บทคัดย่อ เรื่องรูปแบบการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมนักเรียนโรงเรียนอนุบาลนครราชสีมา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา
นครราชสีมา เขต 1
ชื่อผู้วิจัย นายบุญเสริม เขยกลาง
ปีที่วิจัย ปีการศึกษา 2567
การวิจัยเรื่อง รูปแบบการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมนักเรียนโรงเรียนอนุบาลนครราชสีมา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1 มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพการดำเนินงาน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการในการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมนักเรียน (2) สร้างรูปแบบการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วม (3) ศึกษาผลการใช้รูปแบบ และ (4) ประเมินความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบที่พัฒนาขึ้น การวิจัยดำเนินการตามกระบวนการวิจัยและพัฒนา 4 ขั้นตอน ได้แก่ การศึกษาสภาพและความต้องการ การสร้างและตรวจสอบรูปแบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ การทดลองใช้รูปแบบในปีการศึกษา 2567 และการประเมินรูปแบบ กลุ่มตัวอย่างในขั้นตอนแรก จำนวน 351 คน กำหนดตามตารางของเครซีและมอร์แกน และมีกลุ่มเป้าหมายเฉพาะเจาะจง จำนวน 11 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ การประชุมเชิงปฏิบัติการ การสนทนากลุ่ม และแบบประเมินรูปแบบ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัย พบว่า
1. สภาพการดำเนินงานพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมนักเรียนทั้ง 5 ด้าน ได้แก่ ความพอเพียงความกตัญญู ความซื่อสัตย์สุจริต ความรับผิดชอบ และอุดมการณ์คุณธรรม อยู่ในระดับปานกลาง (ค่าเฉลี่ยระหว่าง 2.612.82) ขณะที่สภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ยระหว่าง 4.504.58) สะท้อนความจำเป็นในการพัฒนาอย่างเป็นระบบและมีส่วนร่วม
2. รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ หลักการ วัตถุประสงค์ เนื้อหาวิธีการดำเนินงาน และเงื่อนไขการนำไปใช้ ยึดหลัก 5 ร่วม คือ ร่วมกำหนดเป้าหมาย ร่วมคิด และตัดสินใจ ร่วมดำเนินการ ร่วมกำกับติดตามประเมินผล และร่วมรับผลประโยชน์ ขับเคลื่อนผ่านกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) ผลการประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า รูปแบบมีความถูกต้อง ความเหมาะสม และความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุด
3. ผลการทดลองใช้รูปแบบพบว่า ความรู้ความเข้าใจของครูและบุคลากรก่อนอบรมอยู่ในระดับปานกลาง (x̄= 2.99) และเพิ่มขึ้นเป็นระดับมากที่สุดหลังอบรม (x̄= 4.55) มีความพึงพอใจต่อการอบรมในระดับมากที่สุด (x̄= 4.80) การจัดการเรียนรู้ครูในการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมนักเรียนอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄= 4.67) นักเรียนมีผลการประเมินคุณธรรมจริยธรรมระดับ ดี ขึ้นไปเฉลี่ยร้อยละ 92.51 และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ระดับ ดี ขึ้นไปเฉลี่ยร้อยละ 94.61 โรงเรียนได้รับรางวัลเชิดชูเกียรติ ทั้งระดับบุคคลและองค์กร รวมทั้งเป็นแหล่งศึกษาดูงานของหน่วยงานภายนอก
4. ผลการประเมินรูปแบบโดยผู้ใช้จำนวน 175 คน พบว่ามีความเป็นไปได้และความ เป็นประโยชน์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (µ = 4.61) และมีความพึงพอใจต่อรูปแบบในระดับมากที่สุด (µ = 4.69) โดยเฉพาะด้านการส่งเสริมให้นักเรียนสามารถประยุกต์ใช้คุณธรรมจริยธรรมในชีวิตประจำวันได้อย่างเป็นรูปธรรม
คำสำคัญ : รูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วม, คุณธรรมพื้นฐาน 5 ประการ, ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC)