เอกสารเผยแพร่ผลงานทางวิชาการการนิเทศภายในสถานศึกษา
การดำเนินการรูปแบบการนิเทศภายในของสถานศึกษา การนิเทศภายในสถานศึกษาโดยการบริหารโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community : SLC) เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้ด้วยระบบการทำงานร่วมกันของครูโรงเรียนบ้านคลองพระพิมล ด้วยรูปแบบ SLC TCROSS Model
---------------------------------------------------------------------------------
หัวใจของการปฏิรูปการศึกษาคือ การปฏิรูปการเรียนรู้ของผู้เรียนและครูผู้สอนเป็นสำคัญและกลไกที่สำคัญมากประการหนึ่งที่ช่วยให้การปฏิรูปการเรียนรู้ดังกล่าวประสบความสำเร็จก็คือ ต้องมีการปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ในการบริหารจัดการสถานศึกษาจากแนวทางดำเนินการแบบเดิมดังที่เคยผ่านมา ไปสู่การพัฒนาสถานศึกษาให้มีความเป็น โรงเรียนชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community) ขึ้นภายในโรงเรียน ทั้งนี้เพื่อให้เป็นเวทีที่มีบรรยากาศและวัฒนธรรมแห่งการเรียนรู้สำหรับสมาชิกทุกคน ได้ทำการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และประสบการณ์ระหว่างกัน รวมทั้งการสร้างความรู้ใหม่ตลอดจนนวัตกรรมที่เหมาะสมสอดคล้องกับการจัดการเรียนการสอนสมัยใหม่ อีกทั้งเป็นเวทีที่ช่วยสร้างพลังขับเคลื่อนให้การปฏิรูปการเรียนรู้ประสบผลสำเร็จตามเจตจํานงของการปฏิรูปการศึกษา(สุเทพ พงศ์ศรีวัฒน์, 2560)
โรงเรียนบ้านคลองพระพิมล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรี เขต 2 จัดการศึกษาตั้งแต่ระดับชั้นอนุบาลปีที่ 2 ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ปีการศึกษา 2568 มีนักเรียนทั้งสิ้น จำนวน 98 คน จัดการศึกษา ระดับการศึกษาปฐมวัยและระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน จึงได้พัฒนารูปแบบการนิเทศภายในของสถานศึกษา การนิเทศภายในสถานศึกษาโดย การบริหารโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community:SLC) เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้ด้วยระบบการทำงานร่วมกันของครูโรงเรียนบ้านคลองพระพิมล ด้วยรูปแบบ SLC TCROSS Model ขึ้นให้เหมาะสมสอดคล้องกับความต้องการของครูผู้สอน นักเรียน ผู้ปกครอง ชุมชน และสภาพปัญหาอันจะนำไปสู่การยกระดับการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนากระบวนการจัดการเรียนการสอนให้มีคุณภาพตามมาตรฐาน คุณภาพด้านผู้เรียนอันจะทำให้เกิดสัมฤทธิ์ผลด้านการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนอย่างแท้จริง
วัตถุประสงค์
1. เพื่อพัฒนากระบวนการนิเทศภายในของโรงเรียนบ้านคลองพระพิมลในการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน
2. เพื่อพัฒนาและแก้ไขปัญหาของนักเรียนเป็นรายบุคคล
3. เพื่อพัฒนาครูเรียนรู้ร่วมกันผ่านกระบวนการสังเกตชั้นเรียน
4. เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ปกครอง ชุมชน และภาคส่วนต่าง ๆ เข้ามามีส่วนร่วมสังเกตการณ์การจัดการเรียนรู้และแก้ไขปัญหาร่วมกัน.
เป้าหมาย
เชิงปริมาณ
1. ครูผู้สอนร้อยละ 100 ได้รับการนิเทศภายในสถานศึกษา
2. ครูผู้สอนร้อยละ 100 เข้าใจกระบวนการโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community:SLC)
เชิงคุณภาพ
1. ผู้บริหารสถานศึกษามีการบริหารจัดการการนิเทศภายในของโรงเรียนอย่างเป็นระบบ
2. ครูมีความรู้และเข้าใจกระบวนในโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community:SLC)
3. ครูผู้สอนสามารถจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
4. ผู้เรียนได้รับการพัฒนาให้มีความรู้ สมรรถนะ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตรแกนกลางและเป้าหมายของสถานศึกษา
5. ผู้ปกครอง ชุมชน และภาคส่วนต่าง ๆ เข้ามามีส่วนร่วมสังเกตการณ์การจัดการเรียนรู้และแก้ไขปัญหาร่วมกับโรงเรียน
กระบวนการสร้าง พัฒนาด้านการนิเทศภายในและการนำไปประยุกต์ใช้
รูปแบบการนิเทศภายในของสถานศึกษา การนิเทศภายในสถานศึกษาโดย การบริหารโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community:SLC) เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้ด้วยระบบการทำงานร่วมกันของครูโรงเรียนบ้านคลองพระพิมล ด้วยรูปแบบ SLC TCROSS Model เสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ สนับสนุนให้ครูกล้าบอกปัญหาที่แท้จริง สร้างนวัตกรรมการจัดการเรียนการเรียนใหม่ โดยไม่ต้องกังวลการประเมินหรือการรับการนิเทศการสอน โดยใช้เครื่องมือในการดำเนินการร่วมกับ PLC ดังนี้
1. ขั้นวางแผนและเตรียมการ (Plan)
วิเคราะห์และออกแบบจากสภาพปัญหาและศึกษารูปแบบการดำเนินการโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community) วางแผนและกำหนดเป้าหมายร่วมกันกับคณะครู
จัดทำเครื่องมือในการดำเนินการโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community)
ชี้แจงและจัดทำข้อตกลง จัดประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อชี้แจงแนวทางการดำเนินงานแก่คระครู พร้อมทั้งจัดทำข้อตกลงและปฏิทินในการดำเนินการ School as Learning Community ที่เน้นการปฏิบัติจริงร่วมกัน และการมีส่วนร่วมของชุมชนและเครือข่าย
2. ขั้นดำเนินการ (DO)
ดำเนินการการออกแบบและพัฒนาการเรียนรู้ ดังนี้
2.1 การศึกษาชั้นเรียน (Lesson Study) ครูผู้สอนร่วมกับบัดดี้ร่วมกันออกแบบแผนการจัดการเรียนรู้ที่มีคุณภาพผ่านกระบวนการ LS ลงในแบบฟอร์ม SLC 01
2.2 เปิดชั้นเรียน (Open Class)
ครูผู้สอนเปิดชั้นเรียนโดยจัดทำ
- แผนการจัดการเรียนรู้ (SLC01)
- ผังการนั่งของนักเรียน (SLC02)
- แบบบันทึกการวิเคราะห์ตนเองและจัดเตรียม SLC 01 02 ให้บัดดี้และผู้สังเกตชั้นเรียนเพื่อใช้ประกอบการเปิดชั้นเรียน
2.2.1 บัดดี้และผู้สังเกตชั้นเรียนเข้าร่วมการเปิดชั้นเรียนโดยสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้ของผู้เรียนเป็นหลัก
2.2.2 หลังจากเปิดชั้นเรียนให้บัดดี้และผู้สังเกตชั้นเรียนบันทึกผลป้อนกลับตามสภาพจริงและการสะท้อนกลับเชิงสร้างสรรค์
- แบบบันทึกผลป้อนกลับตามสภาพจริง
- แบบบันทึกการสะท้อนกลับเชิงสร้างสรรค์
2.2.3 ถอดบทเรียน (Lesson Learn)
- ครูผู้สอน บัดดี้ และผู้สังเกตชั้นเรียนร่วมกันแลกเปลี่ยนเรียนประเด็นจากการ Open Class และถอดบทเรียนร่วมกัน
- ครูผู้สอนและบัดดี้ บันทึกการถอดบทเรียนลงแบบฟอร์ม
3. ขั้นตรวจสอบ ประเมินผล และปรับปรุง (Check)
รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล รวบรวมข้อมูลการดำเนินการโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community) และนำมาปรับปรุงผลการดำเนินงาน
4. ขั้นสรุปและรายงานผล (Action)
สรุปผลและประเมินประสิทธิภาพของการนิเทศภายในสถานศึกษาโดย การบริหารโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community:SLC) เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้ด้วยระบบการทำงานร่วมกันของครูโรงเรียนบ้านคลองพระพิมล ด้วยรูปแบบ SLC TCROSS Model เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ พร้อมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันในชุมชนและเครือข่าย
รูปแบบการนิเทศภายในของสถานศึกษา การบริหารโรงเรียนในฐานะชุมชนแห่งการเรียนรู้ (School as Learning Community:SLC) เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้
ด้วยระบบการทำงานร่วมกันของครูโรงเรียนบ้านคลองพระพิมล ด้วยรูปแบบ SLC TCROSS Model
SLC TCROSS Model
S Shared Vision & Goal Setting วางแผนและกำหนดเป้าหมายร่วมกัน
L Learning Design & Development การออกแบบและพัฒนาการเรียนรู้
C Community & Network การมีส่วนร่วมของชุมชนและเครือข่าย
T Teacher & Staff Development การพัฒนาครูและบุคลากร
C Child Center Learning การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
R Reflective Teaching การสะท้อนการจัดการเรียนรู้
O Ongoing Monitoring & Coaching การติดตามและนิเทศ
S Sustainable Evaluation and Improvement การประเมินผลและการปรับปรุง
S Share การแลกเปลี่ยนเรียนรู้
ผลการดำเนินการ
1. โรงเรียนบ้านคลองพระพิมลมีกระบวนการนิเทศภายในของโรงเรียนบ้านคลองพระพิมลในการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน
2. ครูผู้สอนสามารถแก้ไขปัญหาของนักเรียนเป็นรายบุคคลด้วยกระบวนการนิเทศภายในสถานศึกษา
3. ครูมีการจัดตั้งกลุ่มในการแก้ไขปัญหาผ่านกระบวนการสังเกตชั้นเรียน
4. ผู้ปกครอง ชุมชน และภาคส่วนต่าง ๆ เข้ามามีส่วนร่วมสังเกตการณ์การจัดการเรียนรู้และแก้ไขปัญหาร่วมกันในกิจกรรมเปิดชั้นเรียน Open Class