1. ความสําคัญของผลงานหรือนวัตกรรมที่นําเสนอ
ความเป็นมาและสภาพปัญหา
เด็กปฐมวัยเป็นวัยที่ควรได้รับการส่งเสริมพัฒนาการทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และสังคมเด็กในวัยนี้จะมีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว และสมองก็มีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว เช่นเดียวกันหากสมอง ของเด็กได้รับการส่งเสริมให้มีการเรียนรู้อย่างเหมาะสม ก็จะมีการเจริญเติบโตอย่างสมบูรณ์ สิ่งที่สำคัญในการพัฒนาเด็กให้เติบโตและมีศักยภาพ คือ การส่งเสริมพัฒนาการด้านการคิด เด็กที่ได้รับการส่งเสริมพัฒนาการด้านการคิดอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้เด็กสามารถแก้ไขปัญหาต่างๆในชีวิตประจำวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ภายใต้บริบทของครู ผู้ปกครอง หรือผู้มีความรู้คอยกระตุ้นด้วยวิธีการต่างๆ เพื่อให้เด็กเกิดการคิด พิจารณา หาแนวทาง และตัดสินใจในการแก้ปัญหาต่างๆด้วยตนเอง และเมื่อเด็กโตขึ้นเป็นผู้ใหญ่ เด็กจะได้มีชีวิตอยู่รอดในสังคมได้อย่างมีความสุข ความสามารถในการคิดจะเป็นประโยชน์อย่างมาก ต่อการดำเนินชีวิตของมนุษย์ จะทำให้สามารถแก้ปัญหารวมทั้งสามารถเลือกตัดสินใจได้อย่างเหมาะสมและมีเหตุผลในยุคของข่าวสารเทคโนโลยีในปัจจุบันที่มีความเจริญก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว การปูพื้นฐานการคิด และส่งเสริมการคิดให้แก่เด็กและเยาวชนจึงเป็นสิ่งที่มีความจำเป็นอย่างยิ่ง การพัฒนาการคิดของเด็กตั้งแต่ ยังเยาว์วัยจะช่วยพัฒนาความคิดให้ก้าวหน้า ส่งผลให้มีสติปัญญาเฉียบแหลม เป็นคนรอบคอบ ตัดสินใจได้อย่างถูกต้องและสามารถแก้ไขปัญหาต่างๆ ในชีวิตประจำวันได้ดี เป็นบุคคลที่มีคุณภาพ และสามารถดำเนินชีวิตในสังคมได้อย่างมีความสุข และเป็นกำลังที่สำคัญในการพัฒนาประเทศชาติ
พหุปัญญา (Multiple Intelligences) หมายถึงปัญญาที่มีอยู่หลากหลายด้านของมนุษย์ เป็นการอธิบายความสามารถของสมองมนุษย์แต่ละคนว่า สามารถแสดงศักยภาพด้านใดออกมาบ้างซึ่งก็หมายถึง ความสามารถของมนุษย์ที่จะค้นหาปัญหา และหาทางแก้ไขปัญหา รวมไปถึงความสามารถในการคิดค้นสิ่งใหม่ๆ เพื่อตอบสนองหรือรับใช้สังคมของตน ศาสตราจารย์โฮวาร์ด การ์ดเนอร์ (Howard Gardner) นักจิตวิทยามหาวิทยาลัยฮาวาร์ด กล่าวว่าความสามารถที่หลากหลาย โดยคิดเป็น ทฤษฎีพหุปัญญา (Theort of Multiple Intelligences) ด้วยแนวคิดที่ว่าสติปัญญาของมนุษย์มีหลายด้านที่มีความสำคัญเท่าเทียมกันขึ้นอยู่กับว่าใครจะโดดเด่นด้านไหนบ้าง แล้วแต่ละด้านผสมผสานกัน แสดงความสามารถออกมาเป็นเรื่องใด เป็นลักษณะเฉพาะตัวของแต่ละคนไป เริ่มต้นตั้งแต่วัยแรกคลอดและสำคัญมากในวัยก่อนเข้าโรงเรียน เด็กวัยอยุบาลต้องหมั่นเสริมสร้างทักษะรอบด้าน เพื่อเพิ่มความฉลาดในการเรียนรู้ให้กับลูกน้อย ความฉลาดรอบด้านจะมีมากขึ้น ประเภทของพหุปัญญาตามการจำแนกของ Gardner ความสามารถทางปัญญาของมนุษย์ตามทฤษฎีพหุปัญญา แบ่งออกเป็น 8 ด้าน ได้แก่
ความสามารถด้านภาษา (Linguistic Intelligence)
ความสามารถด้านตรรกะและคณิตศาสตร์ (Logical Mathmatical Intelligence)
ความสามารถด้านมิติสัมพันธ์ (Visual Spatial Intelligence)
ความสามารด้านร่างกายและการเคลื่อนไหว (Bodily Kinesthetic Intelligence)
ความสามารถด้านดนตรี (Musical Intelligence)
ความสามารถด้านมนุษย์สัมพันธ์ (Interpersonal Intelligence)
ความสามารถด้านความเข้าใจตนเอง (Intrapersonal Intelligence)
ความสามารถด้านธรรมชาติวิทยา (Naturalist Intelligence)
ความคิดสร้างสรรค์ เป็นสิ่งสำคัญอย่างหนึ่งสำหรับมนุษย์ เด็กที่มีความคิดสร้างสรรค์จะมีความมั่นใจในตนเอง มีความกระตือรือร้น ภาคภูมิใจในผลงานของตนเอง และสามารถหาหนทางเพื่อแก้ปัญหาได้ อย่างหลากหลาย รวมทั้งช่วยส่งเสริมพัฒนาการทางด้านร่างกาย อารมณ์จิตใจ สังคม และสติปัญญา ศิลปะสร้างสรรค์ยังช่วยส่งเสริมให้เด็กรู้จักคิด ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ มีความประณีตและเรียบร้อย ซึ่งในเด็ก วัยแรกเกิด - 6ปี เป็นวัยที่สามารถส่งเสริมพัฒนาการทางด้านความคิดสร้างสรรค์และจินตนาการได้เป็นอย่างดี หากได้รับประสบการณ์และสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ จะช่วยกระตุ้นให้เด็กได้ฝึกคิด ฝึกจินตนาการ เพื่อเติบโตเป็นบุคคลที่มีคุณภาพ สามารถทำสิ่งต่างๆที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมและสร้างความเจริญก้าวหน้าต่อไป
จากการสังเกตการทำกิจกรรมของเด็ก พบว่า เด็กไม่กล้าตัดสินใจ ไม่กล้าพูด ไม่กล้าแสดงออก ครูวิเคราะห์ รวบรวม และหาข้อมูล ศึกษาหาวิธีการแก้ไข พบว่าเด็กนักเรียนชอบทำกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ ทำให้เกิดการเรียนรู้ที่ดี ผู้สอนจึงมีความสนใจนำกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์มาใช้ เพื่อใช้ในการพัฒนาความสามารถทางพหุปัญญาของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3
2. จุดประสงค์และเป้าหมายของการดำเนินงาน
2.1จุดประสงค์
2.1.1. เพื่อพัฒนาทักษะความสามารถทางพหุปัญญาของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3
2.2.2. เพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการในการปฏิบัติกิจกรรม
2.2.3. เพื่อส่งเสริมให้เด็กได้แสดงออกอย่างอิสระ
2.2 เป้าหมายการดำเนินงาน
2.2.1 เป้าหมายเชิงปริมาณ
- นักเรียนระดับชั้นอนุบาล 3 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 8 คน ร้อยละ 100 ได้รับการจัดกิจกรรมพัฒนาความสามารถทางพหุปัญญาด้วยกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์
2.2.2 เป้าหมายเชิงคุณภาพ
- นักเรียนระดับชั้นอนุบาล 3 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 8 คน ที่ได้รับการจัดประสบการณ์ การพัฒนาความสามารถทางพหุปัญญาด้วยกิจกรมมศิลปะสร้างสรรค์ มีความสามารถทางพหุปัญญาสูงขึ้น
3. กระบวนการผลิตผลงาน หรือขั้นตอนการดำเนินงาน
3.1 การออกแบบผลงาน/นวัตกรรม
3.1.1 วิเคราะห์สภาพการจัดประสบการณ์การเรียนรู้
3.1.2 ศึกษาหลักสูตรการศึกษาปฐมวัยบ ฉบับพุทธศักราช 2560
3.1.3 ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับการพัฒนาความสามารถทางพหุปัญญา ทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง
3.1.4 วางแผน ออกแบบกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ โดยกำหนดจุดมุ่งหมาย และรูปแบบของสื่อ อุปกรณ์ให้เหมาะสมกับพัฒนาการตามวัยของเด็ก 3.1.5 จัดทำแผนการจัดประสบการณ์กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ ตามหน่วยการเรียนรู้
3.1.6 นำไปใช้กับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 โรงเรียนวัดยาง (เย็นประชาสรรค์) ปีการศึกษา2565
3.1.7 ประเมินผลการใช้กิจกรรม
3.2 การดำเนินงานตามกิจกรรม (ตามวงจรคุณภาพเดมมิ่ง PDCA)
3.2.1 Plan = P
1. กำหนดเป้าหมาย โดยการพัฒนาความสามารถทางพหุปัญญา โดยใช้กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์
2. วางแผนการทำงาน ดำเนินการโดยวิเคราะห์สภาพปัญหาจากการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ ศึกษาหลักสูตรปฐมวัย ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับการพัฒนาความสามารถทางพหุปัญญา ทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ โดยกำหนดจุดมุ่งหมายและรูปแบบของสื่อ อุปกรณ์ให้เหมาะสมกับวัยของเด็ก
3. เตรียมวัสดุ อุปกรณ์สำหรับทำกิจกรรม
3.2.2 Do = D
4. ลงมือปฏิบัติงานตามแผน โดยใช้การจัดกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ ชั้นอนุบาลปีที่ 3 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 ระยะเวลา 10 สัปดาห์ สัปดาห์ละ 1 ครั้ง รวม 10 ครั้ง
3.2.3 Check = C
5. ตรวจสอบผลงาน ด้วยวิธีการที่หลากหลาย โดยการประเมินผลการจัดประสบการณ์การใช้กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ โดยใช้แบบประเมินทักษะความคิดสร้างสรรค์และสังเกตการทำกิจกรรมของนักเรียน การสัมภาษณ์ เป็นต้น นำข้อบกพร่องจากการดำเนินกิจกรรมไปปรับปรุง พัฒนา และ ต่อยอดเป็นกิจกรรมเพิ่มเติมอย่างต่อเนื่อง
3.2.4 Action = A
6. ปรับปรุงแผนการจัดกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ ให้ดียิ่งขึ้น โดยออกแบบเพิ่มเติมจากทฤษฎีและข้อบกพร่องหลังการทำกิจกรรม การปรับปรุงกิจกรรมให้เหมาะสมกับวัย ความสามารถและความแตกต่างระหว่างบุคคลของผู้เรียน
ตารางแสดงการจัดประสบการณ์โดยกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์
สัปดาห์ หน่วย กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์
สัปดาห์ที่ 1 ครอบครัวของฉัน กิจกรรมปะติดภาพสมาชิกในครอบครัวจากสำลี
สัปดาห์ที่ 2 อาหารดีมีประโยชน์ กิจกรรมฉีกตัดปะภาพอาหาร
สัปดาห์ที่ 3 ฝน กิจกรรมเป่าสีสายฝน
สัปดาห์ที่ 4 ข้าว กิจกรรมปะติดภาพจากข้าวเปลือก
สัปดาห์ที่ 5 วันแม่ กิจกรรมประดิษฐ์พวงมาลัย
สัปดาห์ที่ 6 ของเล่นของใช้ กิจกรรมประดิษฐ์ลูกข่าง
สัปดาห์ที่ 7 ชุมชนของฉัน กิจกรรมประดิษฐ์ชุมชน3D
สัปดาห์ที่ 8 ต้นไม้ที่รัก กิจกรรมปะติดภาพต้นไม้จากใบไม้
สัปดาห์ที่ 9 สัตว์น่ารัก กิจกรรมจุดสีภาพสัตว์น่ารัก
สัปดาห์ที่ 10 คมนาคม กิจกรรมประดิษฐ์เรือโยกเยก
4. ผลการดำเนินการ / ผลสัมฤทธิ์ / ประโยชน์ที่ได้รับ
4.1 ผลที่เกิดตามจุดประสงค์
4.1.1 เด็กมีทักษะความสามารถทางพหุปัญญาสูงขึ้น
4.1.2 เด็กได้รับการส่งเสริมทักษะกระบวนการในการปฏิบัติกิจกรรม
4.1.3 เด็กสามารถแสดงออกได้อย่างอิสระ