การพัฒนารูปแบบการสอนวิทยาศาสตร์เชิงรุกตามขั้นตอน TPSES
โดยใช้สื่อประสม เรื่อง สิ่งมีชีวิตรอบตัว
เพื่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4
นางสุพัตรา นามฤทธิ์
ครู วิทยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ
โรงเรียนบ้านทู้ (สามัคคีวิทยา)
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
กระทรวงศึกษาธิการ
 
ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการสอนวิทยาศาสตร์เชิงรุกตามขั้นตอน TPSES โดยใช้สื่อประสม
เรื่อง สิ่งมีชีวิตรอบตัว เพื่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4
ผู้วิจัย สุพัตรา นามฤทธิ์
ปีที่ศึกษา 2567
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ของการวิจัยเพื่อ 1) พัฒนาและหาประสิทธิภาพของรูปแบบการสอนวิทยาศาสตร์เชิงรุกตามขั้นตอน TPSES โดยใช้สื่อประสม เรื่อง สิ่งมีชีวิตรอบตัว เพื่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 2) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ก่อนเรียน และหลังเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบการสอนวิทยาศาสตร์เชิงรุกตามขั้นตอน TPSES โดยใช้สื่อประสม เรื่อง สิ่งมีชีวิตรอบตัว เพื่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และ 3) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ที่มีต่อรูปแบบการสอนวิทยาศาสตร์เชิงรุกตามขั้นตอน TPSES โดยใช้สื่อประสม เรื่อง สิ่งมีชีวิตรอบตัว เพื่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน การวิจัยครั้งนี้ใช้วิธีดำเนินการวิจัยในลักษณะของการวิจัย และพัฒนา (Research and Development : R&D) ขั้นตอนการวิจัยมี 4 ระยะ ได้แก่ 1) การวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐาน 2) การออกแบบและพัฒนารูปแบบ 3) การนำไปทดลองใช้ และ 4) การประเมินผล กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนบ้านทู้ (สามัคคีวิทยา) อำเภอธาตุพนม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1 ปีการศึกษา 2565 จำนวน 15 คน ซึ่งได้มาจากการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ระยะเวลาที่ใช้ในการทดลองเป็นการทดลองในปีการศึกษา 2565 เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ 1) ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง สิ่งมีชีวิตรอบตัว ด้วยรูปแบบการสอนวิทยาศาสตร์เชิงรุกตามขั้นตอน TPSES โดยใช้สื่อประสม จำนวน 6 ชุด 2) แผนการจัดการเรียนรู้รูปแบบการสอนวิทยาศาสตร์เชิงรุกตามขั้นตอน TPSES โดยใช้สื่อประสม จำนวน 24 แผน 3) แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ เรื่อง สิ่งมีชีวิตรอบตัว ชนิดเลือกตอบ 4 ตัวเลือก จำนวน 40 ข้อ และ 4) แบบสอบถามความพึงพอใจ แบบประมาณค่า 5 ระดับ จำนวน 20 ข้อ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ซึ่งมีสถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การคำนวณหาประสิทธิภาพ (E1/E2) ค่าร้อยละ (P) ค่าเฉลี่ย (x ̅) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และการทดสอบค่าที (Dependent Samples t-test)
ผลการวิจัยพบว่า
1. รูปแบบการสอนวิทยาศาสตร์เชิงรุกตามขั้นตอน TPSES โดยใช้สื่อประสม เรื่อง สิ่งมีชีวิตรอบตัว เพื่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 มีองค์ประกอบดังนี้ 1. หลักการ 2. วัตถุประสงค์ 3. กระบวนการสอน และ 4. การประเมินผล ซึ่งรูปแบบการสอนที่พัฒนาขึ้นมีการจัดการเรียนรู้ 5 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นที่ 1 กระตุ้นความคิด (Thought Provoking) ขั้นที่ 2 แสวงหาความรู้ (Proactive Research) ขั้นที่ 3 สรุปข้อค้นพบ (Summary of Points) ขั้นที่ 4 อธิบายข้อค้นพบ (Explain the Findings) และขั้นที่ 5 แสดงผลลัพธ์ (Show Results) และผลการหาประสิทธิภาพของรูปแบบการสอนวิทยาศาสตร์เชิงรุกตามขั้นตอน TPSES โดยใช้สื่อประสม เรื่อง สิ่งมีชีวิตรอบตัว กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 มีค่าเท่ากับ 81.40/82.20 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่ตั้งไว้ 80/80
2. ผลการเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ก่อนเรียน และหลังเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบการสอนวิทยาศาสตร์เชิงรุกตามขั้นตอน TPSES โดยใช้สื่อประสม เรื่อง สิ่งมีชีวิตรอบตัว พบว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
3. ผลการศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ที่มีต่อรูปแบบการสอน
วิทยาศาสตร์เชิงรุกตามขั้นตอน TPSES โดยใช้สื่อประสม เรื่อง สิ่งมีชีวิตรอบตัว โดยรวมอยู่ในระดับมาก มีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 4.16
คำสำคัญ : รูปแบบการสอนวิทยาศาสตร์ การจัดการเรียนรู้เชิงรุก สื่อประสม
Title Development of an Active learning science teaching according to steps TPSES Using multimedia on the topic of living things around us for Grade 4 students
Author Suphaptra Nammarite
Year 2024
Abstract
This research and development aims 1) to Development and Efficiency Study of a Proactive Science Teaching Model Based on the TPSES Process Using Multimedia on the Topic ’Living Things Around Us’ to Enhance Learning Achievement of Grade 4 Students, 2) to compare the learning achievement of Grade 4 students before and after instruction using the proactive science teaching model based on the TPSES process with multimedia on the topic Living Things Around Us, and 3) to study the satisfaction of Grade 4 students toward the proactive science teaching model based on the TPSES process using multimedia on the topic ’Living Things Around Us’ to enhance learning achievement. This research employed a Research and Development (R&D) methodology. The research process consisted of four phases as follows: analysis of basic data, design and development of the model, implementation and testing, and evaluation. The sample group used in this study consisted of 15 Grade 4 students from Ban Thu School (Samakkhi Witthaya), That Phanom District, under the Nakhon Phanom Primary Educational Service Area Office 1, in the academic year 2022. The sample was selected using purposive sampling. The experimental period was conducted during the 2022 academic year. The research instruments included: 1. A set of six multimedia-based learning activities on the topic "Living Things Around Us," designed using the proactive science teaching model based on the TPSES process 2. Twenty-four lesson plans employing the TPSES-based proactive science teaching model with multimedia 3. A 40-item multiple-choice achievement test on the topic "Living Things Around Us" and 4. A 20-item satisfaction questionnaire using a 5-point Likert scale. Quantitative data were analyzed using the following statistics: efficiency index (E1/E2), percentage (P), mean (x ̅), standard deviation (S.D.), and the Dependent Samples t-test.
The results found that:
1. The active learning science teaching model using multimedia on the topic of living things around us for Grade 4 students comprises the following components: principles, objectives, teaching processes, and assessment. The developed teaching process includes five learning activities: (1) Thought provoking, (2) Proactive research, (3) Summary of points, (4) Explain the findings, and (5) Show results. The effectiveness of the active learning science teaching model using multimedia on the topic of living things around us for Grade 4 students yielded scores of 81.40/82.20, which exceed the established criteria of 80/80.
2. The findings of the comparison of learning achievements before and after implementing the active learning science teaching model using multimedia on the topic of living things around us for Grade 4 students in the Science and Technology learning area indicate that post-learning achievements are significantly higher than pre-learning achievements at a statistically significant level of .05.
3. The overall satisfaction assessment of Grade 4 students towards the active learning science teaching model using multimedia on the topic of living things around us in the Science and Technology learning area indicates a high level of satisfaction. The average satisfaction score is 4.23.
Keywords: Science Teaching Model, Active Learning, Multimedia
กิตติกรรมประกาศ
การพัฒนารูปแบบการสอนวิทยาศาสตร์เชิงรุกตามขั้นตอน TPSES โดยใช้สื่อประสม เรื่อง สิ่งมีชีวิตรอบตัว เพื่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนบ้านทู้(สามัคคีวิทยา) สำเร็จลุล่วงได้ด้วยดี เพราะได้รับความกรุณาเป็นอย่างสูงจากผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบเครื่องมือ ดังรายนามต่อไปนี้
รองศาสตราจารย์สุดประไทย บุพศิริ ประธานสาขาหลักสูตร และการสอน คณะครุศาสตร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
นายเกรียงศักดิ์ ปาพรม ผู้อำนวยการสถานศึกษาเชี่ยวชาญ โรงเรียนศรีโพนทองวิทยา
อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม
นางธนัสสรณ์ วาทะวัฒนะ ครูเชี่ยวชาญสาระสุขศึกษาพลศึกษา โรงเรียนธาตุพนม
อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม
นายอนุชา วาทะวัฒนะ ครูเชี่ยวชาญสาระสุขศึกษาพลศึกษา โรงเรียนธาตุพนม
อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม
นางมลิวัลย์ ตูมสี ผู้อำนวยการสถานศึกษาชำนาญการพิเศษ โรงเรียนบ้านนาแกบึงเหล็ก
อำเภอธาตุพนม จังหวัดนครพนม (การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาวิจัยการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม)
ที่ให้คำแนะนำและกรุณาอนุเคราะห์เป็นผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบเครื่องมือในการวิจัย ให้คำแนะนำปรึกษาในการจัดทำรูปแบบการทำวิจัย การคำนวณหาค่าสถิติ แก่ผู้วิจัยในการจัดทำวิจัยฉบับนี้จนสำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี ผู้วิจัยรู้สึกซาบซึ้งในความกรุณา และขอขอบพระคุณเป็นอย่างสูงไว้ ณ โอกาสนี้
ความสำเร็จในการทำการวิจัยฉบับนี้ ผู้วิจัยได้รับการส่งเสริม สนับสนุน จากครอบครัว และโรงเรียนบ้านทู้(สามัคคีวิทยา) ที่ทำให้ผู้วิจัยมีโอกาสศึกษาหาความรู้ และคอยเป็นกำลังใจอันยิ่งใหญ่แก่ผู้วิจัยหาที่เปรียบมิได้ ผู้วิจัยขอระลึกถึงผู้ที่เป็นเจ้าของแนวคิดทฤษฎี และงานวิจัยนำมาอ้างอิงในการทำวิจัยฉบับนี้ คุณประโยชน์อันใดที่เกิดจากการวิจัยฉบับนี้ขอมอบแด่บุพการีทุกท่านที่มีส่วนเกี่ยวข้องในความสำเร็จ แต่หากมีข้อบกพร่องประการใดผู้วิจัยขอน้อมรับไว้ เพื่อเป็นแนวทางในการปรับปรุงการศึกษาในโอกาสต่อไป
สุพัตรา นามฤทธิ์
ค้นหาทุกอย่างในเว็บครูบ้านนอก :
ตั้งกระทู้คำถามใหม่
กลับหน้าที่แล้ว
