ผู้วิจัย นางสาวพจนา ชาธงชัย
ปีที่วิจัย: 2568
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการการนิเทศการสอน 2) พัฒนารูปแบบการนิเทศเชิงสร้างสรรค์ RICE-PLC Model และ 3) ศึกษาผลการใช้รูปแบบการนิเทศต่อสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครู กลุ่มเป้าหมายประกอบด้วย ครูโรงเรียนดอนไพลพิทยาคม จำนวน 13 คน, นักเรียน จำนวน 144 คน, ปราชญ์ชาวบ้านหรือผู้เชี่ยวชาญด้านนาข้าว จำนวน 3 ท่าน และคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 3 ท่าน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามความต้องการจำเป็น, แบบสัมภาษณ์เชิงลึก, รูปแบบและคู่มือการใช้ RICE-PLC Model, แบบประเมินแผนการจัดการเรียนรู้, แบบสอบถามความพึงพอใจของครูและนักเรียน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ, ค่าเฉลี่ย, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และการทดสอบค่าที (t-test dependent)
ผลการวิจัยพบว่า
1.ผลการศึกษาสภาพปัจจุบัน พบว่าครูมีความต้องการการนิเทศที่เน้นการปฏิบัติจริงและการทำงานร่วมกันเป็นทีม โดยต้องการการสนับสนุนในการเชื่อมโยงภูมิปัญญา "นาข้าว" ในท้องถิ่นเข้ากับตัวชี้วัดในหลักสูตรอย่างเป็นรูปธรรม
2.ผลการพัฒนารูปแบบ ได้รูปแบบการนิเทศที่ชื่อว่า RICE-PLC Model ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน คือ 1) Review (R) ทบทวนต้นทุนความรู้และภูมิปัญญา 2) Inspire (I) การสร้างแรงบันดาลใจและกำหนดเป้าหมาย 3) Co-design (C)การร่วมกันออกแบบการเรียนรู้ด้วยกระบวนการ PLC และ 4) Evaluation & Exchange (E) การสะท้อนคิดและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ โดยผลการประเมินความเหมาะสมจากผู้เชี่ยวชาญอยู่ในระดับ มาก
3.ผลการทดลองใช้รูปแบบ พบว่าครูสามารถออกแบบแผนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) บูรณาการนาข้าวที่มีคุณภาพ และสามารถจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่กระตุ้นให้นักเรียนเกิดทักษะการคิดและการปฏิบัติจริงผ่านแหล่งเรียนรู้ในชุมชน
4.ผลการประเมินประสิทธิผล พบว่า 1) ครูมีความพึงพอใจต่อรูปแบบการนิเทศ RICE-PLC Model ในภาพรวมอยู่ในระดับ มาก และมีทักษะการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) สูงขึ้นกว่าก่อนการใช้รูปแบบอย่างมีนัยสำคัญ 2) นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้บูรณาการนาข้าวในระดับ มาก โดยนักเรียนมีความสนใจใฝ่เรียนรู้ มีความสุขในการปฏิบัติกิจกรรม และตระหนักถึงคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่นในชุมชนดอนไพลเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน
คำสำคัญ: การนิเทศการสอน, เทคนิคพี่เลี้ยง (Mentoring), PLC, การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning), ภูมิปัญญานาข้าว