ครูบ้านนอก

การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษาความก้าวหน้าทางการเรียนเรื่องเคมีอินทรีย์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ที่เรียนด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้บริบทอาหารอีสานเป็นฐาน โดยพิจารณาจากค่าดัชนีความก้าวหน้าสัมพัทธ์ 2) ศึกษาเส้นพัฒนาการของทักษะการคิดเชื่อมโยงเรื่องเคมีอินทรีย์ตลอดภาคเรียน 3) ศึกษาเส้นทางพัฒนาการทางความคิดและเรื่องเล่าพัฒนาการการคิดเชื่อมโยงของนักเรียนกรณีศึกษาที่เป็นตัวแทนของแต่ละรูปแบบพัฒนาการ และ 4) บูรณาการผลเชิงปริมาณและเชิงเรื่องเล่าในการอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างการเปลี่ยนแปลงของคะแนนความก้าวหน้ากับเหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นในชั้นเรียน

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสานชนิดเชิงอธิบายเป็นลำดับ (Explanatory Sequential Design) ดำเนินการ 3 ระยะ กลุ่มเป้าหมายเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จำนวน 36 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่ม และคัดเลือกผู้ให้ข้อมูลหลัก 6 คนแบบเจาะจงเป็นตัวแทนของรูปแบบพัฒนาการ 3 กลุ่ม กลุ่มละ 2 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้บริบทอาหารอีสานเป็นฐาน 4 หน่วย (การหมักดอง สมุนไพร น้ำตาลจากพืช และผักพื้นบ้าน) รวม 36 ชั่วโมง แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบวัดทักษะการคิดเชื่อมโยง แบบสัมภาษณ์เชิงลึก อนุทินการสะท้อนคิด และแบบบันทึกการสังเกตชั้นเรียน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีความก้าวหน้าสัมพัทธ์ และการทดสอบค่าที และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เรื่องเล่าตามกรอบพื้นที่การเล่าเรื่องสามมิติ ร่วมกับการนำเสนอด้วยตารางแสดงผลร่วม

ผลการวิจัยพบว่า 1) นักเรียนมีคะแนนผลสัมฤทธิ์หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และมีค่าดัชนีความก้าวหน้าสัมพัทธ์เท่ากับ 0.65 อยู่ในระดับปานกลาง 2) ทักษะการคิดเชื่อมโยงของนักเรียนมีเส้นพัฒนาการสูงขึ้นตลอดภาคเรียนและแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญระหว่างช่วงเวลา เมื่อจำแนกตามรูปแบบพัฒนาการพบ 3 กลุ่ม คือ กลุ่มพัฒนาการสูงคงที่ กลุ่มพัฒนาการแบบก้าวกระโดด และกลุ่มพัฒนาการชะลอตัว 3) เส้นทางพัฒนาการทางความคิดของนักเรียนกรณีศึกษามีความหลากหลาย ทุกคนเคลื่อนตัวจากระดับมโนทัศน์แยกส่วนไปสู่ระดับที่สูงขึ้น โดยมีจุดเปลี่ยนสำคัญที่แตกต่างกันตามรูปแบบพัฒนาการ และ 4) การบูรณาการข้อมูลด้วยตารางแสดงผลร่วมยืนยันความสอดคล้องระหว่างการเปลี่ยนแปลงของคะแนนกับเหตุการณ์สำคัญในแต่ละแผนการจัดการเรียนรู้ แสดงให้เห็นว่าการจัดการเรียนรู้โดยใช้บริบทอาหารอีสานเป็นฐานสามารถพัฒนาทักษะการคิดเชื่อมโยงและเปิดเผยเส้นทางพัฒนาการทางความคิดของนักเรียนได้

คำสำคัญ: การคิดเชื่อมโยง, เส้นทางพัฒนาการทางความคิด, เคมีอินทรีย์, การจัดการเรียนรู้โดยใช้บริบทเป็นฐาน, บริบทอาหารอีสาน, การวิจัยแบบผสมผสานเชิงเรื่องเล่า

เว็บน่าสนใจ