1. ความสำคัญของผลงานนวัตกรรมที่นำเสนอ
ปัจจุบันปัญหาขยะมูลฝอยเป็นปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สุขภาพอนามัย และคุณภาพชีวิตของคนในชุมชน โดยเฉพาะขยะที่เกิดขึ้นในสถานศึกษา ซึ่งมีทั้งเศษอาหาร ขวดพลาสติก กระดาษ ถุงพลาสติก และวัสดุเหลือใช้ต่าง ๆ หากไม่มีระบบการจัดการที่เหมาะสมตั้งแต่ต้นทาง จะก่อให้เกิดปัญหาขยะปะปนกัน การส่งกลิ่นเหม็น ความสกปรก และเพิ่มภาระในการกำจัดขยะ
โรงเรียนบ้านดอนทรายตระหนักถึงความสำคัญของการปลูกฝังคุณธรรมและจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมให้แก่นักเรียน ด้วยนวัตกรรม SORTCARECLEAN Model คัดแยกตั้งแต่ต้นทาง สร้างความรับผิดชอบด้วยจิตอาสา สู่วิถีโรงเรียนสะอาด เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาขยะอย่างเป็นระบบ โดยปรับเปลี่ยนแนวคิดจากการ ทิ้งขยะลงถัง มาเป็น การไม่สร้างขยะและคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง เพื่อขับเคลื่อนวิถี โรงเรียนไร้ถังขยะ ซึ่งไม่ได้หมายถึงการไม่มีจุดรองรับขยะโดยสิ้นเชิง แต่หมายถึงการลดการใช้ถังขยะรวม และให้นักเรียนคัดแยกขยะทันที ณ จุดที่เกิดขยะเพื่อให้ขยะแต่ละประเภทเข้าสู่กระบวนการจัดการที่เหมาะสมกับกบริบทของสถานศึกษา
การดำเนินงานดังกล่าวสอดคล้องกับคุณธรรม 12 ประการของโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. โดยเฉพาะ จิตอาสา ความรับผิดชอบ และสะอาด กล่าวคือ นักเรียนมีจิตอาสาในการดูแลสิ่งแวดล้อมและช่วยเหลือส่วนรวม มีความรับผิดชอบต่อขยะที่ตนเองเป็นผู้ก่อขึ้น รู้จักคัดแยกและนำไปจัดการอย่างถูกต้อง ตลอดจนร่วมกันรักษาความสะอาดของห้องเรียน อาคารเรียน และบริเวณโรงเรียน
โรงเรียนบ้านดอนทรายจึงพัฒนานวัตกรรม SORTCARECLEAN Model คัดแยกตั้งแต่ต้นทาง สร้างความรับผิดชอบด้วยจิตอาสา สู่วิถีโรงเรียนสะอาด เพื่อสร้างพฤติกรรมที่ดีอย่างต่อเนื่องให้เกิดขึ้นกับนักเรียน ครู บุคลากร และผู้เกี่ยวข้อง โดยมุ่งหวังให้การคัดแยกขยะกลายเป็นวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของโรงเรียน นักเรียนสามารถนำความรู้และคุณธรรมที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ที่บ้านและชุมชน อันจะนำไปสู่โรงเรียนที่สะอาด เป็นระเบียบ ลดปริมาณขยะ และมีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้และการดำรงชีวิตอย่างยั่งยืน
2. จุดประสงค์และเป้าหมาย
2.1 ด้านความรู้
- เพื่อให้นักเรียนมีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับประเภทของขยะและวิธีการคัดแยกขยะที่ถูกต้อง เข้าใจผลกระทบและคัดแยกขยะไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
2.2 ด้านคุณธรรมและพฤติกรรม
- เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนมี จิตอาสา ปลูกฝังความรับผิดชอบ มีวินัยสร้างนิสัยการลดการใช้วัสดุที่ก่อให้เกิดขยะ และรู้จักใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า
2.3 ด้านการจัดการสิ่งแวดล้อม
- เพื่อลดปริมาณขยะทั่วไปที่เกิดขึ้นภายในโรงเรียน สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ รีไซเคิล สร้างระบบการคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทางได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการจัดการขยะและการสร้างคุณธรรมให้แก่นักเรียน