ชื่อเรื่อง การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC)
เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน โรงเรียนหนองเหล็กศึกษา สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม
ผู้วิจัย นายนพพงศ์ กองไธสง
ตำแหน่ง รองผู้อำนวยการสถานศึกษา วิทยฐานะ รองผู้อำนวยการชำนาญการพิเศษ
โรงเรียนหนองเหล็กศึกษา สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม
ปีที่วิจัย 2568
บทคัดย่อ
การวิจัยในครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน และสภาพที่พึงประสงค์ในการเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน 2) สร้างและพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน 3) ศึกษาผลการใช้โปรแกรม ดังนี้ 3.1) ศึกษาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูระหว่างก่อนและหลังการใช้โปรแกรม 3.2) ศึกษาพฤติกรรมการมีส่วนร่วมในการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 3.3) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนระหว่างก่อนและหลังเรียนด้วยการจัดการเรียนรู้ของครูที่ผ่านการพัฒนาด้วยโปรแกรม 3.4) ศึกษาความพึงพอใจของผู้เรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ของครูที่ผ่านการพัฒนาด้วยโปรแกรม 4) ศึกษาความคิดเห็นของครูต่อโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 แบ่งการวิจัยออกเป็น 4 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ กลุ่มเป้าหมายคือ โรงเรียนหนองเหล็กศึกษา สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคามจำนวน 19 คน ระยะที่ 2 สร้างและพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 กลุ่มผู้ให้ข้อมูล คือ กลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 7 คน ระยะที่ 3 ผลการใช้โปรแกรมเสริมสร้าง การจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 กลุ่มเป้าหมาย เป็นข้าราชการครูโรงเรียนหนองเหล็กศึกษาที่สมัครเข้าร่วม จำนวน 19 คน และกลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/1 จำนวน 32 คน ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 ระยะที่ 4 ประเมินความคิดเห็นของครูต่อโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 กลุ่มเป้าหมาย เป็นข้าราชการครูโรงเรียนหนองเหล็กศึกษา ที่เข้าร่วมโปรแกรม ปีการศึกษา 2568 จำนวน 19 คน เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ แบบประเมินโปรแกรม แบบประเมินสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครู แบบสังเกตพฤติกรรม แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบสอบถามความพึงพอใจของผู้เรียน และแบบประเมินความคิดเห็นของครู สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า
1. ผลการศึกษาศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ในการเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน พบว่า สภาพปัจจุบันในการเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 โดยรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก ( =3.85) และสภาพที่พึงประสงค์ในการเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 โดยรวมมีค่าเฉลี่ยระดับมากที่สุด ( =4.52)
2. ผลการสร้างและพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน มีองค์ประกอบดังนี้ 1) หลักการและเหตุผล 2) วัตถุประสงค์ 3) เนื้อหาและกิจกรรมการพัฒนา 4) วิธีดำเนินการพัฒนา และ 5) การวัดและประเมินผล โดยเนื้อหาและกิจกรรมการพัฒนาได้แบ่งออกเป็น 5 Module ได้แก่ Module 1 ด้านการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ Module 2 ด้านการใช้รูปแบบและเทคนิควิธีการสอนที่หลากหลาย Module 3 ด้านการบูรณาการเนื้อหาในกลุ่มสาระการเรียนรู้ Module 4 ด้านการบูรณาการและการจัดการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง และ Module 5 ด้านการวัดและประเมินผลเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ และมีวิธีการพัฒนาโดยใช้แนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) ประกอบด้วย การฝึกอบรม การใช้ระบบพี่เลี้ยง และการศึกษาดูงาน ผลการประเมินโปรแกรมโดยผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า มีความเหมาะสม อยู่ในระดับมากที่สุด
3. ผลการศึกษาการใช้โปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน พบว่า 1) ครูผู้เข้าร่วมการพัฒนาด้วยโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 มีผลการประเมินสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ก่อนเข้าร่วมการพัฒนา โดยรวมอยู่ในระดับน้อย ( =2.03) และภายหลังการเข้าร่วมโปรแกรมสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ ผ่านไป 4 สัปดาห์ ครูผู้เข้าร่วมโปรแกรมฯ มีคะแนนวัดสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 อยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.51) 2) ผู้เข้าร่วมโปรแกรมฯ มีพฤติกรรมการมีส่วนร่วมในการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 โดยใช้แนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( =4.54) 3) ผู้เรียนที่เรียนด้วยการจัดการเรียนรู้ของครูที่ผ่านการพัฒนาด้วยโปรแกรมที่พัฒนาขึ้น มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 4) ความพึงพอใจของผู้เรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้ของครูที่ผ่านการพัฒนาด้วยโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 โดยภาพรวมผู้เรียนมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก ( = 4.49)
4. ผลการประเมินความคิดเห็นของครูต่อโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในศตวรรษที่ 21 โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียน พบว่า ครูผู้สอนมีความคิดเห็นต่อโปรแกรมโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( =4.46)