ครูบ้านนอก

1. ความสำคัญของผลงาน/นวัตกรรมถอดบทเรียน (Best Practice) ที่นำเสนอ

1.1 ความเป็นมาและสภาพปัญหา

กิจกรรมลูกเสือ–เนตรนารีเป็นกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนที่มีความสำคัญตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ซึ่งกำหนดให้เป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนที่มุ่งส่งเสริมและพัฒนาผู้เรียนให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม สติปัญญา และคุณธรรมจริยธรรม สามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข มีความรับผิดชอบต่อตนเอง ครอบครัว ชุมชน และประเทศชาติ โดยใช้กระบวนการลูกเสือเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาศักยภาพของผู้เรียนผ่านการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง (Learning by Doing) ตามแนวคิดของลอร์ด เบเดน โพเวลล์ ผู้ก่อตั้งกิจการลูกเสือโลก

สำนักงานลูกเสือแห่งชาติได้กำหนดให้การจัดกิจกรรมลูกเสือเป็นกระบวนการสร้างและพัฒนาเยาวชนให้เป็นพลเมืองดี มีความจงรักภักดีต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ มีระเบียบวินัย ความซื่อสัตย์สุจริต ความเสียสละ ความรับผิดชอบ การพึ่งพาตนเอง และการบำเพ็ญประโยชน์เพื่อส่วนรวม อันเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาประเทศอย่างมั่นคงและยั่งยืน อีกทั้งยังสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 ที่มุ่งเน้นการสร้างทักษะชีวิต ทักษะการคิดวิเคราะห์ การทำงานร่วมกับผู้อื่น ภาวะผู้นำ และการเป็นพลเมืองที่มีคุณภาพในสังคมโลก

โรงเรียนบ้านแยง เป็นโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา ขนาดกลาง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 3 เปิดสอนตั้งแต่ระดับอนุบาล 2 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 มีบทบาทสำคัญในการจัดการศึกษาให้แก่ผู้เรียนในพื้นที่ตำบลบ้านแยงและชุมชนใกล้เคียง โดยโรงเรียนจัดกิจกรรมลูกเสือครบทุกประเภท ได้แก่ ลูกเสือสำรอง ลูกเสือสามัญ และลูกเสือสามัญรุ่นใหญ่ เพื่อให้ผู้เรียนทุกระดับชั้นได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่องตามช่วงวัยและศักยภาพของตนเอง

จากการศึกษาสภาพบริบทของโรงเรียนและการวิเคราะห์ข้อมูลผู้เรียนในช่วงที่ผ่านมา พบว่า ผู้เรียน บางส่วนยังต้องได้รับการส่งเสริมด้านระเบียบวินัย ความรับผิดชอบ ความอดทน การทำงานร่วมกัน การมีภาวะผู้นำ การคิดแก้ปัญหา และการมีจิตสาธารณะ ขณะเดียวกันการเปลี่ยนแปลงของสังคม เทคโนโลยี และสภาพเศรษฐกิจในปัจจุบัน ส่งผลให้เด็กและเยาวชนเผชิญกับความท้าทายในการดำรงชีวิตมากขึ้น จึงจำเป็นต้องได้รับการพัฒนาทักษะชีวิตและคุณลักษณะที่พึงประสงค์ควบคู่ไปกับการพัฒนาด้านวิชาการ

ในฐานะผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านแยง ผู้รายงานได้ตระหนักถึงความสำคัญของกิจกรรมลูกเสือในฐานะเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาผู้เรียนแบบองค์รวม จึงกำหนดนโยบายให้กิจกรรมลูกเสือเป็นกลไกหลักในการเสริมสร้างคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียน โดยส่งเสริมให้ครูผู้กำกับลูกเสือจัดกิจกรรมที่หลากหลาย เน้นการปฏิบัติจริง การเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง และการบำเพ็ญประโยชน์ต่อสังคม พร้อมทั้งสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างโรงเรียน ผู้ปกครอง ชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานภายนอก เพื่อร่วมกันพัฒนากิจการลูกเสือของโรงเรียนให้มีคุณภาพ

จากแนวคิดดังกล่าว ผู้รายงานจึงได้พัฒนารูปแบบการบริหารจัดการกิจการลูกเสือ “BY SCOUT LEADERSHIP Model” ขึ้น เพื่อใช้เป็นกรอบในการขับเคลื่อนกิจกรรมลูกเสือทั้งระบบ โดยมุ่งเน้นการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วม การส่งเสริมศักยภาพครูผู้กำกับลูกเสือ การสนับสนุนทรัพยากรที่เพียงพอ การนิเทศกำกับติดตามอย่างต่อเนื่อง และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือจากทุกภาคส่วน จนสามารถพัฒนาผู้เรียนให้เป็นคนดี มีวินัย มีความรับผิดชอบ มีจิตอาสา และมีความพร้อมในการเป็นพลเมืองคุณภาพของสังคมในอนาคต อันนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนอย่างยั่งยืน

เว็บน่าสนใจ