ครูบ้านนอก

การศึกษา ๔.๐ เป็นการจัดการศึกษาที่เน้นให้ผู้เรียนมีทักษะการคิดวิเคราะห์ คิดสร้างสรรค์ โดยประยุกต์ใช้ทักษะทางเทคโนโลยี เพื่อให้เกิดผลงานหรือนวัตกรรมที่มีคุณค่าแก่สังคม มีจิตสาธารณะ มีความรับผิดชอบต่อสังคม ตลอดจนมีคุณธรรมจริยธรรม ทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ รวมทั้งเกิดการปรับเปลี่ยนวิธีคิดใหม่ จากสังคมผู้บริโภคเป็นผู้ผลิต เพื่อให้สามารถแข่งขันในเวทีโลกได้ การจัดการเรียนการสอนของครูจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งที่จะขับเคลื่อนทักษะการเรียนรู้ของผู้เรียนที่สอดคล้องนโยบายการศึกษา ๔.๐ ให้เกิดผลสำเร็จ

ไพฑูรย์ สินลารัตน์ (๒๕๖๐:๒๕) ได้กล่าวถึงทักษะที่ต้องพัฒนาสำหรับผู้เรียนเพื่อเข้าสู่ ไทยแลนด์ ๔.๐ ซึ่งมีทักษะที่เป็นจุดเน้นคือ CCPR Model ได้แก่ ๑) Critical Mind (วิเคราะห์) คือ การมองสังคมให้รอบด้าน รู้ที่มาที่ไป เข้าใจเหตุและผล ๒) Creative Mind (สร้างสรรค์) คือ คิดต่อยอดจากที่มีอยู่ ประยุกต์และใช้ประโยชน์ และมองประเด็นใหม่ได้ ๓) Productive Mind (ผลิตภาพ) คือ คำนึงถึงผลผลิต มีวิธีการและคุณภาพ ค่าของผลงาน ๔) Responsible Mind (รับผิดชอบ) คือ นึกถึงสังคม/ประเทศชาติ มีจิตสำนึกสาธารณะและคุณธรรมจริยธรรม

ลักษณะการจัดการเรียนการสอนของครูที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดทักษะดังกล่าวคือ กระบวนการเรียนรู้แบบใฝ่รู้ (Active learning) ซึ่งเน้นการลงมือปฏิบัติมีรูปแบบวิธีการจัดกิจกรรม ครอบคลุมวิธีการจัดการเรียนรู้หลากหลายวิธี เช่น การเรียนรู้โดยใช้กิจกรรมเป็นฐาน การเรียนรู้เชิงประสบการณ์ การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน

การเรียนรู้ในรายวิชาภาษาไทยโดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-Based Learning) เป็นอีกหนึ่งวิธีการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับนโยบายการศึกษา ๔.๐ เพราะเน้นทักษะการคิดสร้างสรรค์ ควบคู่กับการใช้เทคโนโลยี เพื่อให้เกิดนวัตกรรมใหม่ ทั้งนี้ควรจัดแบบบูรณาการข้ามกลุ่มสาระการเรียนรู้ ครูผู้สอนภาษาไทยสามารถนำการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-Based Learning) มาประยุกต์ใช้ในการจัดกิจกรรมวิชาภาษาไทยให้สัมพันธ์ทักษะการฟัง การพูด การอ่าน การเขียน และวรรณคดีได้

การจัดการเรียนรู้วิชาภาษาไทยให้สัมพันธ์ทักษะการฟัง การพูด การอ่าน การเขียน และวรรณคดีของครูควรปรับเปลี่ยนตนเองทั้งในด้านวิธีคิด เทคนิควิธีสอนและการจัดกิจกรรมโดยลดบทบาทตนเองลงไปจากผู้สอน เป็นโค้ชหรือผู้อำนวยความสะดวกในการเรียนรู้แทน ครูควรทำหน้าที่ชี้แนะแนวทางให้นักเรียนเท่านั้น และลดการสอนแบบบรรยาย เพื่อให้ผู้เรียนได้เรียนและสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง มีการตั้งคำถามเพื่อให้ผู้เรียนหาคำตอบ รวมทั้งร่วมกันแสดงความคิดเห็นที่หลากหลาย นอกจากนี้ผู้เรียนควรได้ฝึกการทำงานเป็นกลุ่ม ได้ช่วยเหลือกันทำงาน มีปฏิสัมพันธ์ที่ดีต่อกันและเรียนรู้ในการอยู่ร่วมกันอย่างปกติสุขเพื่อให้สามารถเป็นพลเมืองที่ดีของสังคมได้

การจัดการศึกษา ๔.๐ ในรายวิชาภาษาไทยเพื่อมุ่งเน้นทักษะการคิดวิเคราะห์ การสื่อสารและใช้ภาษาไทยให้ถูกต้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งการอ่านออก เขียนได้ของผู้เรียนนั้นคงไม่เพียงพอและตอบสนองต่อความคาดหวังของสังคมได้ แต่ควรคำนึงถึงธรรมชาติของผู้เรียน จึงควรส่งเสริมพัฒนาการผู้เรียนทั้งทางร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคมและสติปัญญาควบคู่กันไปด้วย

เอกสารอ้างอิง

ไพฑูรย์ สินลารัตน์ .(2560) .ทักษะที่จำเป็นเพื่อพัฒนาไปสู่ไทยแลนด์ 4.0 ใน สุรศักดิ์ อินศรีไกร (บรรณาธิการ). สพฐ.สัญจร ขับเคลื่อนนโยบายสู่การปฏิบัติ (หน้า 25). (ม.ป.พ.).

เว็บน่าสนใจ