ครูบ้านนอก

ผลงานพลังคุณธรรมบ้านดอกบัว สร้างภูมิคุ้มกันชีวิต เลือกทำความดี ร่วมสร้างคนดีให้บ้านเมือง ด้วย DOKBUA Moral Model พัฒนาขึ้นเพื่อน้อมนำพระบรมราโชบายด้านการศึกษาของในหลวงรัชกาลที่ ๑๐ ด้านมีพื้นฐานชีวิตที่มั่นคง มีคุณธรรมสู่การปฏิบัติ โดยมุ่งให้ผู้เรียนสามารถแยกแยะสิ่งที่ผิดและถูก เลือกปฏิบัติในสิ่งที่ดี ปฏิเสธสิ่งผิดและพฤติกรรมเสี่ยง ตลอดจนมีส่วนร่วมสร้างคนดีให้แก่ครอบครัว ชุมชน และบ้านเมือง โรงเรียนบูรณาการการพัฒนาคุณธรรมเข้ากับหลักสูตร กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ระบบดูแลช่วยเหลือผู้เรียน โรงเรียนคุณธรรม สถานศึกษาสีขาว ห้องเรียนสีขาว กิจกรรมทูบีนัมเบอร์วัน กิจกรรมทางศาสนา และกิจกรรมจิตอาสา เพื่อให้คุณธรรมเกิดขึ้นในวิถีชีวิตประจำวัน มิใช่จำกัดอยู่เฉพาะการอบรมเป็นครั้งคราว

การพัฒนาผลงานใช้รายงานการประเมินตนเอง ปีการศึกษา ๒๕๖๗ เป็นข้อมูลฐาน พบว่า ผู้เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑–๖ จำนวน ๙๗ คน มีผลประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ระดับดีขึ้นไปร้อยละ ๑๐๐ โดยอยู่ในระดับดีเยี่ยมร้อยละ ๘๕.๕๗ แม้ผลการประเมินอยู่ในระดับสูง แต่โรงเรียนยังพบความจำเป็นในการพัฒนาผู้เรียนจากการปฏิบัติตามกฎหรือคำสั่งไปสู่การคิดวิเคราะห์ ให้เหตุผลทางคุณธรรม ตัดสินใจด้วยตนเอง จัดการอารมณ์ ปฏิเสธสิ่งเสี่ยง และขอความช่วยเหลือได้อย่างเหมาะสม โรงเรียนจึงดำเนินการผ่านแผนงานและโครงการปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๘ และพัฒนาต่อเนื่องในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๙ โดยเพิ่มความเข้มข้นของการคัดกรอง การเยี่ยมบ้าน การดูแลรายบุคคล และความร่วมมือระหว่างบ้าน วัด โรงเรียน ชุมชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

กระบวนการ DOKBUA Moral Model ประกอบด้วย ๖ ขั้น ได้แก่ การวิเคราะห์ข้อมูลคุณธรรมและความเสี่ยง การสร้างเข็มทิศชีวิตให้รู้ผิดชอบชั่วดี การเสริมความรู้ คุณธรรม และทักษะชีวิต การฝึกพฤติกรรมดีผ่านการปฏิบัติจริง การรวมพลังบ้าน วัด โรงเรียน และชุมชน และการประเมิน ช่วยเหลือ ปรับปรุง และต่อยอด กิจกรรมสำคัญประกอบด้วยการวิเคราะห์สถานการณ์คุณธรรม การฝึกตัดสินใจและทักษะปฏิเสธ โครงงานคุณธรรม ห้องเรียนสีขาว กิจกรรมจิตอาสา การพัฒนานักเรียนแกนนำ และการใช้ข้อมูลจากระบบดูแลช่วยเหลือผู้เรียนเข้าสู่การนิเทศและชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ

ผลการดำเนินงานจากรายงานการประเมินตนเอง ปีการศึกษา ๒๕๖๘ พบว่า ผู้เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑–๖ จำนวน ๙๕ คน มีผลประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ระดับดีขึ้นไปร้อยละ ๑๐๐ โดยมีผลระดับดีเยี่ยมร้อยละ ๘๖.๓๒ เพิ่มขึ้นจากข้อมูลฐาน ๐.๗๕ จุดร้อยละ และผู้เรียนผ่านกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนร้อยละ ๑๐๐ ผลดังกล่าวสะท้อนถึงการรักษามาตรฐานคุณภาพระดับสูงและการพัฒนาผู้เรียนให้มีวินัย ความรับผิดชอบ จิตสาธารณะ และภูมิคุ้มกันต่อพฤติกรรมเสี่ยง โดยพิจารณาร่วมกับข้อมูลพฤติกรรม ผลงานผู้เรียน การคัดกรอง การเยี่ยมบ้าน และการมีส่วนร่วมของเครือข่าย มิได้กล่าวอ้างความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลแบบการทดลอง

ผลการพัฒนาสะท้อนว่า DOKBUA Moral Model ช่วยเชื่อมกิจกรรมคุณธรรม การป้องกันความเสี่ยง และการดูแลช่วยเหลือผู้เรียนให้เป็นระบบเดียวกัน ทำให้ผู้เรียนไม่ได้เพียงรับรู้ว่าควรทำสิ่งใด แต่สามารถคิดเป็น เลือกเป็น ปฏิเสธเป็น ขอความช่วยเหลือเป็น และช่วยดูแลผู้อื่นได้ตามวัย รูปแบบดังกล่าวสามารถนำไปประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีพื้นฐานชีวิตที่มั่นคง มีคุณธรรม และดำรงตนในสังคมได้อย่างปลอดภัย

คำสำคัญ: DOKBUA Moral Model, คุณธรรม, ภูมิคุ้มกันชีวิต, ระบบดูแลช่วยเหลือผู้เรียน, สถานศึกษาสีขาว

เว็บน่าสนใจ