ครูบ้านนอก

ผู้วิจัย นางสาวลำพูน สิงห์ขา ตำแหน่ง รองผู้อำนวยการสถานศึกษา

สถานศึกษา โรงเรียนจันทรุเบกษาอนุสรณ์ อำเภอเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาร้อยเอ็ด

ปีที่วิจัย ปีการศึกษา 2568

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) โดยใช้วิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research)

มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ ความต้องการจำเป็น และสังเคราะห์องค์ประกอบที่ใช้เป็นฐานในการพัฒนารูปแบบ 2) สร้างและพัฒนารูปแบบ พร้อมประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ก่อนนำไปใช้ 3) ศึกษาผลการใช้รูปแบบด้านความตรงของการนำรูปแบบไปใช้และเงื่อนไขความสำเร็จ สมรรถนะและพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู คุณภาพผู้เรียน และความพึงพอใจของผู้ใช้รูปแบบ และ 4) ถอดบทเรียนประเมินผล และปรับปรุงรูปแบบให้เหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษาและสามารถนำไปใช้ได้อย่างต่อเนื่อง ดำเนินการวิจัย 4 ระยะ ได้แก่ การศึกษาข้อมูลพื้นฐาน การสร้างและพัฒนารูปแบบ การทดลองใช้รูปแบบ และการถอดบทเรียน ประเมินคุณภาพ และปรับปรุงรูปแบบ กลุ่มเป้าหมายในการทดลองใช้ประกอบด้วยครูผู้สอน 96 คน จาก 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้ กลุ่มสังเกตชั้นเรียน 32 คน และนักเรียนกลุ่มตัวอย่าง 554 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถาม แบบประเมินสมรรถนะครู แบบสังเกตพฤติกรรมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก แบบประเมินคุณภาพผู้เรียน แบบประเมินความพึงพอใจ และแบบประเมินคุณภาพรูปแบบ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานดัชนีความต้องการจำเป็น การทดสอบค่าทีแบบกลุ่มตัวอย่างสัมพันธ์กัน และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันด้านสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูและคุณภาพผู้เรียนอยู่ในระดับปานกลาง ส่วนสภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุด โดยมีความต้องการจำเป็นในการพัฒนาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนเป็นลำดับแรก 2) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นเรียกว่าCBA–SUPPORT Model ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ และกระบวนการ SUPPORT 7 ขั้น โดยใช้วงจรคุณภาพ PDCA เป็นกลไกกำกับการดำเนินงาน ผลการประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ก่อนนำไปใช้อยู่ในระดับมากที่สุด 3) ผลการทดลองใช้พบว่า สมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู

หลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 โดยค่าเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก3.40 เป็น 4.63 นักเรียนกลุ่มตัวอย่าง 554 คน มีความสามารถในการคิดวิเคราะห์หลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 โดยค่าเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 2.31 เป็น 4.70ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนระดับ 3 ขึ้นไปคิดเป็นร้อยละ 73.19 และผลการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ระดับดีขึ้นไปคิดเป็นร้อยละ 93.60 ผู้ใช้รูปแบบมีความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด( x = 4.61) และ 4) ผลการประเมินคุณภาพรูปแบบโดยผู้เชี่ยวชาญอยู่ในระดับมากที่สุด ( x = 4.61)และคุณภาพคู่มือการใช้รูปแบบอยู่ในระดับมากที่สุด ( x = 4.62) โดยนำผลการถอดบทเรียนและข้อเสนอแนะไปใช้ประกอบการปรับปรุงรูปแบบและคู่มือเป็นฉบับสมบูรณ์ ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า CBA–SUPPORT Model มีคุณภาพตามเกณฑ์การประเมิน และภายหลังการทดลองใช้พบการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูและความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียน จึงเป็น

แนวทางหนึ่งที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาระบบนิเทศภายในสถานศึกษาอย่างต่อเนื่อง

คำสำคัญ: รูปแบบการนิเทศภายในสถานศึกษา, กระบวนการหนุนเสริม, ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ, การจัดการเรียนรู้เชิงรุก, CBA–SUPPORT Model

เว็บน่าสนใจ