ครูบ้านนอก

ชื่อผลงาน การพัฒนาทักษะการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัยโดยใช้โครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ร่วมกับการเรียนรู้ผ่านการเล่น (Play-based Learning)

ชื่อผู้เสนอผลงาน นางสาวรัตนาภรณ์ ทาหอม

ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะครูชำนาญการ โรงเรียนบ้านนาตอน

ประเภทผลงาน / นวัตกรรม การจัดการศึกษาปฐมวัย

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

รายละเอียดการนำเสนอ

1. สภาพปัจจุบัน ปัญหาของผลงานหรือนวัตกรรมที่นำเสนอ

1.1 สภาพปัจจุบันและปัญหา

จากผลการประเมินพัฒนาการเด็กปฐมวัย ปีการศึกษา 2567 ของโรงเรียนบ้านนาตอน พบว่า เด็กบางส่วนยังมีข้อจำกัดด้านการคิด การสังเกต การตั้งคำถาม และการสื่อสารสิ่งที่เรียนรู้ โดยเฉพาะการกล้าแสดงออกและการอธิบายเหตุผลจากประสบการณ์ของตนเอง ทั้งนี้จากการสังเกตพฤติกรรมระหว่างการจัดกิจกรรมประจำวัน พบว่าเด็กส่วนใหญ่ยังรอรับคำตอบจากครูมากกว่าการค้นหาคำตอบด้วยตนเอง ส่งผลให้การพัฒนาทักษะกระบวนการคิด การแก้ปัญหา และการเรียนรู้จากประสบการณ์ตรงยังไม่เป็นไปตามศักยภาพที่ควรจะเป็น

การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ระดับปฐมวัยมีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานการพัฒนาผู้เรียน ทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สังคม และสติปัญญา โดยเฉพาะการพัฒนาทักษะกระบวนการคิด การสื่อสาร และการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 และสอดคล้องกับหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560 ที่มุ่งส่งเสริมให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ผ่านประสบการณ์ตรง การเล่น และการลงมือปฏิบัติจริงอย่างเหมาะสมตามวัย

จากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของโรงเรียนบ้านนาตอน พบว่า ผู้เรียนส่วนหนึ่งยังขาดทักษะในการตั้งคำถาม การสังเกต และการอธิบายสิ่งที่เรียนรู้ รวมทั้งยังไม่กล้าแสดงออก และไม่สามารถเชื่อมโยงความรู้กับสิ่งรอบตัวได้อย่างเหมาะสม ทั้งนี้ เนื่องจากรูปแบบการจัดการเรียนรู้ในระยะแรกยังเน้นการถ่ายทอดความรู้จากครูเป็นหลัก ทำให้ผู้เรียนมีโอกาสในการลงมือปฏิบัติและเรียนรู้จากประสบการณ์จริงค่อนข้างจำกัด ส่งผลให้ผู้เรียนขาดโอกาสในการพัฒนาทักษะการคิด การสื่อสาร และการแก้ปัญหาด้วยตนเอง

นอกจากนี้ โรงเรียนบ้านนาตอนเป็นโรงเรียนขนาดเล็กที่มีข้อจำกัดด้านงบประมาณและสื่อการเรียนรู้ แต่มีทรัพยากรธรรมชาติและแหล่งเรียนรู้ภายในโรงเรียนที่หลากหลาย ซึ่งสามารถนำมาใช้เป็นฐานในการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ได้อย่างเหมาะสมและคุ้มค่า หากมีการออกแบบกิจกรรมที่สอดคล้องกับบริบทและความสนใจของผู้เรียน

จากการจัดกิจกรรมหน่วยการเรียนรู้เรื่อง “ต้นไม้ที่รัก” ครูได้นำผู้เรียนออกไปสำรวจบริเวณโรงเรียน พบว่าผู้เรียนให้ความสนใจกับ “ใบเตย” และเกิดคำถามว่า “ใบเตยสามารถนำมาทำกระดาษได้หรือไม่” ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของผู้เรียนในการเรียนรู้ผ่านความสนใจและประสบการณ์จริง อีกทั้งยังแสดงให้เห็นว่าการจัดกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้ตั้งคำถาม สำรวจ และค้นหาคำตอบด้วยตนเอง สามารถกระตุ้นการเรียนรู้และพัฒนาทักษะกระบวนการคิดของผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

โรงเรียนจึงได้ศึกษาหลักการแนวคิด และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้ผ่านการเล่น (Play-based Learning) การเรียนรู้โดยการลงมือปฏิบัติจริง (Learning by Doing) และการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry-Based Learning) ซึ่งพบว่า แนวทางดังกล่าวสามารถส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง พัฒนาทักษะการคิด การสื่อสาร การแก้ปัญหา และสร้างแรงจูงใจในการเรียนรู้ได้อย่างเหมาะสมกับเด็กปฐมวัย

ดังนั้น โรงเรียนบ้านนาตอนจึงเห็นความสำคัญในการพัฒนาการจัดประสบการณ์การเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย โดยนำโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย ร่วมกับการเรียนรู้ผ่านการเล่น (Play-based Learning) มาใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาผู้เรียน เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง สามารถตั้งคำถาม ทดลอง สังเกต และสรุปผลด้วยตนเอง รวมทั้งสามารถเชื่อมโยงความรู้กับชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสมตามวัย และสอดคล้องกับบริบทของโรงเรียนขนาดเล็กอย่างมีประสิทธิภาพ

เว็บน่าสนใจ