บทคัดย่อ
หัวข้อวิทยานิพนธ์ การพัฒนารูปแบบการนิเทศภายในเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียน
ที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนบ้านตาปรก
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 4
ผู้วิจัย นางสาวสุมาลี แก้วโมกข์
ตำแหน่ง ผู้อำนวยการโรงเรียน
โรงเรียน บ้านตาปรก
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 4
ปี พ.ศ. 2567 - 2568
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนารูปแบบการนิเทศภายในเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียน
ที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนบ้านตาปรก สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 4 วิธีการดำเนินการวิจัย 4 ขั้นตอน คือ 1) การวิเคราะห์และสังเคราะห์สภาพปัจจุบัน ปัญหา และความต้องการการนิเทศภายในเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียน ที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนบ้านตาปรก สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 4 โดยใช้แบบสอบถามสภาพปัจจุบัน ปัญหาและความต้องการจากผู้บริหารสถานศึกษา ครูผู้ให้การนิเทศ และครูผู้รับการนิเทศ จำนวน 11 คน ศึกษาดูงานสถานศึกษาขั้นพื้นฐานขนาดกลาง จำนวน 3 โรงเรียน การสัมภาษณ์เชิงลึกและการสังเกตจากผู้บริหารสถานศึกษา ครูผู้ให้การนิเทศ ครูผู้รับการนิเทศ และการจัดกลุ่มสนทนาจากครูผู้รับการนิเทศ ตรวจสอบองค์ประกอบหลักและองค์ประกอบย่อยของรูปแบบโดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 คน 2) การสร้างรูปแบบการนิเทศภายในเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียนที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนบ้านตานวน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 4 และคู่มือการดำเนินการตามรูปแบบ ประเมินความเหมาะสมและความเป็นได้ของรูปแบบ และประเมินความเหมาะสมของคู่มือโดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 คน 3) การทดลองใช้รูปแบบการนิเทศภายในเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียนที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนบ้านตานวน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 4 ในสภาพจริง จำนวน 1 โรงเรียน และเปรียบเทียบสภาพก่อนและหลังการนำรูปแบบไปทดลองใช้ และ 4) การประเมินผลการใช้รูปแบบการนิเทศภายในเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียนที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนบ้านตาปรก สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 4 โดยครูโรงเรียนที่ทดลองใช้รูปแบบ และผู้ทรงคุณวุฒิ ใช้วิธีการจัดสนทนากลุ่ม จำนวน 5 คน
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพปัจจุบันในการดำเนินการนิเทศภายในเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียนที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนบ้านตาปรก สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 4 ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ปัญหา พบว่า ผู้ให้การนิเทศมีภาระงานอื่นๆ มาก การยอมรับและให้เกียรติซึ่งกันและกันยังไม่ดีพอ ผลการปฏิบัติงานไม่เป็นปัจจุบันและขาดหลักฐานการปฏิบัติงาน ขวัญและกำลังใจจะเป็นนามธรรมมากกว่ารูปธรรม ผู้รับการนิเทศยังไม่เข้าใจวิธีการสร้างเครื่องมือและวิธีการประเมินผลที่ถูกต้อง ข้อจำกัดทางด้านงบประมาณ ครูบางท่านมีภาระการสอนในหลายชั้นเรียน และนักเรียนบางส่วนชอบฝ่าฝืนกฎระเบียบ ส่วนความต้องการ พบว่า ผู้ให้การนิเทศควรลดภาระงานอื่นๆ กำหนดตัวบุคคลในการนิเทศภายในเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียนให้เหมาะสม มีการนิเทศติดตามผลการทำงานอย่างเป็นระบบ ให้ขวัญและกำลังใจที่เป็นรูปธรรม กระตุ้นให้ครูเห็นความสำคัญและประโยชน์อันเกิดจากการประเมินผล มีการหาแหล่งงบประมาณนอกเหนือจากงบประมาณที่ได้รับจากหน่วยงานต้นสังกัดเพิ่มขึ้น และให้แรงเสริมทางบวกแก่ผู้เรียนตามความเหมาะสม
2. รูปแบบการนิเทศภายในเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียนที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนบ้านตาปรก สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 4 มีองค์ประกอบหลัก 6 ด้าน คือ 1) ด้านการวางแผนการนิเทศภายในเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียน 2) ด้านการให้ความรู้ในสิ่งที่จะทำเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียน 3) ด้านการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียน 4) ด้านการสร้างขวัญและกำลังใจเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียน 5) ด้านการประเมินผลการดำเนินงานเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียน 6) ด้านการจัดการชั้นเรียน ประกอบด้วย ด้านส่งเสริมบรรยากาศการเรียนรู้ ด้านสิ่งแวดล้อมทางกายภาพ และด้านจิตวิทยา
3. ผลการทดลองใช้รูปแบบการนิเทศภายในเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียนที่มีประสิทธิผลในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานขนาดกลางในสภาพจริง พบว่า ก่อนและหลังการทดลองใช้รูปแบบการนิเทศภายในเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียนที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนบ้านตาปรก สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 4 พบว่า ก่อนการทดลองใช้รูปแบบโดยรวมผลการประเมินอยู่ในระดับคุณภาพดี ส่วนผลการประเมินหลังการทดลองใช้รูปแบบ โดยรวมผลการประเมินอยู่ในระดับคุณภาพดีมาก และผลการประเมินประสิทธิผลรูปแบบ โดยครูที่ทดลองใช้รูปแบบ พบว่า โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า มีค่าเฉลี่ยโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน
4. ผลการประเมินผลการใช้รูปแบบการนิเทศภายในเกี่ยวกับการจัดการชั้นเรียนที่มีประสิทธิผลของโรงเรียนบ้านตาปรก สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 4 พบว่า องค์ประกอบของรูปแบบด้านวัตถุประสงค์ หลักการ กลไกการดำเนินการ วิธีดำเนินการ การประเมินผล และเงื่อนไขความสำเร็จ มีความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ อยู่ในระดับมากที่สุดทุกประเด็น เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า มีความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน