๑. ความเป็นมาและความสำคัญ
การจัดการศึกษาปฐมวัยเป็นช่วงเวลาสำคัญในการวางรากฐานการเรียนรู้ของเด็กทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สังคม และสติปัญญา โดยเฉพาะด้านภาษา ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการเรียนรู้ในระดับที่สูงขึ้น การเรียนรู้พยัญชนะไทยถือเป็นทักษะพื้นฐานที่ช่วยให้เด็กสามารถเชื่อมโยงสู่การอ่าน การเขียน และการสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตาม เด็กปฐมวัยมีธรรมชาติของการเรียนรู้ที่แตกต่างจากวัยอื่น โดยเรียนรู้ได้ดีที่สุดผ่านการลงมือปฏิบัติ การเล่น และประสบการณ์ตรง หากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ยังคงเน้นการท่องจำหรือการบอกเล่าเพียงอย่างเดียว อาจทำให้เด็กขาดความสนใจ เกิดความเบื่อหน่าย และไม่สามารถจดจำพยัญชนะไทยได้อย่างแม่นยำ ส่งผลต่อการพัฒนาทักษะการอ่านและการเขียนในอนาคต ดังนั้น การออกแบบนวัตกรรมการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับพัฒนาการและธรรมชาติของเด็กปฐมวัยจึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้เด็กเกิดการเรียนรู้อย่างมีความหมายและยั่งยืน
นอกจากนี้ แนวคิดการพัฒนาทักษะสมองด้านการบริหารจัดการ (Executive Functions : EF) ได้รับการยอมรับว่าเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งเสริมศักยภาพการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย เนื่องจากเป็นทักษะที่เกี่ยวข้องกับการจดจ่อใส่ใจ การยั้งคิดไตร่ตรอง การจดจำเพื่อใช้งาน การวางแผน การควบคุมอารมณ์ และความยืดหยุ่นทางความคิด ซึ่งล้วนเป็นทักษะที่จำเป็นต่อการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 การส่งเสริม EF ควบคู่กับการจัดกิจกรรมเกมการศึกษา จะช่วยกระตุ้นให้เด็กได้คิด ลงมือปฏิบัติ แก้ปัญหา และเรียนรู้อย่างสนุกสนาน ส่งผลให้เด็กสามารถจดจำพยัญชนะไทยได้ดีขึ้น พร้อมทั้งพัฒนาความมั่นใจ ความกระตือรือร้น และทัศนคติที่ดีต่อการเรียนรู้ การใช้เกมการศึกษาจึงไม่เพียงเป็นสื่อสร้างความเพลิดเพลิน แต่ยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาทักษะการคิดและการเรียนรู้ของเด็กอย่างเป็นองค์รวม
จากสภาพปัญหาที่พบในการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 พบว่า เด็กบางส่วนยังไม่สามารถจดจำพยัญชนะไทยได้ครบถ้วน และเกิดความสับสนในการแยกแยะรูปลักษณ์ของพยัญชนะบางตัว ผู้จัดทำจึงได้พัฒนานวัตกรรมสื่อสร้างสรรค์ "BUSAYA Model" ร่วมกับกิจกรรมเกมการศึกษา เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ผ่านการเล่น การลงมือปฏิบัติ และการมีส่วนร่วมของเด็ก โดยบูรณาการแนวคิดการพัฒนาทักษะสมอง Executive Functions (EF) เข้ากับกิจกรรมการเรียนรู้ เพื่อส่งเสริมทั้งทักษะการจดจำพยัญชนะไทยและทักษะการคิดที่จำเป็นในชีวิตประจำวัน คาดว่านวัตกรรมดังกล่าวจะช่วยให้เด็กปฐมวัยเกิดการเรียนรู้อย่างมีความสุข สามารถจดจำพยัญชนะไทยได้อย่างถูกต้องและแม่นยำ มีพัฒนาการด้านภาษาและด้านสติปัญญาที่เหมาะสมตามวัย อันเป็นรากฐานสำคัญของการเรียนรู้ในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานต่อไป
2. จุดประสงค์และเป้าหมายของการดำเนินงาน
จุดประสงค์ของผลงาน/นวัตกรรมการปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice)
1. การพัฒนาทักษะการจดจำพยัญชนะไทยของเด็กปฐมวัย ชั้นอนุบาลปีที่ 3 ด้วยนวัตกรรมสื่อสร้างสรรค์ "BUSAYA Model" ร่วมกับกิจกรรมเกมการศึกษาเพื่อส่งเสริมทักษะสมอง EF
2. เพื่อเผยแพร่ แผนการจัดประสบการณการเรียนรู้การจัดการเรียนรู้เชิงรุกด้วย BUSAYA MODEL การพัฒนาทักษะการจดจำพยัญชนะไทยของเด็กปฐมวัย ชั้นอนุบาลปีที่ 3 ร่วมกับกิจกรรมเกมการศึกษาเพื่อส่งเสริมทักษะสมอง EF ใหกับผู้ที่สนใจ
3. เพื่อเปรียบเทียบทักษะทางภาษาไทยของเด็กปฐมวัยด้านอ่านออกเสียงของพยัญชนะไทย ของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 ระหว่างก่อนและหลังใช้นวัตกรรมสื่อสร้างสรรค์ BUSAYA MODEL ร่วมกับกิจกรรมเกมการศึกษาเพื่อส่งเสริมทักษะสมอง EF
เป้าหมายของผลงาน/นวัตกรรมการปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice)
เชิงปริมาณ
เด็กปฐมวัยระดับชั้นอนุบาลปีที่ 3/2 โรงเรียนวัดจำปา จํานวน 19 คน มีพัฒนาการทักษะทางสมอง (Executive Functions : EF) มีทักษะการจดจําพยัญชนะไทยผ่านกิจกรรมเกมการศึกษาภายใต้นวัตกรรม การจัดการเรียนรู้เชิงรุกด้วย BUSAYA MODEL ร้อยละ ๘๐ มีพัฒนาการด้าน EF สูงขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับก่อนดําเนินกิจกรรม
เชิงคุณภาพ
เด็กปฐมวัยระดับชั้นอนุบาลปีที่ 3/2 โรงเรียนวัดจำปา จํานวน 19 คน มีทักษะ ทางสมอง (Executive Functions : EF) มีความสุขในการเรียนรู้และมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนภาษาไทย เด็กมีสมาธิ กล้าแสดงออก และสามารถรอคอยได้เหมาะสมตามวัย อย่างมีประสิทธิภาพ
3. ขั้นตอนการดำเนินงาน/กระบวนการจัดการเรียนรู้
การพัฒนาทักษะการจดจำพยัญชนะไทยของเด็กปฐมวัย ชั้นอนุบาลปีที่ 3 ด้วยนวัตกรรมสื่อสร้างสรรค์ "BUSAYA MODEL " ร่วมกับกิจกรรมเกมการศึกษาเพื่อส่งเสริมทักษะสมอง EF ดำเนินการพัฒนา โดยใช้กระบวนการ PDCA และออกแบบการจัดการเรียนรู้ โดยใช้รูปแบบ ASSURE MODEL รายละเอียดดังนี้