รายงานผลแบบปฏิบัติที่ดี (Best Practices)
ชื่อผลงาน การพัฒนาส่งเสริมผู้เรียนสู่ทักษะอาชีพ โดยใช้กระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก
(Active Learning) ผ่านกิจกรรมการเรียนรู้การจักสานไม้ไผ่และการประดิษฐ์ดอกไม้ใบตองพานพุ่ม
สักการะในโรงเรียนขนาดเล็ก โรงเรียนบ้านนาตอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 3
ชื่อผู้เสนอผลงาน นางสาวสุภาพร ไชยเทศ
ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะครูชำนาญการพิเศษ โรงเรียนบ้านนาตอน
ประเภทผลงาน / นวัตกรรม
(/) การจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6
การเปลี่ยนแปลงของสังคม เศรษฐกิจ และเทคโนโลยีในศตวรรษที่ 21 ส่งผลให้การจัดการศึกษาจำเป็นต้องมุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีสมรรถนะที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต สามารถปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคม มีความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะการทำงาน และสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงได้อย่างเหมาะสม โดยเฉพาะทักษะอาชีพ ซึ่งเป็นทักษะสำคัญที่ช่วยให้ผู้เรียนสามารถพึ่งพาตนเอง รู้จักวางแผนการทำงาน และเห็นคุณค่าของการประกอบอาชีพสุจริต อันเป็นพื้นฐานสำคัญของการพัฒนาคุณภาพชีวิตในอนาคต
จากการวิเคราะห์บริบทของผู้เรียน โรงเรียน และชุมชน จึงพบโอกาสสำคัญในการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านงานจักสานไม้ไผ่และการประดิษฐ์ดอกไม้ใบตองพานพุ่มสักการะมาใช้เป็นฐานในการจัดการเรียนรู้ เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดทักษะอาชีพควบคู่กับการพัฒนาทักษะชีวิต โดยเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากประสบการณ์ตรง ได้ลงมือปฏิบัติจริง ฝึกการวางแผน การคิดสร้างสรรค์ การแก้ปัญหา การทำงานร่วมกับผู้อื่น และการรับผิดชอบต่อหน้าที่ของตนเอง
โรงเรียนบ้านนาตอนจึงได้พัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ภายใต้กรอบแนวคิด LIFE Model ของโรงเรียนบ้านนาตอน ซึ่งประกอบด้วย L : Learning (การเรียนรู้) I : Inspiration (แรงบันดาลใจ) F : Fulfillment (การเติมเต็ม) และ E : Empowerment (การเสริมพลัง) โดยขับเคลื่อนการดำเนินงานผ่านวงจรคุณภาพ PDCA เป็นกลไกในการวางแผน ดำเนินงาน ติดตาม และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้การจัดการเรียนรู้สอดคล้องกับบริบทของโรงเรียนและศักยภาพของผู้เรียน โดยมีจุดประสงค์ การดำเนินงาน การพัฒนาส่งเสริมผู้เรียนสู่ทักษะอาชีพ โดยใช้กระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ผ่านกิจกรรมงานจักสานไม้ไผ่และการประดิษฐ์ดอกไม้ใบตองพานพุ่มสักการะ ในโรงเรียนขนาดเล็ก โรงเรียนบ้านนาตอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 3 มีวัตถุประสงค์ ดังนี้
จุดประสงค์
1)เพื่อพัฒนาทักษะอาชีพด้านงานจักสานไม้ไผ่และการประดิษฐ์พานพุ่มสักการะของผู้เรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 46 ให้สามารถสร้างชิ้นงานได้อย่างถูกต้อง สวยงาม และนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้
2) เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดความคิดสร้างสรรค์ ความรับผิดชอบ ความประณีต ความอดทน และสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่างเหมาะสม ผ่านกระบวนการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง
เป้าหมาย
เป้าหมายเชิงปริมาณ
1) ผู้เรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 46 ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 สามารถสร้างชิ้นงานด้านงานจักสานไม้ไผ่และการประดิษฐ์ดอกไม้ใบตองพานพุ่มสักการะได้อย่างเหมาะสมตามกระบวนการเรียนรู้ที่กำหนด
2) ผู้เรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 46 ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 มีทักษะอาชีพ ทักษะการคิดสร้างสรรค์ ความรับผิดชอบ ความประณีต และการทำงานร่วมกับผู้อื่นอยู่ในระดับดีขึ้นไป
เป้าหมายเชิงคุณภาพ
1)ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง สามารถนำความรู้และทักษะอาชีพที่ได้รับ
จากกิจกรรมงานจักสานไม้ไผ่และการประดิษฐ์ดอกไม้ใบตองพานพุ่มสักการะไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสม
2) ผู้เรียนมีความภาคภูมิใจในผลงานของตนเอง เห็นคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่น ศิลปวัฒนธรรมไทย และสามารถสืบสานองค์ความรู้ดังกล่าวได้อย่างเหมาะสมตามบริบทของชุมชน
3) ผู้เรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ได้แก่ ความรับผิดชอบ ความมีวินัย ความอดทน ความมุ่งมั่นในการทำงาน และสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ผลการดำเนินงาน / ประโยชน์ที่ได้รับ
ผลสำเร็จตามจุดประสงค์
จากการดำเนินงาน การพัฒนาส่งเสริมผู้เรียนสู่ทักษะอาชีพ โดยใช้กระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ผ่านกิจกรรมงานจักสานไม้ไผ่และการประดิษฐ์ดอกไม้ใบตองพานพุ่มสักการะในโรงเรียนขนาดเล็ก โรงเรียนบ้านนาตอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 3 ดำเนินการตามแนวทางภายใต้กรอบแนวคิด LIFE Model ของโรงเรียนบ้านนาตอน โดยขับเคลื่อนการดำเนินงานผ่านวงจรคุณภาพ PDCA อย่างเป็นระบบ ส่งผลให้เกิดการพัฒนาผู้เรียนอย่างเป็นรูปธรรม สามารถบรรลุวัตถุประสงค์และเป้าหมายที่กำหนดไว้ โดยมีผลสำเร็จทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ดังนี้
ผลสำเร็จเชิงปริมาณ
1) ผู้เรียนสามารถสร้างชิ้นงานด้านงานอาชีพได้ตามเป้าหมายผู้เรียนระดับชั้นประถมศึกษา ปีที่ 46 จำนวนทั้งหมด สามารถสร้างชิ้นงานด้านงานจักสานไม้ไผ่และการประดิษฐ์ดอกไม้ใบตองพานพุ่มสักการะได้สำเร็จ คิดเป็นร้อยละ 95 ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ร้อยละ 80 โดยผู้เรียนสามารถปฏิบัติงานได้ตามกระบวนการ ตั้งแต่การวางแผน การออกแบบ การเตรียมวัสดุ การลงมือปฏิบัติ และการนำเสนอผลงาน
2) ผู้เรียนมีทักษะอาชีพและทักษะการทำงานเพิ่มขึ้นจากการประเมินพฤติกรรมการ
ทำงานและการประเมินชิ้นงาน พบว่า ผู้เรียนร้อยละ 95 มีทักษะอาชีพด้านงานจักสานไม้ไผ่และการประดิษฐ์ดอกไม้ใบตองพานพุ่มสักการะอยู่ในระดับดีขึ้นไป สามารถปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้อง มีความรับผิดชอบ และสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่างเหมาะสม
2)ผู้เรียนมีผลงานเชิงประจักษ์จากการแข่งขันทางวิชาการ ผู้เรียนสามารถพัฒนา
ชิ้นงาน โคมไฟจักสาน เข้าร่วมการแข่งขันงานศิลปหัตถกรรมนักเรียน ระดับเขตพื้นที่การศึกษา ได้รับรางวัลระดับเหรียญเงิน และการประดิษฐ์ดอกไม้ใบตองพานพุ่มสักการะ เข้าร่วมการแข่งขันงานศิลปหัตถกรรมนักเรียน ระดับเขตพื้นที่การศึกษา ได้รับรางวัลระดับเหรียญทอง ซึ่งเป็นผลสำเร็จเชิงประจักษ์ที่สะท้อนถึงคุณภาพของการจัดการเรียนรู้และศักยภาพของผู้เรียน นอกจากนี้ โรงเรียนยังได้นำกิจกรรมการประดิษฐ์พานพุ่มสักการะมาใช้ในการจัดกิจกรรมสำคัญพิธีไหว้ครูของสถานศึกษา และเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาศักยภาพผู้เรียนด้านงานประดิษฐ์และศิลปวัฒนธรรมไทย
ผลสำเร็จเชิงคุณภาพ
1) ผู้เรียนมีทักษะอาชีพที่สามารถนำไปใช้ได้จริงผู้เรียนเกิดการเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง
ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง สามารถสร้างชิ้นงานได้ด้วยตนเอง รู้จักการวางแผน การแก้ปัญหา และการปรับปรุงพัฒนางานอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้ผู้เรียนมีทักษะอาชีพที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้
2) ผู้เรียนมีความคิดสร้างสรรค์และกล้าแสดงออกการเปิดโอกาสให้ผู้เรียนออกแบบและ
สร้างสรรค์ผลงานด้วยตนเอง ส่งผลให้ผู้เรียนเกิดความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ กล้าคิด กล้าตัดสินใจ และกล้าแสดงออกมากขึ้น สามารถนำเสนอผลงานและอธิบายแนวคิดของตนเองได้อย่างมั่นใจ
3) ผู้เรียนมีความรับผิดชอบและสามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้กิจกรรมงานจักสานไม้ไผ่และ
การประดิษฐ์ดอกไม้ใบตองพานพุ่มสักการะเป็นกิจกรรมที่ต้องอาศัยความร่วมมือ ความอดทน และความรับผิดชอบ ส่งผลให้ผู้เรียนเรียนรู้การทำงานเป็นทีม การแบ่งหน้าที่ การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน และการยอมรับความคิดเห็นของผู้อื่น
4) ผู้เรียนเห็นคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่นและศิลปวัฒนธรรมไทย ผู้เรียนได้เรียนรู้จากภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านงานจักสานไม้ไผ่ และการประดิษฐ์พานพุ่มสักการะ ทำให้เกิดความตระหนัก เห็นคุณค่า และมีความภาคภูมิใจในภูมิปัญญาท้องถิ่นและศิลปวัฒนธรรมไทย พร้อมทั้งมีจิตสำนึกในการอนุรักษ์และสืบสานองค์ความรู้ดังกล่าวต่อไป
5) ผู้เรียนมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามเป้าหมายของสถานศึกษาจากการสังเกตพฤติกรรมและการประเมินผลการดำเนินงาน พบว่า ผู้เรียนมีพัฒนาการด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ที่ดีขึ้น ได้แก่ มีวินัย มีความรับผิดชอบ มีความมุ่งมั่นในการทำงาน มีความซื่อสัตย์สุจริต มีจิตสาธารณะ รู้จักใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาผู้เรียนของโรงเรียนบ้านนาตอน