ครูบ้านนอก

ขั้นที่ 1 ขั้นตอนการวางแผน (Plan)

ในขั้นตอนนี้ สถานศึกษาทำหน้าที่เป็นศูนย์กลาง (C = Center) ในการบริหารจัดการ โดยมีเป้าหมายหลักคือตัวผู้เรียน (C = Center) ประกอบด้วยกระบวนการดังนี้:

1.1 ศึกษาสภาพปัญหาและบริบทพื้นที่จากการเยี่ยมบ้านผู้เรียน วิเคราะห์สาเหตุของปัญหา สภาพปัจจุบัน ความต้องการเกี่ยวกับการดำเนินโครงการสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดของสถานศึกษา โดยอาศัยความร่วมมือจาก ภาคีเครือข่าย (N = Network) เช่น ผู้นำชุมชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เข้ามามีส่วนร่วม

1.2 กำหนดนโยบายของสถานศึกษา เพื่อปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม สร้างจิตสำนึกและความตระหนักรู้เกี่ยวกับพิษภัยของยาเสพติดและอบายมุขให้แก่ผู้เรียน เสริมสร้างทักษะชีวิตที่จำเป็นในการป้องกันตนเองจากการใช้ยาเสพติดและอบายมุขได้ สร้างระบบป้องกันและเฝ้าระวังที่มีประสิทธิภาพในสถานศึกษา โดยการมีส่วนร่วมของครู ผู้ปกครอง และชุมชน

1.3 แต่งตั้งคณะกรรมการและมอบหมายหน้าที่อย่างชัดเจน เพื่อจัดเตรียมทรัพยากร งบประมาณ และสภาพแวดล้อมให้เอื้อต่อการเรียนรู้และการจัดกิจกรรม

ขั้นที่ 2 ขั้นการปฏิบัติตามแผน (Do)

ดำเนินงานตามโครงการสถานศึกษาสีขาว ปลอดยาเสพติดและอบายมุข ปลูก เปลี่ยน ปรับ สร้างทักษะชีวิตและภูมิคุ้มกันยาเสพติด ด้วย CBNFE Model สถานศึกษา (C = Center) เป็นแกนหลักในการจัดกิจกรรม/โครงการให้แก่ผู้เรียน (C = Center) โดยบูรณาการความร่วมมือกับภาคีเครือข่าย (N = Network) เพื่อสร้างคุณลักษณะที่เป็นพื้นฐาน (B = Basic) ให้กับผู้เรียน ซึ่งประกอบด้วย ความรู้ (K) ทักษะ (P) และเจตคติ (A) ผ่านการจัดกิจกรรมเชิงสร้างสรรค์ที่ครอบคลุม ดังนี้

ปลูก : ปลูกฝังจิตสำนึกและความตระหนักรู้เกี่ยวกับพิษภัยของยาเสพติดและอบายมุขผ่านกิจกรรมการเรียนรู้ที่สนุกสนานและเหมาะสมกับวัย เช่น กิจกรรมกีฬาสี กิจกรรมสันทนาการ กิจกรรมแลกปเลี่ยนเรียนรู้ เป็นต้น

เปลี่ยน : ส่งเสริมการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมโดยการเสริมสร้างทักษะชีวิตที่จำเป็น เช่น การตัดสินใจ การแก้ไขปัญหา และการสื่อสาร เพื่อให้ผู้เรียนมีความสามารถในการปฏิเสธและหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่เสี่ยงต่อการใช้ยาเสพติด

ปรับ : สร้างระบบเฝ้าระวังและป้องกัน โดยการมีส่วนร่วมของครู ผู้ปกครอง และชุมชนในการสอดส่องดูแลและให้คำปรึกษาแก่ผู้เรียนที่มีความเสี่ยง รวมถึงการจัดตั้งกลุ่มผู้เรียนอาสาสมัครที่ช่วยเฝ้าระวังและรายงานพฤติกรรมที่น่าสงสัย

โดยแบ่งเป็นกิจกรรม 5 ด้าน ดังนี้

ด้านที่ 1 มาตรการป้องกัน : ดำเนินกิจกรรมเพื่อสร้างภูมิคุ้มกัน ดังนี้

กิจกรรมปฐมนิเทศ

กิจกรรมห้องเรียนสีขาว

กิจกรรมการเรียนการสอน เรื่องโทษของยาเสพติด

กิจกรรมชมรม To be number one

กิจกรรมจิตอาสา

กิจกรรมถวายเทียนประจำพรรษา

กิจกรรมวันงดสูบบุหรี่โลกและวันงดดื่มสุราแห่งชาติ

ด้านที่ 2 มาตรการค้นหา

กิจกรรมการเยี่ยมบ้านและพาน้องกลับมาเรียน

กิจกรรมตรวจสุขภาพ (สุ่มตรวจคัดกรองสารเสพติดเบื้องต้น)

รายงานการสำรวจสภาพการใช้สารเสพติด

ด้านที่ 3 มาตรการรักษา

จัดตั้งคลินิกเสมารักษ์

กิจกรรมแนะแนว

ประสานงานค่ายบำบัดผู้ติดยาเสพติดคืนสู่สังคม

ด้านที่ 4 มาตรการเฝ้าระวัง

กิจกรรมตู้แดงเสมารักษ์

กิจกรรมอบรมให้ความรู้ทักษะชีวิตและการป้องกันตนเองจากยาเสพติด

ด้านที่ 5 มาตรการด้านการบริหารจัดการ

แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงานโครงการสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุข เพื่อประชุมวางแผน กำหนดนโยบาย และทบทวนการปฏิบัติงาน

บันทึกข้อตกลง (MOU) กับภาคีเครือข่าย

ขั้นตอนที่ 3 ขั้นตอนการ (Check)

เป็นการประเมินผลและตรวจสอบการดำเนินงานตามโครงการสถานศึกษาสีขาวปลอดยาเสพติดและอบายมุข โดย สถานศึกษา (C = Center) และภาคีเครือข่าย (N = Network) ดำเนินการร่วมกันในการ กำกับและติดตาม (F = Follow) ผู้เรียน พร้อมทั้งประเมินผล (E = Evaluation) การจัดกิจกรรมต่างๆ อย่างต่อเนื่องเป็นระยะ ซึ่งยึดวัตถุประสงค์ของโครงการและประเมินผลรอบด้าน โดยสังเกตความเปลี่ยนแปลงและพฤติกรรมต่าง ๆ เพื่อใช้เป็นข้อมูล

3.1 สร้างเครื่องมือประเมินผลให้สอดคล้องกับตัวชี้วัดความสำเร็จและวัตถุประสงค์ของโครงการ

3.2 ครูสังเกตพฤติกรรมนักเรียน จากการเข้าร่วมกิจกรรมทั้ง 4 ด้าน โดยเก็บรวบรวมข้อมูลกิจกรรมแต่ละด้านเป็นรายตำบล และประเมินผลผู้เรียนตามเครื่องมือวัด

3.3 นำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์และนำเสนอผลที่ได้จากวิธีการและกิจกรรมในการแก้ปัญหานั้น

ขั้นตอนที่ 4 ขั้นปรับปรุง (Action)

หลังจากการปฏิบัติงานเสร็จสิ้น สถานศึกษา (C = Center) และ ภาคีเครือข่าย (N = Network) ร่วมกันนำข้อมูลมาขับเคลื่อนการพัฒนาต่อยอด ดังนี้:

4.1 ทบทวนการปฏิบัติงาน ถอดบทเรียน และ ประเมินผลโครงการ (E = Evaluation) เพื่อวิเคราะห์หาข้อบกพร่องและจุดที่ควรพัฒนา

4.2 จัดกิจกรรมชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) ระหว่างผู้บริหาร ครู และภาคีเครือข่าย เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้และหาแนวทางแก้ไขปัญหาร่วมกัน

4.3 นำข้อเสนอแนะที่ได้ไปปรับปรุงเป็นแผนปฏิบัติการ/กิจกรรมในครั้งต่อไป หากพบปัญหาจะหมุนกลับไปใช้กระบวนการ P-D-C-A เพื่อยกระดับการทำงานอย่างต่อเนื่อง

4.4 สรุปรายงานผลการดำเนินงาน และนำผลงานนวัตกรรมที่ประสบความสำเร็จไปเผยแพร่ ประชาสัมพันธ์ และขยายผลเป็นแนวทางปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) ต่อไป

เว็บน่าสนใจ