ครูบ้านนอก

บทคัดย่อ

การปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) เรื่อง การส่งเสริมทักษะสมองเพื่อการบริหารจัดการชีวิต (Executive Functions : EF) โดยใช้นิทานประกอบเกมการศึกษา ในรูปแบบ Kids Story Model ระดับชั้นอนุบาล 2 มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ส่งเสริมและพัฒนาทักษะสมองเพื่อการบริหารจัดการชีวิต (Executive Functions : EF) ของเด็กปฐมวัย 2. พัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่ส่งเสริมการควบคุมตนเอง การคิด การวางแผน และการแก้ปัญหาให้เหมาะสมกับวัย และ 3. พัฒนาแนวทางการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้และขยายผลในระดับปฐมวัย กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ นักเรียนชั้นอนุบาล 2 โรงเรียนบ้านหลวงหัวสวย จำนวน 19 คน ปีการศึกษา 2569 การดำเนินงานใช้นวัตกรรม Kids Story Model ซึ่งพัฒนาจากแนวคิดการส่งเสริมทักษะสมองเพื่อการบริหารจัดการชีวิต (Executive Functions : EF) การเรียนรู้ผ่านการเล่น (Play-based Learning) การเรียนรู้โดยใช้นิทาน (Story-based Learning) และการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติ (Learning by Doing) ผ่านกระบวนการเรียนรู้ 4 ขั้นตอน ได้แก่ 1. เปิดเรื่อง (Story Opening) 2. เชื่อมโยงและวิเคราะห์ (Connect & Engage) 3. ลงมือปฏิบัติผ่านเกมการศึกษา (Hands-on Story Game) และ4. สะท้อนคิดและเชื่อมโยง EF (Reflection & EF Talk) โดยใช้นิทาน 3 เรื่อง และเกมการศึกษา 12 ฐานกิจกรรม ดำเนินงานตามวงจรคุณภาพ PDCA

ผลการดำเนินงาน พบว่า

1. เด็กมีพัฒนาการด้านทักษะสมองเพื่อการบริหารจัดการชีวิต (Executive Functions : EF) สูงขึ้นอย่างชัดเจน โดยคะแนนเฉลี่ยเพิ่มจาก 18.79 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 78.29 เพิ่มเป็น 22.00 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 91.67 หรือคะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้น 3.21 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 13.38 จากเดิมที่มีเด็กระดับดี 11 คน เพิ่มเป็น 17 คน ระดับพอใช้ลดจาก 6 คน เหลือ 2 คน และไม่พบเด็กอยู่ในระดับควรส่งเสริม

2. รูปแบบ Kids Story Model มีความเหมาะสมกับพัฒนาการของเด็กปฐมวัย ส่งเสริมการเรียนรู้ผ่านนิทาน เกมการศึกษา และการลงมือปฏิบัติ ทำให้เด็กสามารถควบคุมตนเอง คิดแก้ปัญหา วางแผน และทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่างเหมาะสม

3. นวัตกรรม Kids Story Model สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ในหน่วยการเรียนรู้อื่น และขยายผลสู่ครูผู้สอนและสถานศึกษาอื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สรุปได้ว่า Kids Story Model เป็นรูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพในการส่งเสริมทักษะสมองเพื่อการบริหารจัดการชีวิต (Executive Functions : EF) ของเด็กปฐมวัย ส่งผลให้ผู้เรียนมีพัฒนาการด้านการยับยั้งชั่งใจ ความจำเพื่อการทำงาน การยืดหยุ่นทางความคิด และการวางแผนกำกับตนเองสูงขึ้น สอดคล้องกับหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2568 และสามารถใช้เป็นต้นแบบในการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนและขยายผลสู่สถานศึกษาอื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ

คำสำคัญ: ทักษะสมองเพื่อการบริหารจัดการชีวิต (Executive Functions : EF), Kids Story Model, นิทานประกอบเกมการศึกษา, เกมการศึกษา, เด็กปฐมวัย

เว็บน่าสนใจ