ค้นหาทุกอย่างในเว็บครูบ้านนอก :
ชุมชนครู บุคลากรทางการศึกษา และนักเรียน แหล่งความรู้สำหรับครู นักเรียน ข่าวการศึกษา ห้องสมุดความรู้ทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ และความรู้ทั่วไป เผยแพร่ผลงานวิชาการ ที่นี่


ข่าวการศึกษา     ความรู้ทั่วไป     งานราชการ/รัฐวิสาหกิจ/บริการสังคมเรื่องราวจากสมาชิก  ▶ ข่าว/บทความ ▶ หน้าแรก

พิธีกรรมความเชื่อทำให้..แดนดิน แม่ลานคำ...เป็นป่าอนุรักษ์


เรื่องราวจากสมาชิก เปิดอ่าน : 6,381 ครั้ง
พิธีกรรมความเชื่อทำให้..แดนดิน แม่ลานคำ...เป็นป่าอนุรักษ์

Advertisement

 

ผู้อาวุโสของหมู่บ้านบอกว่า "แม่ลานคำ" มีผู้คนอยู่อาศัยเป็นหมู่บ้านมาแล้วไม่น้อยกว่า 700 ปี เดิมเป็นที่อยู่อาศัยของชาวลั๊วะ ที่ทิ้งร่องรอยหลักฐานการตั้งถิ่นฐานไว้หลายอย่าง เช่น ซากวัดเก่า ป่าช้าเก่า ซึ่งยังคงเหลือให้เห็นอยู่จนถึงปัจจุบัน หลังจากที่ชาวลั๊วะย้ายถิ่นฐานออกไปเมื่อร้อยกว่าปีก่อน ชาวปะกาเกอะญอ ก็เข้ามาอาศัยแทนจนถึงปัจจุบัน

     "แม่ลานคำ" ขึ้นอยู่กับ ตำบลสะเมิงใต้ อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นหมู่บ้านที่ตั้งอยู่กลางหุบเขา มีภูเขาล้อมรอบถึง 15 ดอย ซึ่งดอยสูงเหล่านี้เป็นต้นกำเนิดของลำห้วย น้อยใหญ่ถึง 22 สาย ทุกสายไหลมารวมเป็นแม่น้ำ 3 สาย คือ แม่ลานเงิน แม่ลานคำ และแม่ลานหลวง ซึ่งทั้ง 3 สายนี้ ก็ไหลลงสู่แม่น้ำปิง เลี้ยงชีวิตคนพื้นราบนับหลายล้านคน และด้วยเหตุที่ตั้งอยู่ท่ามกลางหุบเขาและลำห้วยนี้เอง แม่ลานคำจึงอุดมสมบูรณ์ไปด้วยป่าไม้นานาพันธุ์ ทั้งป่าดิบเขา และป่าเบญจพรรณ ในพื้นที่เกือบ 20,000 ไร่

      ด้วยสภาพหมู่บ้านที่ค่อนข้างกว้าง ชาวบ้านจึงได้แบ่งการดูแลกันเองออกเป็น 5 หย่อมบ้าน ตามสภาพภูมิศาสตร์ ตลอดจนมีการแบ่งพื้นที่ป่าและพื้นที่ทำกินอย่างชัดเจน เช่น ที่อยู่อาศัย ที่นา ที่สวน พื้นที่ทำไร่หมุนเวียน พื้นที่ป่าอนุรักษ์ ป่าใช้สอย เป็นต้น

      ความสมบูรณ์ของพื้นที่ ทำให้ชาวบ้านส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการเกษตร หัตถกรรม การหาของป่าและการทำไร่หมุนเวียน ที่เป็นไปเพื่อการเลี้ยงชีพในครอบครัว ใช้สัตว์ เป็นแรงงาน มีการลงแขกเอาแรง มีความรักหวงแหน และเอื้อต่อธรรมชาติรอบตัว สั่งสมภูมิปัญญา ประเพณีความเชื่อ เพื่อการอยู่ร่วมกับป่าหลายประการ เช่น ระบบเหมือง ฝาย ที่ทำสืบต่อกันมานับร้อยปี ระบบการจัดการป่ารูปแบบต่างๆ เช่น ป่าเตปอ ตะวีโดะ ตะชั๊วะไข่ เตหมื่อเมอ เป็นต้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทำไร่หมุนเวียน ที่เป็นบ่อเกิด ของการอนุรักษ์พันธุกรรมดั้งเดิมของพันธุ์พืชไว้ได้ไม่น้อยกว่า 50 ชนิด ให้คงอยู่

     อย่างไรก็ดี การพัฒนาที่มุ่งเน้นการเติบโตทางเศรษฐกิจ ที่เข้าไปถึงหมู่บ้าน ได้ส่งผลให้หมู่บ้านมีการเปลี่ยนแปลงเป็นอย่างมาก อาทิ การเปิดให้สัมปทานตัดไม้ ที่มีผล กระทบต่อประเพณีการรักษาป่าของปะกาเกอะญอ ทำให้ทรัพยากรเริ่มลดน้อยถอยลง อีกทั้งการพัฒนายังได้นำความเชื่อสมัยใหม่เข้ามา จนยากที่ชาวบ้านจะทัดทานได้ ชาว บ้านบางส่วนก็หันไปปลูกพืชเศรษฐกิจ ด้วยเหตุนี้ ชาวบ้านที่มองเห็นผลกระทบจากระบบทุนนิยมจึงได้รวมตัวกันนำประเพณีวัฒนธรรมความเชื่อที่ยึดถือมาตั้งแต่โบราณมา ฟื้นฟูป่าและธรรมชาติของชุมชนให้สมบูรณ์อีกครั้ง

    
  "ป่าเดปอ" เป็นความเชื่อที่ว่า เมื่อมีเด็กเกิดใหม่ให้นำสายสะดือเด็กใส่กระบอกไม้ไผ่ แล้วนำไปแขวนที่ต้นไม้ เพื่อไม่ให้ใครตัดต้นไม้ ใครฝ่าฝืนจะถูกปรับเป็นไก่ 1 คู่ และ ถูกคนเฒ่าคนแก่สาปแช่ง

      "ตะวีโดะ" เป็นความเชื่อที่ว่า หากเด็กที่เกิดเสียชีวิตลง ชาวบ้านจะนำไปฝังไว้ในป่า เชื่อว่าป่าผืนนี้จะมีอาถรรพ์ และหากคนท้องเข้าไปในป่าจะแท้งลูก คนทั่วไปก็เข้าไม่ได้ จะ เข้าได้ก็เฉพาะหมอผีเท่านั้น ซึ่งตะวีโดะนี้ เป็นกลอุบายที่ทำให้คนไม่เข้าไปตัดไม้ทำลายป่า

      "ตะชั๊วะไข่" หรือป่าช้าของชาวปะกาเกอะญอ ซึ่งโดยความเชื่อแต่โบราณ จะห้ามไม่ให้เข้าไปตัดไม้หรือหาของป่าโดยเด็ดขาด

      "เดหมื่อเมอ" เป็นป่าพื้นที่ข้างลำห้วย มีลักษณะเป็นกิ่ว ซึ่งคนเฒ่าคนแก่จะเป็นผู้กำหนดให้เป็นบริเวณที่ห้ามตัดไม้ หรือทำไร่ทำนา แต่สามารถหาของป่าได้

      "ตะเดโดะ" เป็นพื้นที่กิ่วดอย ที่เชื่อว่าเป็นทางเดินของผี จึงห้ามทำไร่ ห้ามสร้างบ้าน ใครฝ่าฝืนอาจเจ็บไข้ได้ป่วยถึงตายได้

     "ดูตะเอ่อ" เป็นป่าใหญ่ที่เป็นป่าต้นน้ำของหมู่บ้าน เป็นบริเวณที่ห้ามทำไร่ ห้ามตัดไม้ หากฝ่าฝืนอาจเจ็บไข้ได้ป่วย

      นอกจากนี้ เมื่อมีสมาชิกในหมู่บ้านเสียชีวิตลง จะห้ามสมาชิกในครัวเรือนผู้เสียชีวิตไปตัดต้นไม้ และล่าสัตว์เป็นระยะเวลา 1 เดือน ส่วนสมาชิกในหมู่บ้านจะห้ามเป็นระยะเวลา 7 วัน ทั้งนี้เพราะเชื่อว่าขวัญของผู้ตายกำลังจะไปเกิดในธรรมชาติ ซึ่งเป็นขวัญ 37 อย่างของชาวบ้าน หากไปตัดต้นไม้หรือทำลายสัตว์ก็เท่ากับไปทำลายวิญญาณผู้ตาย

     ความเชื่อและพิธีกรรมเหล่านี้ ได้กลายเป็นเครื่องมือในการควบคุมพฤติกรรมการจัดการทรัพยากรของสมาชิกในหมู่บ้านให้มีระเบียบแบบแผน ซึ่งเปรียบเสมือนกฎหมายที่ อยู่ในใจของทุกคน จนทำให้แม่ลานคำในวันนี้ กลับอุดมสมบูรณ์ขึ้นมาอีกครั้ง...








ที่มา
มูลนิธิชุมชนไท
chumchonthai.or.th

โพสต์โดยสมาชิกหมายเลข 1712 วันที่ 17 พ.ค. 2552


พิธีกรรมความเชื่อทำให้..แดนดิน แม่ลานคำ...เป็นป่าอนุรักษ์พิธีกรรมความเชื่อทำให้..แดนดินแม่ลานคำ...เป็นป่าอนุรักษ์

Advertisement

≡ เรื่องอื่นๆ ที่น่าอ่าน ≡

นิทานหรรษา

นิทานหรรษา


เปิดอ่าน 6,385 ครั้ง
สี+น้ำ

สี+น้ำ


เปิดอ่าน 6,401 ครั้ง
3 ผักผลไม้ดับกลิ่นปาก

3 ผักผลไม้ดับกลิ่นปาก


เปิดอ่าน 6,382 ครั้ง
ยามหัศจรรย์...สำหรับคุณ

ยามหัศจรรย์...สำหรับคุณ


เปิดอ่าน 6,386 ครั้ง
คำคม  - - ->จากหนังสือ

คำคม - - ->จากหนังสือ


เปิดอ่าน 6,380 ครั้ง

:: เรื่องปักหมุด ::

สมุนไพรใกล้ตัว..อย่ามัวเอาสารเคมีเข้าร่างกาย...เบาหวาน ความดัน..,มะเร็งหายได้..ไวๆมาอ่านดู>>

สมุนไพรใกล้ตัว..อย่ามัวเอาสารเคมีเข้าร่างกาย...เบาหวาน ความดัน..,มะเร็งหายได้..ไวๆมาอ่านดู>>

เปิดอ่าน 6,384 ☕ คลิกอ่านเลย

Advertisement

≡ เรื่องน่าสนใจในหมวดหมู่นี้ ≡
ทำแผ่น Boot Disk แบบอัตโนมัติ
ทำแผ่น Boot Disk แบบอัตโนมัติ
เปิดอ่าน 6,390 ☕ คลิกอ่านเลย

วรรณคดี....เรื่องไซอิ๋ว
วรรณคดี....เรื่องไซอิ๋ว
เปิดอ่าน 6,455 ☕ คลิกอ่านเลย

เทคนิคเลือกหมวกให้ถูกใจ...เหมาะกับกิจกรรม
เทคนิคเลือกหมวกให้ถูกใจ...เหมาะกับกิจกรรม
เปิดอ่าน 6,378 ☕ คลิกอ่านเลย

ชะตากรรมชาวนาไทย...ก้าวไปไม่พ้นความรันทด...
ชะตากรรมชาวนาไทย...ก้าวไปไม่พ้นความรันทด...
เปิดอ่าน 6,382 ☕ คลิกอ่านเลย

กิจกรรมพัฒนาผู้เรียนและกิจกรรมทำลายผู้เรียน
กิจกรรมพัฒนาผู้เรียนและกิจกรรมทำลายผู้เรียน
เปิดอ่าน 6,382 ☕ คลิกอ่านเลย

แต่งบ้านสะท้อนราศี... ทำให้ห้องโปรด สะท้อนความเป็นตัวเอง (1)
แต่งบ้านสะท้อนราศี... ทำให้ห้องโปรด สะท้อนความเป็นตัวเอง (1)
เปิดอ่าน 6,384 ☕ คลิกอ่านเลย

≡ เรื่องน่าอ่าน/สาระน่ารู้ ≡

การออกแบบสาร (Message Design) เพื่อการนำเสนอ
การออกแบบสาร (Message Design) เพื่อการนำเสนอ
เปิดอ่าน 17,353 ครั้ง

ครูไทย 4.0 (จบ) : โดย ดิเรก พรสีมา
ครูไทย 4.0 (จบ) : โดย ดิเรก พรสีมา
เปิดอ่าน 139,427 ครั้ง

มหัศจรรย์อาหารไทย
มหัศจรรย์อาหารไทย
เปิดอ่าน 9,102 ครั้ง

กินลูกเดือยต้านมะเร็ง
กินลูกเดือยต้านมะเร็ง
เปิดอ่าน 18,300 ครั้ง

ที่มาภาพมือเป็นรู ที่แชร์กันให้กลัวกันทั่วไลน์ ที่แท้มาจาก....
ที่มาภาพมือเป็นรู ที่แชร์กันให้กลัวกันทั่วไลน์ ที่แท้มาจาก....
เปิดอ่าน 27,292 ครั้ง

เกมส์ รวมเกมส์สนุกๆ มากมาย
สนามเด็กเล่น

แหล่งรวมเกมส์ เกมส์ให้เล่นมากมาย ศูนย์รวมเกมส์สนุกๆ เกมส์ความรู้ เกมส์ลับสมอง เกมส์ประลองยุทธ แหล่งรวบรวมข้อมูล เกมส์ เกมส์ออนไลน์ เกมส์มันๆ เกมส์ตัดผม ไว้มากมายที่นี่ ให้เด็กๆได้เลือกเล่นมากมาย คลิกเลย

 
หมวดหมู่เนื้อหา
เนื้อหา แยกตามหมวดหมู่ สามารถเลืออ่านได้ตามหมวดหมู่ที่นี่


· Technology
· บทความเทคโนโลยีการศึกษา
· e-Learning
· Graphics & Multimedia
· OpenSource & Freeware
· ซอฟต์แวร์แนะนำ
· การถ่ายภาพ
· Hot Issue
· Research Library
· Questions in ETC
· แวดวงนักเทคโนฯ

· ความรู้ทั่วไป
· คณิตศาสตร์
· วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
· ภาษาต่างประเทศ
· ภาษาไทย
· สุขศึกษาและพลศึกษา
· สังคมศึกษา ศาสนาฯ
· ศิลปศึกษาและดนตรี
· การงานอาชีพ

· ข่าวการศึกษา
· ข่าวตามกระแสสังคม
· งาน/บริการสังคม
· คลิปวิดีโอยอดนิยม
· เกมส์
· เกมส์ฝึกสมอง

· ทฤษฎีทางการศึกษา
· บทความการศึกษา
· การวิจัยทางการศึกษา
· คุณครูควรรู้ไว้
· เตรียมประเมินวิทยฐานะ
· ผลงานวิชาการเล่มเต็ม
· เครื่องมือสำหรับครู

ครูบ้านนอกดอทคอม

เว็บไซต์เพื่อครู ข่าวการศึกษา ความรู้ การศึกษาไทย

      kroobannok.com

© 2000-2020 Kroobannok.com  
All rights reserved.


Design by : kroobannok.com


ครูบ้านนอกดอทคอม
การจัดอันดับของ Truehits Web Directory

วิธีนำแบนเนอร์ของครูบ้านนอก.คอมไปแปะในเว็บท่าน บันทึกภาพแบนเนอร์นี้และลิงค์มาที่เราครับ (มีแบนเนอร์ 2 แบบ)
 

ครูบ้านนอกดอทคอม เว็บไซต์ของครูตัวเล็กๆ คนหนึ่ง ที่หวังเพียง ใช้เป็นช่องทางในการสื่อสาร แลกเปลี่ยน เพิ่มพูนความรู้ และให้ข่าวสาร ที่ทันสมัยต่อเหตุการณ์แก่คุณครู ผู้ปฏิบัติงานในทุกพื้นที่ของประเทศไทย เพื่อความเจริญงอกงามในปัญญา และเจริญก้าวหน้าในวิชาชีพ

เว็บนี้ถือกำเนิดเมื่อ 5 มกราคม 2548

Email : kornkham@hotmail.com
Tel : 096-7158383

สนใจสนับสนุนเรา โดยลงโฆษณา
คลิกดูรายละเอียดที่นี่ครับ