การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ที่เอื้อต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ

บทคัดย่อ

 การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์  1)  เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ที่เอื้อต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  โรงเรียนบ้านขามเรียน  อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามหาสารคาม  เขต  2  2)  เพื่อพัฒนาแหล่งเรียนรู้
ที่เอื้อต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  โรงเรียนบ้านขามเรียน  อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามหาสารคาม  เขต  2  3)  เพื่อศึกษาผลจากการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ที่เอื้อ
ต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  โรงเรียนบ้านขามเรียน  อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามหาสารคาม  เขต  2  ก่อนและหลังการพัฒนาแหล่งเรียนรู้  โดยผู้ศึกษา
ได้ตั้งสมมุติฐานในการศึกษาไว้ดังนี้ 1)  ครูมีความสามารถใช้แหล่งเรียนรู้ที่เอื้อต่อการจัดกิจกรรม
การเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญเพิ่มขึ้น 2)  นักเรียนมีทักษะในการค้นคว้าหาความรู้ด้วยตนเองโดยใช้แหล่งเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นเพิ่มขึ้น  3)  ครู  นักเรียนและผู้ปกครองมีความพึงพอใจต่อการใช้แหล่งเรียนรู้  ในการจัดการเรียนรู้อยู่ในระดับมาก  กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ผู้บริหาร ครู  ผู้ปกครองโดยการสุ่มจากตัวแทนหมู่บ้านในสังกัด 4  หมู่บ้าน นักเรียนโดยการสุ่มจากนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3  รวมทั้งสิ้น  148  คน  เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลของการวิจัย เป็นแบบประเมินแบบมาตราส่วนประมาณค่า แบบสอบถาม แบบวัดความพึงพอใจและแบบสอบถามเพื่อการประเมิน  รวมทั้งหมด  8  ฉบับ  สถิติที่ใช้เป็นสถิติพื้นฐาน ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติที่ใช้ทดสอบสมมุติฐานทดสอบความแตกต่าง t-test  แบบ Dependent Samples 
ผลการศึกษาพบว่า

 1.  ผลการศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ที่เอื้อต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญโรงเรียนบ้านขามเรียน  อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามหาสารคาม  เขต  2  โดยรวม  พบว่าสภาพปัญหาก่อนการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ 
อยู่ในระดับมาก  ซึ่งสอดคล้องกับสภาพความต้องการในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ที่เอื้อต่อการจัดกิจกรรม
การเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  ซึ่งความต้องการอยู่ในระดับมากที่สุด  และเมื่อพิจารณาเป็นรายข้อพบว่า  สภาพปัญหาที่ค่าเฉลี่ยมากที่สุด  คือ  สหกรณ์โรงเรียน  และการเลี้ยงปลา (ในกระชัง)  ส่วนความต้องการการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ที่เอื้อต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด  คือ  การเลี้ยงปลา  (ในกระชัง)  และโรงเพาะเห็ด เช่นเดียวกัน
2.  ผลการศึกษาการนำรูปแบบการพัฒนาและความเป็นไปได้ของแหล่งเรียนรู้ที่เอื้อ
ต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญโรงเรียนบ้านขามเรียน  อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามหาสารคาม  เขต  2  โดยรวมและรายข้อ  มีระดับการดำเนินการอยู่ในระดับมากที่สุด   โดยผู้ปกครองมีระดับความคิดเห็นเกี่ยวกับการดำเนินการ  อยู่ในระดับมากที่สุด ซึ่งแตกต่างจากครูที่มีระดับการดำเนินการอยู่ในระดับมาก 
3.  ผลการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ที่เอื้อต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  โรงเรียนบ้านขามเรียน  อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามหาสารคาม  เขต  2 
ผลการศึกษาสรุปได้ดังนี้ 1)  ความสามารถในการจัดการเรียนรู้ของครู  โดยรวมและรายด้านพบว่า  มีความสามารถอยู่ในระดับมากที่สุด  เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน  พบว่าด้านที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุดคือด้านกระบวนการ  รองลงมาเป็น  ด้านบรรยากาศและสภาพแวดล้อม  และด้านสื่อการเรียนการสอน  ตามลำดับ  2)  ทักษะในการค้นคว้าหาความรู้ด้วยตนเองของนักเรียน  โดยรวมและรายด้าน  พบว่ามีระดับความคิดเห็นอยู่ในระดับมากที่สุด  เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า  ด้านที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด  คือ  ข้อ  2  ทักษะกระบวนการกลุ่ม  3)  ความพึงพอใจของครู  และผู้ปกครองที่มีต่อการใช้แหล่งเรียนรู้ที่เอื้อต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  โรงเรียนบ้านขามเรียน  อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามหาสารคาม  เขต  2  โดยรวมมีระดับความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก
ส่วนนักเรียนนั้นมีความพึงพอใจในแหล่งการเรียนรู้  บ่อเลี้ยงปลาธรรมชาติ สูงสุด  4)  สภาพปัญหาและความต้องการหลังการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ที่เอื้อต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  โรงเรียนบ้านขามเรียน  อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามหาสารคาม  เขต  2  โดยรวมพบว่ามีสภาพปัญหาอยู่ในระดับน้อย  ซึ่งสอดคล้องกับสภาพความต้องการที่มีระดับความต้องการน้อย  และเมื่อเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยสภาพปัญหาความต้องการก่อนและหลังการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ที่เอื้อต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ  พบว่ามีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ  0.05 ซึ่งเป็นไปตามสมมติฐานในการวิจัยครั้งนี้