การขับเคลื่อนระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBEC Content Center)
ชื่อผลงาน รูปแบบการบริหารเพื่อขับเคลื่อนระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล
(OBEC Content Center) ฉลาดรู้ ด้วย SMART MODEL
ชื่อหน่วยงาน โรงเรียนบ้านคอนสวรรค์สินเจริญ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 1
สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 1
ประเภทผลงาน
 ผู้สร้างสื่อและเทคโนโลยี
 ผู้ใช้สื่อและเทคโนโลยี
 ผู้ขับเคลื่อนระบบ OBEC Content Center
(  ) สถานศึกษา
( ) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
1. ความเป็นมาและความสำคัญ กระทรวงศึกษาธิการ ได้มีนโยบาย เรียนดี มีความสุข เรียนได้ทุกที่ ทุกเวลา (Anywhere Anytime) เรียนฟรี มีงานทำ ยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง รวมทั้งมีระบบหรือแพลตฟอร์มการเรียนรู้ โดยผู้เรียนไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย เพื่อสร้างความเสมอภาคทางการศึกษา ประกอบกับสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีนโยบายให้ปรับกระบวนการจัดการเรียนรู้ให้มีคุณภาพ ทันสมัยและการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ ดังนั้นการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการบริหารจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน และการเรียนรู้ของผู้เรียนจึงเป็นสิ่งสำคัญ รวมถึงแพลตฟอร์มการเรียนรู้ที่เป็นแหล่งเรียนรู้เทคโนโลยีดิจิทัลที่นักเรียน ครูและบุคลากรทางการศึกษา ผู้ปกครองและประชาชน สามารถเรียนรู้ได้ทุกที่ทุกเวลาอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต เพื่อเป็นการสร้างโอกาส ในการเรียนรู้ได้ทุกอย่างเท่าเทียมทั่วถึงและลดความเหลื่อมล้ำในสังคม
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยสำนักเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน มีระบบ
คลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBEC Content Center) ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มการเรียนรู้
ที่เป็นชุดโปรแกรมรวบรวมเนื้อหาใน 8 ประเภทเนื้อหา ได้แก่ หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ แอปพลิเคชัน วีดิทัศน์
เสียง ภาพ ข้อสอบ เทมแพลต และมัลติมีเดีย โดยใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล (Personal Computer)
และเครื่องคอมพิวเตอร์แบบพกพา (Mobile Devices) สำหรับการเรียนรู้ได้ทุกที่ ทุกเวลาบนอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ที่หลากหลาย รวมทั้งได้มีการจัดทำโครงการพัฒนาและส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ด้วยสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน
ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในศตวรรษที่ 21 เทคโนโลยีดิจิทัลได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในการพลิกโฉมการจัดการศึกษา แพลตฟอร์มระบบคลังสื่อเทคโนโลยีสารสนเทศระดับประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง OBEC Content Center ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ถือเป็นเครื่องมืออันทรงพลังที่รวบรวมเนื้อหาและสื่อการเรียนรู้มาตรฐานสากลถึง 8 ประเภท (รวมถึงแอปพลิเคชัน, วิดีโอ, รูปภาพ, เสียง, แฟลชการ์ด, หนังสืออิเล็กทรอนิกส์, ใบงาน และข้อสอบ) เพื่อมุ่งลดความเหลื่อมล้ำและกระจายโอกาสทางการศึกษาให้แก่สถานศึกษาทั่วประเทศ
โรงเรียนบ้านคอนสวรรค์สินเจริญ เป็นโรงเรียนขนาดเล็ก สถานที่ตั้ง หมู่ที่ 5 บ.คอนสวรรค์ ต.เตาไห อ.เพ็ญ จ.อุดรธานี เปิดสอนระดับ ชั้นอนุบาลปีที่ 2 - ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 จำนวนนักเรียน ปีการศึกษา 2569 จำนวน 41 คน จำนวนครูและบุคลากรทางการศึกษา 7 คน โรงเรียนบ้านคอนสวรรค์สินเจริญ เป็นโรงเรียนที่มีสภาพปัญหาสอดคล้องกับรายงานผลการศึกษาของสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) ที่อธิบายถึงสภาพปัญหา ของโรงเรียนขนาดเล็ก 3 ประเด็น ประกอบด้วย 1) ปัญหาด้านการขาดแคลนครู หรือปัญหาครูสอนไม่ตรงวิชาเอก ซึ่งเป็นผลที่เกิดจากโครงสร้างการจัดสรรอัตรากำลังสัดส่วนของครูต่อจำนวนนักเรียน 2) ปัญหาด้านงบประมาณที่ได้รับน้อยกว่าโรงเรียนขนาดใหญ่ ที่เป็นผลจากการจัดสรรงบประมาณตามรายหัวนักเรียน และ 3) โรงเรียนขนาดเล็ก มีต้นทุนในการจัดการเรียนการสอนต่อหัวสูงกว่าโรงเรียนขนาดใหญ่ กล่าวคือ ครูผู้สอนมีข้อจำกัดเรื่องการพัฒนาสื่อการเรียนรู้ รวมถึงการเลือกใช้สื่อการจัดการเรียนการสอนที่สอดคล้องเหมาะสมกับมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด ซึ่งมีผลโดยตรงต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรวมไปถึงการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนตามเป้าหมายการศึกษา
อย่างไรก็ตาม ในบริบทการบริหารจัดการสถานศึกษาที่ผ่านมา พบว่าความท้าทายสำคัญไม่ได้ขึ้นอยู่กับ "การมีอยู่" ของเทคโนโลยี แต่ขึ้นอยู่กับ "การขับเคลื่อนและการนำไปใช้จริงอย่างมีประสิทธิภาพ" ในระดับชั้นเรียน โรงเรียนมักประสบปัญหาความแตกต่างด้านทักษะดิจิทัลของครูผู้สอน ความเหนื่อยล้าจากการผลิตสื่อใหม่ขึ้นเองทั้งหมด รวมถึงความต่อเนื่องในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในรายวิชาที่ขาดแคลนครู โรงเรียนขนาดเล็กที่ครูไม่ครบชั้น ในฐานะผู้บริหารสถานศึกษาซึ่งเป็นผู้นำทางวิชาการ (Academic Leadership) จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องสร้างระบบการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพเพื่อเปลี่ยนผ่านโรงเรียนสู่การเป็นสถานศึกษาดิจิทัล
เมื่อคุณภาพการจัดการเรียนรู้ของผู้เรียน เป็นคีย์เวิร์ดที่สำคัญสำหรับโรงเรียนแล้ว หากแต่เมื่อจำนวนครู ที่จะจัดการศึกษาให้มีคุณภาพยังคงเป็นประเด็นที่สำคัญและเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของคุณภาพการศึกษา และยังส่งผลต่อ ความคุ้มค่า ของงบประมาณในการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็กการมีนวัตกรรมการทางการศึกษา จึงเป็นเครื่องมือสำคัญที่จะทำให้โรงเรียนขนาดเล็กสามารถรักษาคุณภาพ ด้านการจัด การเรียนรู้ นวัตกรรมที่จะเอื้อต่อการจัดการเรียนรู้เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนได้ของโรงเรียนขนาดเล็กนั้น ต้องเป็นนวัตกรรมที่โรงเรียนมีส่วนในการตัดสินใจเลือกใช้หรือต้องเป็นนวัตกรรมที่โรงเรียนและครูพัฒนาขึ้นเอง เพราะจะเป็นสิ่งที่ตรงกับความต้องการในการแก้ปัญหาและสอดคล้องกับบริบทของสถานศึกษา ดังคำกล่าวที่ว่า เป็นนวัตกรรมที่ระเบิดจากภายใน การบริหารงานของสำนักงานการศึกษาขั้นพื้นฐานอาจจะมีนวัตกรรมตามนโยบายลงไปให้โรงเรียนใช้ ซึ่งครูก็จะต้องเปลี่ยนแปลงกระบวนการทำงานตามนโยบาย แต่ผลลัพธ์อาจไม่นำไป สู่ความยั่งยืน เป็นเพียงการทำไปตามกระบวนการ แต่ไม่ได้แก้ปัญหาอย่างแท้จริง แต่หากนวัตกรรมทางการศึกษามาจากการเลือกของโรงเรียนเอง หรือว่าผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องได้พิจารณาแล้วว่า นวัตกรรมนั้นมีความเหมาะสมกับโรงเรียนของตนเอง ผู้อำนวยการและครูจะสามารถใช้นวัตกรรมนั้นได้อย่างยั่งยืนและมีความพร้อมที่จะบูรณาการให้มีคุณภาพอย่างที่ต้นสังกัดต้องการ โดยเฉพาะโรงเรียนขนาดเล็กที่มีข้อจำกัดเกี่ยวกับจำนวนครูผู้สอน การใช้นวัตกรรมที่มุ่งเน้นการบูรณาการนำไปสู่การพัฒนาสมรรถะของผู้เรียนนั้นมีความเป็นไปได้มากกว่าโรงเรียน ขนาดใหญ่ ด้วยเหตุผลที่สำคัญนั่นคือจำนวนครูซึ่งไม่ครบชั้น และไม่ครบกลุ่มสาระวิชา จึงเหมาะสมกับการเปลี่ยนแปลงและปรับเปลี่ยนไปสู่การจัดการเรียนรู้แบบ Free Content ที่ไม่มุ่งเน้นต่อรายวิชาใด ๆ แต่มุ่งเน้นการพัฒนาสรรถนะหลักของผู้เรียน การสอนแบบบูรณาการโดยใช้นวัตกรรมจึงมีความเป็นไปได้ในโรงเรียนขนาดเล็ก
ด้วยตระหนักในความสำคัญดังกล่าว ข้าพเจ้าจึงได้คิดค้นและพัฒนา SMART MODEL ภายใต้วงจรคุณภาพ PDCA ขึ้นมาเป็นนวัตกรรมการบริหารจัดการ เพื่อใช้เป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนระบบคลังสื่อ OBEC Content Center เข้าสู่สถานศึกษาอย่างเป็นรูปธรรม โดยเริ่มจากการนำข้อมูลสารสนเทศและความพร้อมของสถานศึกษามาวิเคราะห์เพื่อกำหนดทิศทางนโยบาย (Data-Driven & Direction) ควบคู่กับการสร้างความตระหนักรู้และแรงบันดาลใจแก่คณะครู (Insight & Inspiration) จากนั้นจึงมุ่งพัฒนาสมรรถนะครูผู้สอนให้เกิดความเชี่ยวชาญ (Growth & Guidance) จนสามารถนำสื่อดิจิทัลทั้ง 8 ประเภทไปบูรณาการกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ที่ตอบสนองความแตกต่างระหว่างบุคคลของผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ (Integration & Innovation)
นอกจากนี้ นวัตกรรมดังกล่าวยังให้ความสำคัญกับกระบวนการนิเทศภายในแบบกัลยาณมิตรเพื่อติดตามและช่วยเหลือครูอย่างใกล้ชิด (Tracking & Touching) นำไปสู่การสะท้อนผล ถอดบทเรียนเพื่อยกย่องเชิดชูเกียรติครูผู้สร้างสรรค์งานเด่น (Appreciation & Award) อันเป็นรากฐานในการสร้างวัฒนธรรมองค์กรแห่งการเรียนรู้ที่ยั่งยืนและการก้าวสู่การเป็นสถานศึกษาต้นแบบด้านเทคโนโลยีทางการศึกษา (Longevity & Leadership)
แนวคิดสำคัญที่โรงเรียนบ้านคอนสวรรค์สินเจริญ นำมาใช้เพื่อแก้ปัญหา ดังกล่าวคือ การพัฒนาครูผู้สอนให้เปลี่ยนบทบาทของตนเองจากการเป็น Teacher ไปเป็นผู้อำนวยการเรียนรู้ (Facilitators) ที่มุ่งเน้นการทำหน้าที่ในการวางแผนกระบวนการเรียนรู้ ลดบทบาทการสอนของครูลง เพื่อให้นักเรียน ได้เรียนรู้เพิ่มมากขึ้น
จากเหตุผลดังกล่าวข้างต้น โรงเรียนบ้านคอนสวรรค์สินเจริญ โดยผู้อำนวยการสถานศึกษา จึงดำเนินการขับเคลื่อนระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล (OBEC Content Center) ระดับสถานศึกษา โดยใช้รูปแบบการบริหาร เพื่อขับเคลื่อนระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล (OBEC Content Center) ฉลาดรู้ ด้วย SMART MODEL ที่นำไปสู่การพัฒนาศักยภาพครูผ่านระบบการบริหารที่ส่งผลต่อคุณภาพการจัดการเรียนการสอนของครู ส่งเสริม สนับสนุนให้มีการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเป็นเครื่องมือในการจัดการเรียนรู้และพัฒนารูปแบบการเรียนการสอน และมุ่งเน้นให้เกิดการขับเคลื่อนแพลตฟอร์มการเรียนรู้ ซึ่งจะทำให้ครูผู้สอนและบุคลากรทางการศึกษา มีความรู้ ความเข้าใจ เข้าถึงแหล่งเรียนรู้ได้อย่างทั่วถึง อันจะส่งผลให้ผู้เรียนเกิดการพัฒนาด้านผลสัมฤทธิ์และคุณภาพ ของผู้เรียนเต็มตามศักยภาพของตนเองตามเป้าหมายการศึกษาชาติ
2. วัตถุประสงค์
1. เพื่อขับเคลื่อนระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBEC Content Center) ของสถานศึกษา
2. เพื่อยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนการสอนของครูผู้สอนโดยใช้ระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล (OBEC Content Center)
3. เพื่อส่งเสริมให้นักเรียน ครูผู้สอน บุคลากรทางการศึกษา นำองค์ความรู้ในระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBEC Content Center) ไปใช้ในการจัดการเรียนการสอน
3. การพัฒนาแนวทางและการขับเคลื่อนระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBEC Content Center)
1. เป้าหมายเชิงผลผลิต (Output)
เชิงปริมาณ
1) ร้อยละ 80 ของครูผู้สอน เกิดความตระหนักและใช้งานระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล (OBEC Content Center) เพื่อการพัฒนาผลสัมฤทธิ์และคุณภาพผู้เรียน
2) ครูผู้สอนได้รับการส่งเสริมให้มีการพัฒนาสื่อนวัตกรรมการเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล หรือใช้งานระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล (OBEC Content Center) ประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
3) โรงเรียน มีแนวทางส่งเสริมการใช้งานระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล (OBEC Content Center)
เชิงคุณภาพ
1) ครูผู้สอน มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการพัฒนาสื่อนวัตกรรมการเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลและสามารถใช้ประโยชน์ของระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล (OBEC Content Center) เพื่อประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนรู้อย่างมีคุณภาพ
2) โรงเรียน มีแนวทางส่งเสริมการใช้งานระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล (OBEC Content Center) ที่ถูกต้องตามหลักการ แนวคิด ทฤษฎีและสอดคล้องกับบริบทของสถานศึกษา
2. เป้าหมายเชิงผลลัพธ์ (Outcome)
1) ครูใช้ระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล (OBEC Content Center) เพื่อประกอบการจัดกิจกรรม การเรียนรู้อย่างมีคุณภาพ
2) โรงเรียน กำหนดการใช้งานระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล (OBEC Content Center) เป็นนโยบาย หรือแนวทางในการพัฒนาคุณภาพการจัดการเรียนการสอนของครู ที่นำไปสู่การยกระดับผลสัมฤทธิ์และคุณภาพผู้เรียนในโรงเรียน
3. ผลที่คาดว่าจะได้รับ
รูปแบบการบริหาร เพื่อขับเคลื่อนระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล (OBEC Content Center) ฉลาดรู้ ด้วย SMART MODEL ที่ส่งเสริม สนับสนุนศักยภาพครูด้านการจัดการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพ และมีคุณภาพตรงตามมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง 2560) อันจะนำไปสู่กระบวนการจัดการเรียนการสอนที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนมีความรู้ ทักษะ และคุณลักษณะที่ก่อให้เกิดเป็นสมรรถนะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21
2. การพัฒนาแนวทางและการขับเคลื่อนระบบคลังสื่อ OBEC Content Center
2.1 การออกแบบและพัฒนาแนวทางหรือนวัตกรรมในการขับเคลื่อนระบบคลังสื่อ OBEC Content Center มีกระบวนการขั้นตอนการออกแบบ ดังนี้
2.1.1 ศึกษา แนวคิด ทฤษฎี แนวทางการดำเนินงานที่เกี่ยวข้อง การจัดการเรียนรู้เชิงรุก แนวคิด ด้านสื่อการเรียนการสอน แนวคิดการสร้างทัศนคติในการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ แนวคิดการบริหารงานด้วยวงจร คุณภาพ (PDCA) ตามแนวคิดของเดมมิ่ง การพัฒนางานโดยใช้กระบวนการ PLC และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง
2.1.2 จัดทำร่าง รูปแบบการบริหารเพื่อขับเคลื่อนระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล (OBEC Content Center) ฉลาดรู้ ด้วย SMART MODEL ที่มีองค์ประกอบ คือ 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ 3) กระบวนการ 4) การวัดประเมินผล และ 5) ปัจจัยสนับสนุน มีรายละเอียด ดังนี้ 1) หลักการของรูปแบบ ยึดหลักการบริหารแบบมีส่วนร่วมและความร่วมมือทางวิชาชีพ เพื่อส่งเสริมการใช้งานระบบคลังสื่อเทคโนโลยีดิจิทัล (OBEC Content Center) ในกระบวนการจัดการเรียนการสอน และการมีส่วนร่วมอย่างยั่งยืนของบุคลากรทางการศึกษาสู่ความเลิศด้านการจัดการเรียนการสอนและการบริหารการจัดการศึกษาอย่างมืออาชีพ
3) กระบวนการของรูปแบบ
จากการศึกษาสภาพปัจจุบันโดยการนำข้อมูลของปีการศึกษา 2566 - 2568 เอกสารต่าง ๆ มาวิเคราะห์สภาพปัญหาของผู้เรียน และข้อมูลสารสนเทศของโรงเรียนที่เกี่ยวข้องของทุกระดับชั้น มาวิเคราะห์ข้อมูล ปัญหาและความต้องการของผู้เรียน ครูและบุคลากร รวมถึงความคาดหวังของชุมชน โรงเรียน และร่วมกันวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายในและสภาพแวดล้อมภายนอกองค์กร (SWOT Analysis) จากนั้นศึกษา ค้นคว้าเอกสาร วางแผน เพื่อหาแนวทางการยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนให้ดีขึ้น ครูไม่ครบชั้น ขาดสื่อและเทคโนโลยีที่ทันสมัย ส่งผลไปสู่การนำไปใช้ในการจัดการเรียนการสอนให้มีประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผล ซึ่งได้กรอบแนวคิดพื้นฐานที่สำคัญในการพัฒนา
ค้นหาทุกอย่างในเว็บครูบ้านนอก :
ตั้งกระทู้คำถามใหม่
กลับหน้าที่แล้ว
