจัยพบว่า

1. สภาพปัจจุบันการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนแม่ต๋ำตาดควันวิทยาคม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย ภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ( x̄ = 3.47) และสภาพที่พึงประสงค์การจัดการเรียนรู้เชิงรุก ภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.77)

2. แนวทางการพัฒนารูปแบบเสริมสร้างความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโดยใช้แนวคิดการศึกษาชั้นเรียนร่วมกับชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โดยความร่วมมือรวมพลังในการทำงานของครู ผู้บริหารสถานศึกษา และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่าย ผ่านการวิเคราะห์ประเด็นปัญหาการเรียนรู้ การวางแผนกลยุทธ์การจัดการเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้และสังเกตชั้นเรียน และการเปิดโอกาสให้วิพากษ์วิจารณ์สะท้อนผลแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูและพัฒนาคุณภาพผู้เรียน

3. รูปแบบเสริมสร้างความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโดยใช้แนวคิดการศึกษาชั้นเรียนร่วมกับชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียน โรงเรียนแม่ต๋ำตาดควันวิทยาคม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย มี 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการ 2) เป้าหมาย 3) กระบวนการ 4) การวัดและประเมินผล และ 5) ปัจจัยเงื่อนไขสู่ความสำเร็จ โดยรูปแบบมีกระบวนการ 4 ขั้นตอน (A-PAR) ได้แก่ 1) ขั้นวิเคราะห์ประเด็นปัญหาการเรียนรู้ (Analyze) 2) ขั้นวางแผนกลยุทธ์การจัดการเรียนรู้ (Plan) 3) ขั้นจัดการเรียนรู้และสังเกตชั้นเรียน (Acting and Observation) และ 4) ขั้นสะท้อนผลแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Reflection) โดยแต่ละขั้นตอนใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพที่เรียกว่า “SCCER-US” ประกอบด้วย 1) แบ่งปันวิสัยทัศน์ มีบรรทัดฐานและค่านิยมร่วมกัน (Share vision norm and shared values) 2) กำหนดเป้าหมายร่วมกันมุ่งเน้นการเรียนรู้ของผู้เรียน (Collective focus on student learning) 3) เรียนรู้และทำงานร่วมกันเป็นทีม (Collaborative teamwork) 4) รับการชี้แนะจากผู้เชี่ยวชาญ (Expert advice and study visit) 5) สนทนาสะท้อนผลการปฏิบัติงานร่วมกัน (Reflective dialogue) 6) ใช้ข้อมูลเพื่อการวางแผนพัฒนาอย่างต่อเนื่อง (Using informed to continuous improvement) และ 7) ปัจจัยเงื่อนไขสนับสนุน (Supportive conditions) และภาพรวมมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด ( x̄= 4.59)

4. ความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูหลังใช้รูปแบบเสริมสร้างความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโดยใช้แนวคิดการศึกษาชั้นเรียนร่วมกับชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.58) คิดเป็นร้อยละ 91.60 สูงกว่าเกณฑ์ ร้อยละ 80 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

5. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนระดับดีขึ้นไป คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนระดับดีขึ้นไปและสมรรถนะสำคัญของผู้เรียน ปีการศึกษา 2568 สูงกว่า ปีการศึกษา 2567 ร้อยละ 4.83, 1.67 และ 3.07 ตามลำดับ

6. ครูมีความคิดเห็นต่อการใช้รูปแบบเสริมสร้างความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโดยใช้แนวคิดการศึกษาชั้นเรียนร่วมกับชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( x̄= 4.65) และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน ได้แก่ ด้านกระบวนการ ด้านปัจจัยนำเข้า และด้านผลผลิต ตามลำดับ

เว็บน่าสนใจ