ครูบ้านนอก

เรื่อง การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนตามแนวทฤษฎีการสร้างความรู้เพื่อพัฒนา

ทักษะการคิดแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณ รายวิชาวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียน

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

ผู้ศึกษา นางศิริลักษณ์ ภักดีศรี

สถานศึกษา โรงเรียนชัยนาคำวิทยา

ปีที่ศึกษา 2559

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้จุดมุ่งหมายเพื่อ 1) เพื่อพัฒนาหาประสิทธิภาพของรูปแบบการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาทักษะการคิดแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณ รายวิชาวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 2) เพื่อเปรียบเทียบความสามารถในการคิดแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณ ด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ด้านทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่เรียนด้วยรูปแบบการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาทักษะการคิดแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณ รายวิชาวิทยาศาสตร์ก่อนเรียนและหลังเรียน 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่มีต่อการสอนด้วยรูปแบบการเรียนการสอนเพื่อพัฒนาทักษะการคิดแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณ รายวิชาวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/1 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2559 โรงเรียนชัยนาคำวิทยา ตำบลนาคำ อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี จำนวนทั้งสิ้น 45 คน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ รูปแบบการสอนคิดแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณรายวิชาวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 แผนการจัดการเรียนรู้ แบบประเมินความสอดคล้องของรูปแบบการสอน แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ แบบวัดทักษะการคิดแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณ แบบสอบถามความพึงพอใจ การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติที แบบไม่อิสระและการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า

1) รูปแบบการเรียนการสอนนี้มีชื่อเรียกว่า “PLAE Model” โดยมีองค์ประกอบดังนี้ หลักการ วัตถุประสงค์ กระบวนการเรียนการสอน สาระหลัก สิ่งที่ส่งเสริมการเรียนรู้ ระบบสังคม หลักการตอบสนองและสิ่งสนับสนุน รูปแบบการเรียนการสอนที่พัฒนาขึ้นมีกระบวนการเรียนการสอน 4 ขั้นตอน คือ 1) ขั้นเตรียมความพร้อมและกระตุ้นแรงจูงใจในการเรียน ( Preparing and Motivating step :P) 2) ขั้นเรียนรู้กระบวนการคิดโดยฝึกปฏิบัติ (Learning Thinking by Practice step : L) 3) ขั้นประยุกต์ใช้กระบวนการคิด (Applying Thinking Process step :A) 4) ขั้นประเมินผล (Evaluating step : E) ค่าประสิทธิภาพ (E1/E2) ของรูปแบบการเรียนการสอน เท่ากับ 86.28/83.44 เมื่อเปรียบเทียบกับเกณฑ์ 80/80 ปรากฏว่ามีประสิทธิภาพสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้

2) ความสามารถในการคิดแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ทักษะการคิดแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณ ที่สอนด้วยรูปแบบการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณ วิชาวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ก่อนเรียนและหลังเรียนแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยความสามารถในการคิดแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน

3) ความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่มีต่อรูปแบบการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณวิชาวิทยาศาสตร์พบว่านักเรียนมีความพึงพอใจในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ร้อยละ 86.60 โดยนักเรียนพึงพอใจต่อการสอนด้วยรูปแบบการเรียนการสอนด้านกิจกรรมการเรียนการสอนอยู่ในระดับมากที่สุด เพราะผู้เรียนมีปฏิสัมพันธ์และแสวงหาข้อมูลจากแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลาย ผู้เรียนเรียนรู้จากการปฏิบัติการคิดด้วยตนเองและร่วมกันเรียนรู้จากผู้อื่น ครูเรียงเนื้อหาและกิจกรรมได้อย่างเหมาะสมและนักเรียนสามารถสรุปความรู้เชื่อมโยงนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้

เว็บน่าสนใจ