ครูบ้านนอก

ชื่อผลงานนวัตกรรม: การพัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์เยลลี่สมุนไพรหญ้าดอกขาว เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมลดการสูบบุหรี่ ตามกรอบยุทธศาสตร์ ANTI – 3D MODEL

คณะผู้จัดทำ: นักเรียนแกนนำและคณะครู โรงเรียนวัดปรังกาสี

ปีที่ดำเนินงาน: พ.ศ. ๒๕๖๗

การศึกษาวิจัยและพัฒนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (๑) ศึกษาวิจัยและสกัดสารสำคัญจากหญ้าดอกขาว (Vernonia cinerea) ร่วมกับน้ำผึ้งทองผาภูมิเพื่อพัฒนานวัตกรรมผลิตภัณฑ์เยลลี่สมุนไพร (๒) ประเมินคุณภาพและความพึงพอใจของผู้บริโภคต่อนวัตกรรมผลิตภัณฑ์เยลลี่สมุนไพร และ (๓) ศึกษาผลการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการลดปริมาณการสูบบุหรี่/บุหรี่ไฟฟ้าของกลุ่มเป้าหมาย โดยใช้กรอบยุทธศาสตร์ ANTI – 3D MODEL ร่วมกับวงจรบริหารจัดการคุณภาพ PDCA กลุ่มตัวอย่างในการทดสอบคุณภาพนวัตกรรม ได้แก่ นักเรียนและครูบุคลากรโรงเรียนวัดปรังกาสี จำนวน ๑๐๐ คน และกลุ่มเป้าหมายในการทดลองปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ได้แก่ นักเรียนที่มีพฤติกรรมสูบบุหรี่/บุหรี่ไฟฟ้า และผู้ปกครองในชุมชน จำนวน ๒๘ คน เป็นระยะเวลา ๖๐ วัน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบบันทึกกระบวนการทดลองสกัดสมุนไพร แบบบันทึกสถิติการสูบบุหรี่ประจำวัน และแบบประเมินความพึงพอใจของผู้บริโภค ๕ ด้าน

ผลการดำเนินงานพบว่า:

๑. ด้านการพัฒนานวัตกรรม (1D & A): กระบวนการต้มสกัดหญ้าดอกขาวแบบ ๒ สเตป (ต้มเทน้ำทิ้ง ๑๐ นาที และต้มสกัดรอบสอง ๑๕ นาที) ร่วมกับการกรองผ่านผ้าขาวบาง ๔–๕ ชั้น สามารถลดความขมฝาดและแยกตะกอนสิ่งเจือปนได้ดีที่สุด และสามารถพัฒนาสูตรนวัตกรรมเยลลี่สมุนไพรได้สำเร็จ ๒ สูตรมาตรฐาน ได้แก่ สูตรที่ ๑ (สูตรน้ำผึ้งทองผาภูมิ) ที่เน้นความกลมกล่อมตามตำรับยาไทย ชโลมคอ และ สูตรที่ ๒ (สูตรสละมะนาว) ที่ให้รสชาติเปรี้ยวอมหวาน ตัดรสขมฝาด ให้ความสดชื่นและดึงดูดใจกลุ่มเยาวชน โดยทั้งสองสูตรช่วยแก้ไขปัญหาเนื้อสัมผัสเหนียวติดฟันของลูกอมแบบเดิมได้สำเร็จ

๒. ด้านคุณภาพและความพึงพอใจของผู้บริโภค (T): กลุ่มตัวอย่างจำนวน ๑๐0 คน มีความพึงพอใจต่อผลิตภัณฑ์เยลลี่สมุนไพรหญ้าดอกขาวในภาพรวมอยู่ในระดับดีเยี่ยม โดยเฉพาะในมิติด้านเนื้อสัมผัสที่ไม่เหนียวติดฟัน รสชาติเปรี้ยวอมหวาน/หวานกลมกล่อมที่กลบกลิ่นสมุนไพรได้ดี กลิ่นหอมชวนรับประทาน และบรรจุภัณฑ์ที่พกพาสะดวก

๓. ด้านการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการยกระดับผู้เรียน (2D, 3D & I): การรับประทานเยลลี่สมุนไพรก่อนช่วงเวลาเสี่ยง ๕–๑0 นาที สามารถเปลี่ยนรสสัมผัสในช่องปาก (Sensory Alteration) ทำให้เมื่อสูบบุหรี่เกิดรสฝาดขมในคอทันที ส่งผลให้กลุ่มเป้าหมายทั้ง ๒๘ คน มีปริมาณการสูบบุหรี่/บุหรี่ไฟฟ้าต่อวันลดลงอย่างมีนัยสำคัญ และมีผู้ที่สามารถเลิกสูบบุหรี่ได้เด็ดขาด นอกจากนี้ นักเรียนที่เลิกสูบบุหรี่ได้สำเร็จยังได้รับการสร้างเสริมพลังยกระดับขึ้นเป็น "แกนนำจิตอาสาต้านภัยบุหรี่" ร่วมพัฒนาปรับปรุงภูมิทัศน์จุดอับเสี่ยงในสถานศึกษา ส่งผลให้เกิดแนวปฏิบัติที่ดีเลิศ (Best Practice) ในการขับเคลื่อนสถานศึกษาสีขาวอย่างยั่งยืน

คำสำคัญ: เยลลี่สมุนไพร, หญ้าดอกขาว, บุหรี่ไฟฟ้า, การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม, ANTI – 3D MODEL, โรงเรียนวัดปรังกาสี

เว็บน่าสนใจ