ค้นหาทุกอย่างในเว็บครูบ้านนอก :
ชุมชนครู บุคลากรทางการศึกษา และนักเรียน แหล่งความรู้สำหรับครู นักเรียน ข่าวการศึกษา ห้องสมุดความรู้ทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ และความรู้ทั่วไป เผยแพร่ผลงานวิชาการ ที่นี่


ข่าวการศึกษา     ความรู้ทั่วไป     งานราชการ/รัฐวิสาหกิจ/บริการสังคมเรื่องราวจากสมาชิก  ▶ ข่าว/บทความ ▶ หน้าแรก

เทคโนโลยีการศึกษาของศาสดามูฮัมหมัด


เรื่องราวจากสมาชิก เปิดอ่าน : 6,411 ครั้ง
เทคโนโลยีการศึกษาของศาสดามูฮัมหมัด

Advertisement

 

เทคโนโลยีการศึกษาของศาสดามูฮัมหมัด
               ปัจจุบัน ถ้าพูดถึงเทคโนโลยีการศึกษาคนส่วนใหญ่จะนึกถึงและปราบปลื้มกับเทคโนโลยีการ ศึกษาที่สร้างขึ้นโดยชาวยุโรปที่มิใช่มุสลิม โดยหารู้ไม่ว่าแท้ที่จริงแล้วเทคโนโลยีการศึกษาในอิสลามนั้นได้ถูกประยุคมา ตั้งแต่สมัยท่านนบีศ็อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัมแล้ว เหตุที่เป็นเช่นนั้นเพราะชาวมุสลิมส่วนใหญ่ไม่ได้ทำการศึกษาอย่างจริงจัง เกี่ยวกับเทคนิคการเรียนการสอนของท่านนบีศ็อเลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัม โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้รู้แถบบ้านเรา

                แน่นอนเราไม่คัดค้านหรือต่อต้านในสิ่งที่ผู้เชี่ยวชาญ จากยุโรปได้ทุ่มเทพลังกายและพลังใจเพื่อค้นหาเทคโนโลยีการศึกษาใหม่ๆที่มีประสิทธิภาพในกระบวนการเรียนการสอน แต่สิ่งที่น่าเสียใจก็คือเรากลับมองข้ามแบบอย่างที่ดีของเราไปอย่างสิ้นเชิง ในขณะที่รูปแบบหรือเทคโนโลยีการศึกษาที่ชาวยุโรปได้ประยุกต์ขึ้นมานั้นส่วนใหญ่จะสอดคล้องและเคยปฏิบัติมาแล้วในประวัติการดะอฺวะฮฺอิสลามของท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัม อันเป็นครูตัวอย่างที่ประสบความสำเร็จในการประสาทความรู้มากที่สุดจนเป็นที่ยอมรับของชาวโลกทั้งที่เป็นมุสลิมและไม่ใช่มุสลิม โดยเฉพาะชาวยุโรปเอง เมื่อ 1400 กว่าปีมาแล้ว

             ด้วยเหตุนี้ท่านมุอาวียะฮฺ บุตร อัลหะกัม อัสสุละมีย์ ซึ่งเป็นเศาะหาบะฮฺท่านหนึ่งได้กล่าวชมเชยท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัม ว่าฉันขอสาบานว่า ฉันไม่เคยพบเห็นครูท่านใดที่ทำการสอนสั่งได้ดีกว่าท่านนบีและไม่เคยพบเห็น ครูท่านใดทำการอบรมตักเตือนดีกว่าท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัม”. (มุสลิม,เศาะหีหฺมุสลิม หมายเลข 537)

               และเรื่องราว ที่จะนำเสนอต่อไปนี้เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามของผู้เขียนเพื่อรวบรวม เทคนิคและเทคโนโลยีการเรียนการสอนของท่านนบีศ็อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัมในการ ประสาทความรู้ และให้การอบรมบรรดาเศาะหาบะฮฺของท่านตลอดช่วงเวลา 23 ปี แห่งการดะอฺวะฮฺ.

1. สร้างแรงกระตุ้นและปลุกเร้าให้ผู้เรียนสนใจการเรียน

      1.1 บอกถึงความประเสริฐของความรู้และผู้แสวงหา
                 ท่านกล่าวว่าความว่าผู้ใดเดินทางเพื่อแสวงหาความรู้แน่นอนอัลลอฮฺจะทรงทำให้เขาพบกับความสะดวก ในหนทางสู่สวนสวรรค์ บรรดามลาอิกะฮฺจะคลุมปีกของเขาเพราะพอใจต่อผู้แสวงหาความรู้ และแท้จริงบรรดาสรรพสิ่งต่างๆที่มีอยู่ในชั้นฟ้าและแผ่นดินจะทำการขออภัยโทษ ให้แก่ผู้รู้แม้กระทั่งปลาต่างๆที่อาศัยอยู่ในน้ำ...” (อบูดาวูด หมายเลข 3641, อัตติรมิซีย์ หมายเลข 2683,2684)

1.2 ให้ผู้เรียนตระหนักถึงความจำเป็นและความสำคัญของวิชาความรู้
              ครั้งหนึ่งมีชาวชนบทคนหนึ่งละหมาดไม่ถูกต้อง ครั้งเมื่อเขาเข้ามัสยิดเขาก็ทำการละหมาดอย่างที่เคยกระทำ เสร็จแล้วก็หันไปให้สลามแก่ท่านนบี แล้วนบีตอบว่า จงกลับไปละหมาดใหม่ แท้จริงเจ้ายังไม่ได้ละหมาดชาวคนนั้นก็กลับไปละหมาดใหม่เสร็จแล้วก็มาหานบีอีก แต่ทุกครั้งที่เขามาหานบี นบีก็สั่งให้กลับไปละหมาดใหม่และบอกว่าเขายังไม่ได้ละหมาด จนเขาเกิดท้อใจและอยากทราบว่าแท้จริงการละหมาดที่ถูกต้องนั้นเป็นเช่นไร ดังนั้นเขาจึงกล่าวแก่ท่านนบีว่าฉันขอสาบานด้วยพระนามของผู้ที่บังเกิดท่านด้วยสัจธรรม ฉันไม่สามารถจะทำให้ดีกว่านี้ได้อีกแล้ว ดังนั้นโปรดสอน(วิธีการละหมาดที่ถูกต้อง)แก่ฉัน”. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 757,793, มุสลิม หมายเลข 883)

2. ทำการสอนแบบบูรณาการ
              ท่านนบีศ็อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัมไม่เพียงเป็นครูผู้สอนที่คอยประสาทความรู้ต่างๆแก่บรรดาเศาะหาบะฮฺเท่านั้น ท่านยังเป็นนักอบรมจริยธรรมที่สูงส่งอีกด้วย ดังนั้นในกระบวนการเรียนการสอนของท่าน ท่านจะทำการประสาทความรู้ควบคู่กับการอบรมจริยธรรมไปด้วย
              อัลลอฮฺทรงตรัสความว่าพระองค์(อัลลอฮฺ)ทรงเป็นผู้ส่งรสูลท่านหนึ่งในหมู่ผู้ไม่รู้จักหนังสือจากพวกเขาเอง เพื่อทำการอ่านอายาตต่างๆของพระองค์แก่พวกเขาและทรงขัดเกลา(จริยธรรมแก่)พวกเขาให้ผุดผ่อง...”. (สูเราะฮฺ อัลญุมุอะฮฺ อายะฮฺที่ 2)

3. มีหลักสูตรและเทคนิคการสอนที่หลากหลาย
            ในการให้การอบรมสั่งสอนบรรดาเศาะหาบะฮฺนั้นท่านนบีศ็อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัม ไม่ได้ทำการสอนพวกเขาเกี่ยวกับปัญหาด้านวิชาการเท่านั้น แต่ทว่าท่านยังทำการอบรมในปัญหาต่างๆทั่วไป นับตั้งแต่ปัญหาที่เล็กที่สุดไปจนถึงปัญหาที่สำคัญที่สุด ทั้งที่เป็นปัญหาส่วนตัว ครอบครัว สังคมและการเมือง เช่นเดียวกับวิธีการสอนหรือเทคนิคการสอนของท่าน ท่านจะมีเทคนิคการสอนที่หลากหลาย ไม่ยึดติดเฉพาะการอภิปรายเท่านั้น ดังจะได้ประจักษ์ต่อไปนี้
       

      3.1 สอนให้รู้จักสังเกตถึงสิ่งที่เป็นต้นเหตุและที่มาของบัญญัติ
             ครั้งหนึ่งเมื่อท่านนบีศ็อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัมถูกถามเกี่ยวกับการแลกเปลี่ยน ซื้อขายอินทผาลัมสดกับอินตภาลัมแห้ง ท่านถามกลับว่าอินทผาลัมสดจะลดลงไหมเมื่อมันแห้งลง?”. บรรดาเศาะหาบะฮฺจึงตอบว่า แน่นอน”. ท่านจึงตอบว่า ดังนั้นก็จงอย่าแลกเปลี่ยนซื้อขายระหว่างทั้งสอง”. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 2198, มุสลิม หมายเลข 1555)

แน่นอนว่าทุกคนต่างทราบ ดีถึงสัจธรรมที่ว่าผลไม้สดทุกอย่างเมื่อแห้งลงจะทำให้ทั้งผลและน้ำหนักลดลง ด้วย แต่ที่ท่านถามขึ้นเช่นนั้น เพื่อต้องการสอนให้บรรดาเศาะหาบะฮฺของท่านให้รู้จักถึงสาเหตุและที่มาของ บัญญัติการซื้อขายดังกล่าว

ในขณะที่ท่านนบีศ็อลลัล ลอฮุอลัยฮิวะสัลลัมสั่งห้ามบรรดาเศาะหาบะฮฺไม่ให้ทำการซื้อขายผลไม้ก่อนสุก ท่านได้กล่าวแก่พวกเขาว่าเจ้ารู้มั้ยว่าเมื่ออัลลอฮฺทรงยับยั้งมิให้ผลไม้(สุกและเก็บเกี่ยวได้) ดังนั้นด้วยเหตุผลใดเล่าที่เจ้าจะรับเอาทรัพย์สินของพี่น้องของเจ้า?”. (มุสลิม หมายเลข 1006)

ทั้งสองตัวอย่างข้างต้นเป็น การสอนของท่านแก่บรรดาเศาะหาบะฮฺถึงสาเหตุและเหตุผลของบัญญัติหรือหุกมเพื่อ ให้ได้คิดและทำการวิเคราะห์ถึงเหตุผลของบัญญัติอื่นๆ ซึ่งท่านไม่ได้บอกถึงบัญญัติแต่เพียงอย่างเดียว
         

        3.2 สอนให้รู้จักถามและจริยธรรมในการถาม
              ท่านสอนสั่งบรรดาเศาะหาบะฮฺให้รู้จักถามในสิ่งที่ไม่รู้หรือเกิดข้อสงสัย เพราะคำถามเป็นบ่อเกิดแห่งวิชาความรู้ และท่านยังสอนว่าบางสิ่งบางอย่างที่ไม่เหมาะสมก็ไม่ควรถาม เพราะถ้าถามแล้วบางทีอาจจะนำความยุ่งยากมาสู่ผู้ถามได้

ท่านกล่าว ว่าพวกเจ้าจงซักถามในสิ่งที่พวกเจ้าไม่รู้ แท้จริงยาที่จะรักษาความโง่เขลานั้นคือการถาม”. (อบูดาวูด หมายเลข 333, อิบนุมาญะฮฺ หมายเลข 572)

ท่านกล่าวอีกว่าแท้จริงมุสลิมที่กระทำผิดใหญ่หลวงที่สุดคือผู้ที่ถามเกี่ยวกับสิ่งหนึ่งที่ ยังไม่ได้มีบัญญัติต้องห้ามแต่เพราะคำถามของเขาทำให้สิ่งนั้นกลับกลายเป็น สิ่งต้องห้าม”. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 7289, มุสลิม 2358)

แน่ นอนว่าผู้เรียนทุกคนต้องมีปัญหามีคำถามที่ต้องการคำตอบ ดังนั้นท่านจึงสอนว่าเวลาใดควรจะถาม ควรถามเกี่ยวกับอะไร ใครจะเป็นผู้ถาม และควรถามอย่างไร...

        3.3 สอนให้รู้จักใช้วิจารณญาณและการสังเกต
              วัน หนึ่งท่านได้ถามบรรดาเศาะหาบะฮฺว่าในบรรดาต้นไม้มีต้นไม้อยู่ชนิดหนึ่งใบของมันจะไม่ร่วง...ดังนั้นจงบอกมามัน คือต้นอะไร?”. อิบนุอุมัรเล่าว่า คนส่วนใหญ่ตอบว่าเป็นต้นไม้แถบชนบทแต่ในความคิดของฉันมันคือต้นอินทผาลัม ซึ่งขณะนั้นฉันเป็นคนที่เล็กที่สุดในกลุ่มดังนั้นฉันจึงเขินอายที่จะชิงตอบ แต่แล้วท่านนบีศ็อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัมก็ตอบว่า มันคือต้นอินทผาลัม”. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 72)

       3.4 สอนให้รู้จักอภิปราย ถกปัญหาและทบทวน
             อัลบุคอรีย์ ได้บันทึกจากท่านหญิงอาอิชะฮฺว่าท่านจะไม่รับฟังหรือได้ยินสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ที่ท่านไม่เข้าใจเว้นแต่ท่านจะไปถามไถ่และทบทวนจนได้รับความกระจ่างจากท่าน นบีศ็อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัม (ดูตัวอย่างในเศาะหีหฺอัลบุคอรีย์ หมายเลข 103, มุสลิม หมายเลข 2876)

จริงอยู่ว่ามันเป็นการ กระทำของท่านหญิงอาอิชะฮฺ แต่การกระทำดังกล่าวจะไม่เกิดขึ้นหากปราศจากการชี้นำจากท่านนบีศ็อลลัลลอฮุอ ลัยฮิวะสัลลัม

4. ให้รางวัลแก่ผู้เรียนด้วยการกล่าวคำส่งเสริมและชมเชย
              วันหนึ่งอบูฮุร็อยเราะฮฺได้ถามท่านนบีศ็อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัมว่าผู้ใดที่โชคดีที่สุดที่จะได้รับชะฟาอะฮฺ(ความช่วยเหลือ)ของท่าน?”. ท่านตอบชมเชยว่าแท้จริงฉันคิดไว้แล้วว่าจะไม่มีผู้ใดถามฉันเกี่ยวกับหะดีษนี้ก่อนหน้าเจ้า เพราะฉันทราบดีถึงความกระตือรือร้นของเจ้าต่อหะดีษ”. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 99).

และครั้งหนึ่งท่านนบีศ็อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัม ได้ถามอุบัยย์ บุตรกะอฺบ์ ว่า โอ้อบุลมุนซิรฺ อายะฮฺอะไรในอัลกุรอานที่ยิ่งใหญ่ที่สุด?” อุบัยย์ตอบว่า อายะฮฺอัลกุรสีย์”. ท่านจึงกล่าวว่าความรู้ต้องยินดีกับเจ้าโอ้อบุลมุนซิรฺ”. (มัสลิม หมายเลข 1882)

          ด้วยการให้รางวัลเชิงชมเชยเช่นนี้ทำให้ผู้เรียนมีจิตใจที่อยากจะไขว่คว้าหาความรู้และเพิ่มความขยันหมั่นเพียรมากยิ่งขึ้น

5. เอาใจใส่และให้ความสำคัญกับผู้เรียน
             ครั้งหนึ่งขณะท่านนบีศ้อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัมกำลังพูดคุยกับบรรดาเศาะหาบะฮฺได้ มีชายคนหนึ่งเดินเข้ามาถามเกี่ยวกับวันสิ้นโลก...แต่ท่านยังคุยต่อจนเสร็จ หลังจากนั้นท่านก็เรียกหาชายคน   นั้น แล้วตอบว่าเมื่อมีการทำลายความซื่อสัตว์/ความน่าเชื่อถือ ดังนั้นก็จงรอการมาเยือนของวันสิ้นโลกชายคนนั้นถามต่อว่า ทำลายอย่างไรหรือ?”. ท่านตอบว่า เมื่อมีการมอบอำนาจการปกครองแก่ผู้ที่ไม่คู่ควร ดังนั้นก็จงรอการมาเยือนของวันสิ้นโลก”. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 59)

จาก หะดีษข้างต้น ท่านนบีจะไม่หยุดจากการกล่าวปราศรัยแก่บรรดาเศาะหาบะฮฺเพราะกลัวว่าจะทำให้ เกิดความไขว้เขวและขาดตอนในการเรียน ถึงกระนั้นท่านก็ไม่ลืมที่จะให้ความสำคัญกับผู้ถาม.

และ อีกครั้งหนึ่งขณะที่ท่านกำลังกล่าวปราศรัย(คุฏบะฮฺ)ในวันหัจญ์อำลา(วิดาอฺ) ได้มีชายคนหนึ่งชื่ออบูชาฮฺกล่าวขึ้นว่า จงบันทึกให้แก่ฉันด้วยท่านนบีจึงตอบว่าจงบันทึกให้แก่อบูชาฮฺ”. (อัลบุคอรีย์ หมายลเข 112, มุสลิม หมายเลข 1355).

6. เข้าใจถึงความสามารถของผู้เรียนและระดับไอคิวของแต่ละคน
                   ท่านนบีกล่าวว่าผู้ที่มีเมตตาที่สุดในหมู่ประชาชาติของฉันคืออบูบักรฺ และผู้ที่หนักแน่นที่สุดต่อคำสั่งของอัลลอฮฺในหมู่พวกเขาคืออุมัร และผู้ที่มีคาวมละอายที่สุดในหมู่พวกเขาคืออุษมาน และผู้ที่เป็นนักอ่านคัมภีร์อัลกุรอานที่ดีที่สุดคืออุบัยย์ บุตรกะอฺบ์ และผู้ที่เก่งเรื่องมรดกที่สุดคือเซด บุตรษาบิต และผู้ที่รู้เกี่ยวกับเรื่องหะลาลและหะรอมมากที่สุดคือมุอาซฺ บุตร ญะบัล และสำหรับทุกประชาชาตินั้นมีผู้ที่ซื่อสัตว์ และผู้ที่ซื่อสัตว์ในหมู่ประชาชาติของฉันคืออบูอุบัยดะฮฺ อามิรฺ บุตร อัลญัรรอหฺ”.

7. คำนึงถึงสภาพความแตกต่างของผู้เรียนแต่ละคน
                ในกระบวนการเรียนการสอนของท่าน ท่านจะให้ความสำคัญเป็นอย่างมากต่อระดับความแตกต่างของผู้เรียนทั้งในด้าน วัย ความนึกคิด สถานที่และโอกาส...

ครั้งหนึ่งขณะที่ ท่านนบีศ้อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัมกำลังกล่าวคำปราศรัยอยู่ก็ด้มีชายคนหนึ่ง เดินเข้ามาแล้วกล่าวว่า โอ้ท่านรสูล, มีชายแปลกหน้าคนหนึ่งต้องการถามท่านเกี่ยวกับปัญหาศาสนาดังนั้น ท่านจึงหยุดจากการกล่าวปราศรัยและไปนั่งลงบนเก้าอี้ทำการสอนสั่งชายแปลกหน้า คนนั้นแล้วท่านก็ลุกขึ้นไปกล่าวปราศรัยต่อ. (มุตตะฟัก อลัยฮฺ)
                  และทุกครั้งที่มีคนมาถามหาท่าน ก่อนที่ท่านจะเริ่มทำการประสาทความรู้ ท่านจะถามคนเหล่านั้นว่า ชื่ออะไร เป็นลูกของใคร มาจากเผ่าไหน และอาศัยอยู่ที่ใด เป็นต้น เพื่อจะได้ทราบถึงเบื้องหลังและสถานภาพของแต่ละคน หลังจากนั้นท่านจึงเริ่มทำการสอน

                  ด้วยเหตุนี้อิมามอันนะวะวีย์จึงกล่าวว่าผู้สอนควรจะทุ่มเทความพยายามเพื่อทำให้พวกเขาเข้าใจ และสร้างความเข้าใจที่สอดคล้องกับระดับความคิดและความจำของเขา ดังนั้นจงอย่าสอนในสิ่งที่พวกเขามาสามารถรับได้ และจงอย่าละเลยในสิ่งที่พวกเขาสามารถรับได้อย่างไม่ยากเย็น และจงพูดจาปราศรัยกับพวกเขาให้พอเหมาะกับระดับความคิด ความเข้าใจและความต้องการของพวกเขา ดังนั้นจึงเป็นการเพียงพอด้วยการชี้นำสำหรับผู้ที่สามารถเข้าใจได้อย่างดี และอธิบายชี้แจงแก่คนอื่น และกล่าวชี้แจงซ้ำซ้ำสำหับผู้ที่ต่ำกว่านั้น...” (อันนะวะวีย์,อัลมัจญ์มูอฺ 1/31)

8. แนะนำสู่ความรู้และความถนัดเฉพาะด้านที่เหมาะสมกับผู้เรียน
               เซด บุตร ษาบิตเล่าว่า ชนเผ่าของเขาได้กล่าวแก่ท่านนบีศ้อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัมว่า มีเด็กเผ่านัจญารฺคนหนึ่งได้ท่องจำอัลกุรอานสิบกว่าสูเราะฮฺ ดังนั้นท่านนบีจึงได้ขอให้ฉันอ่าน ฉันจึงอ่านสูเราะฮฺ(กอฟ) แล้วท่านก็กล่าวแก่ฉันว่าแท้จริงฉันได้เขียนหนังสือไปยังชนกลุ่มหนึ่ง(หมายถึงชาวยิว) แต่ฉันกลัวว่าพวกเขาจะเพิ่มเติมหรือตัดตอนแก่ฉัน ดังนั้นเจ้าจงตั้งใจศึกษาภาษาสิรยานดังนั้นเซดจึงทำการศึกษาภาษาสิรยานภายในเวลาเพียง สิบเจ็ดวัน (บางสายรายงานกล่าวว่า สิบห้าวัน) เท่านั้น. (อัรรอมะฮุรมุซีย์,อัลมุหัดดิษุลฟาศิล หมายเลข 785).

                จะ เห็นได้ว่าท่านนบีหลังจากที่ท่านได้ประจักษ์ถึงความชาญฉลาดและความจำที่ดี เยี่ยมของเซดท่านก็ส่งสเริมให้เขาเรียนภาษาสิรยานซึ่งเป็นภาษาของชาวยิว ซึ่งมีน้อยคนที่เข้าใจมันในเวลานั้น.

9. มีเทคนิคการนำเสนอที่รวดร้าวและหลากหลาย
                 บางครั้งท่านจะเปิดประเด็นการเรียนด้วยการตั้งคำถามพวกเจ้ารู้ไหมว่าการนินทาคืออะไร?”. (อบูดาวูด หมายเลข 4874). พวกเจ้ารู้ไหมว่าใครคือผู้ที่ล้มละลาย?”. (มุสลิม หมายเลข 2581, อัตติรมิวีย์ หมายเลข 2418).

ในบรรดาต้นไม้มีต้นไม้อยู่ชนิดหนึ่งใบของมันจะไม่ร่วง...ดังนั้นจงบอกมามันคือต้นอะไร?”. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 72).

บางครั้งท่านจะเปลี่ยนเสียงพูดจากที่นุ่มนวลกลายเป็นเสียงที่ห้าวหาญขณะที่กำลังอ่านคุฏบะฮฺ ดุจขุนพลที่กำลังบัญชาการทหาร

และ บางครั้งท่านจะเปลี่ยนท่าทางจากการนอนตะแคงสู่การนั่งตรงเพื่อบ่งบอกถึงความ สำคัญและความจริงจังของปัญหาที่กำลังพูด. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 2654, มุสลิม หมายเลข 87).

10. เชื่อมบทเรียนด้วยเหตุการณ์ปัจจุบัน
               อนัส เล่าว่า ขณะที่ท่านนบีอยู่กับบรรดาเศาะหาบะฮฺในวันหนึ่ง จู่ๆก็มีหญิงเชลยศึกนางหนึ่งกำลังเสาะหาลูกน้อยของนาง และทันทีที่นางพบกับลูกนางก็เข้าสวมกอดทันที. ดังนั้นท่านนบีศ็อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัมจึงกล่าวขึ้นว่าพวกเจ้าเห็นว่าผู้หญิงคนนี้จะโยนลูกน้อยของนางลงไปในไฟไหม?”. บรรดาเศาะหาบะฮฺจึงตอบว่า ไม่”. ท่านจึงกล่าวว่าและอัลลอฮฺก็ไม่ยอมโยนผู้ที่เป็นที่รักของพระองค์ลงไปในไฟนรกเช่นกัน”. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 5999, มุสลิม หมายเลข 2754).

11. ใช้สื่อในการสอนที่หลากหลาย
               ในกระบวนการเรียนการสอนของท่านนบีนั้นท่านมักจะใช้สื่อเพื่อช่วยสาธยายหรืออธิบายบทเรียนให้เข้าใจยิ่งขึ้น

        11.1 ใช้วิธีชี้ด้วยนิ้ว
                 ท่านกล่าว ว่าฉันและผู้ที่ปกป้องลูกกำพร้าเหมือนกับทั้งสองนิ้วนี้แล้วท่านก็ชูนิ้วชี้และนิ้วกลางขึ้น. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 5304). ท่านกล่าวว่าภัยพิบัติจะเกิดขึ้นที่โน่นจากทิศตะวันออกโดยที่เขาชัยฏอนจะโผล่ขึ้นทาง นั้นแล้วท่านก็ชี้มือไปยังทิศตะวันออก. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 6308, มุสลิม หมายเลข 2744).

        11.2 ยกเรื่องขึ้นมาเปรียบเทียบ
                ท่านกล่าว ว่าพวกเจ้าเห็นไหมว่าถ้ามีแม่น้ำลำคลองไหลผ่านหน้าบ้านของคนใดคนหนึ่งในหมู่ พวกเจ้า แล้วเขาได้ลงไปอาบน้ำทุกวันวันละห้าเวลา แล้วจะยังมีสิ่งสกปรกติดตัวเขาอยู่อีกไหม?”. บรรดาเศาะหาบะฮฺตอบว่าไม่เหลือสิ่งสกปรกใดๆติดอยู่เลยท่านจึงกล่าวต่อว่าเช่นเดียวกับการละหมาดห้าเวลา ซึ่งอัลลอฮฺจะลบล้างความผิดต่างๆด้วยการละหมาดดังกล่าว”. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 528,มุสลิม หมายเลข 1520,1521).

ท่านกล่าว ว่าอุปมาผู้ศรัทธาที่อ่านอัลกุรอานอุปมาดั่งผลอุตรุจญะฮฺ(ผลส้มที่มีกลิ่นหอม ชนิดหนึ่ง) ที่มีรสชาติดีและมีกลิ่นหอม และอุปมาผู้ศรัทธาที่ไม่อ่านอัลกุรอานอุปมาดั่งผลอินทผาลัมที่มีรสชาติดีแต่ ไม่มีกลิ่นหอม และอุปมาผู้กลับกลอก(มุนาฟิก)ที่อ่านอัลกุรอานอุปมาดั่งผลร็อยหานะฮฺ(ผลไม้ ชนิดหนึ่ง) ที่มีกลิ่นหอมแต่รสชาติขม และอุปมาผู้กลับกลอกที่ไม่อ่านอัลกุรอานอุปมาดั่งผลหันเซาะละฮฺ(ไม้เลื้อย ชนิดหนึ่งที่งอกตามทะเลทราย มีผลกลมสีเขียวลายคล้ายลูกแตงโมแต่มีขนาดเล็กกว่าหลายเท่า) ไม่มีกลิ่นหอมและมีรสชาติขม”. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 5020 ,มุสลิมหมายเลข 797)

        11.3 วาดเส้นหรือภาพประกอบเพื่อเพิ่มความกระจ่าง
                อิบนุ มัสอูดเล่าว่าท่านนบีศ็อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัมได้ขีดเส้นด้วยมือของท่านบน พื้นทรายเส้นหนึ่งแล้วกล่าวว่า นี่คือเส้นทางของอัลลอฮฺ(อิสลาม)ที่เที่ยงตรง เสร็จแล้วท่านก็ขีดเส้นสั้นๆทางด้านขวาและซ้ายของเส้นดังกล่าวแล้วกล่าวว่านี่คือเส้นทางต่างๆซึ่งไม่มีเส้นใดแม้แต่เส้นเดียวเว้นแต่มีชัยฏอนคแยร้อง เรียกและเชิญชวนอยู่ตลอดเวลา แล้วท่านก็อ่านอายะฮฺที่ 153 ของสูเราะฮฺอัลอันอาม ความว่าและแท้จริงนี่คือเส้นทางของข้า(อิสลาม)อันเที่ยงตรง ดังนั้นพวกเจ้าจงปฏิบัติตามมันเถิด และจงอย่าปฏิบัติตามเส้นทางต่างๆเหล่านั้น เพราะมันจะทำให้เจ้าห่างไกลจากเส้นทางของอัลลอฮฺ”. (อะหฺมัด 1/465, อันนสาอีย์,ตัฟสีรฺ หมายเลข 194, อัหากิม 2/318). 11.4 เล่าประวัติที่เกิดขึ้นจริงกับประชาชาติรุ่นก่อนเพื่อเป็นอุทาหรณ์หรือ อนุสติเตือนใจ

อาทิ เช่นชีวประวัติของชายสามคนที่เข้าไปหยู่ในถ้ำแล้วก็มีก้อนหินใหญ่เลื่อนมา ปิดปากถ้ำทำให้พวกออกไปไม่ได้ ดังนั้นพวกเขาจึงวิงวอนต่ออัลลอฮฺด้วยการอ้างกรรมดีที่พวกเขาได้ก่อไว้จนอัล ลอฮฺบันดาลให้ปากถ้ำถูกเปิดออกอีกครั้ง. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 3465, มุสลิม 2766)

เช่นเดียวกับประวัติการกลับใจ(เตาบะฮฺ) ของชายคนหนึ่งที่ได้ฆ่าคนมาแล้วถึง 99 คน.(อัลบุคอรีย์ และอื่นๆอีกมากมาย

         11.5 สอนภาคสนามด้วยมโนภาพที่สามารถประจักษ์ได้ด้วยสายตา    
                 คืนจันทร์เพ็ญคืนหนึ่งท่านได้แหงนหน้าขึ้นมองพระจันทร์เต็มดวงแล้วกล่าวขึ้นว่าแท้จริงพวกเจ้าจะสามารถมองเห็นองค์พระผู้อภิบาลของพวกเจ้าอย่างชัดแจ้ง(ใน วันปรโลก)เสมือนกับที่พวกเจ้ามองเห็นพระจันทร์ในคืนนี้ โดยที่ไม่มีการเบียดเสียดหรือแก่งแย่งกันเพื่อที่จะมองไปยังมันแต่อย่างใด”. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 554, มุสลิม หมายเลข 633)
       

         11.6 นำสื่อจริงที่สัมผัสได้มาทำการสอน
                 ท่านอลีเล่าว่าฉันเห็นท่านรสูลุลลอฮฺได้หยิบเอาผ้าไหมแล้ววางไว้ในมือข้างขวาของท่าน แล้วหยิบเอาทองคำแล้ววางไว้ในมือข้างซ้ายของท่าน แล้วท่านก็กล่าว(พร้อมกับชูทั้งสองขึ้น) ว่าแท้จริงทั้งสองสิ่งนี้เป็นที่ต้องห้ามสำหรับประชาชาติที่เป็นบุรุษเพศของ ฉัน”. (อบูดาวูด หมายเลข 4057, อันนะสาอีย์ 8/160).

          11.7 ปล่อยให้ผู้เรียนไปค้นหาคำตอบและทำการทดลองเอง
                   ตามธรรมเนียมชาวอาหรับนั้น พวกเขาจะทำการผสมเกษรอินทผาลัมก่อนที่อินทผาลัมจะออกผลสืบทอดกันมา ซึ่งบางคนทำไปโดยไม่รู้ว่ามีเหตุผลใด ดังนั้นท่านนบีจึงต้องการสอนสั่งบรรดาเศาะหาบะฮฺของท่านให้รู้จักการทดลอง เพื่อให้ทราบถึงข้อเท็จจริงและเหตุผลของการกระทำดังกล่าว...

ฏ็อลหะ ฮฺเล่าว่าฉันและท่านรสูลุลลอฮฺได้เดินผ่านชาวสวนกลุ่มหนึ่งที่กำลังอยู่บน ยอดต้นอิทผาลัม แล้วท่านก็ถามขึ้นว่า พวกเขาเหล่านั้นกำลังทำอะไรอยู่หรือ?”. พวกเขาจึงตอบว่ากำลังทำการผสมเกษรของดอกอินทผาลัมโดยการนำเอาเกษรตัวผู้ไปผสมกับเกษรตัว เมีย ดังนั้นท่านรสูลจึงกล่าวว่าฉันไม่คิดว่าการกระทำดังกล่าวจะเกิดประโยชน์แต่อย่างใด”. ดังนั้นพวกเขาจึงไปบอกแก่ชาวสวนเหล่านั้น พวกเขาจึงหยุดทำการผสมเกษร แต่แล้วพวกเขากลับพบว่าอินทผาลัมไม่ออกผลดีในปีนั้น ดังนั้นท่านจึงกล่าวว่าถ้าหากว่าการกระทำดังกล่าวยังประโยชน์แก่พวกเขาก็ให้พวกเขาทำเสีย เพราะแท้จริงฉันเพียงแค่คาดคะเนเท่านั้น”. (มุสลิม หมายเลข 6079,6080).

12. พูดย้ำและเน้นหลายๆครั้งในสิ่งที่ควรย้ำ
               ในการสอนของท่านนบีนั้นเราจะพบว่าท่านจะทำการสาบานนับครั้งไม่ถ้วนในเรื่อง สำคัญที่ท่านจะพูด อาทิเช่นคำว่า ขอสาบานด้วยพระนามของอัลลอฮฺ เขายังไม่ได้ศรัทธา...ขอสาบานด้วยพระนามของอัลลอฮฺ เขายังไม่ได้ศรัทธา...ขอสาบานด้วยพระนามของอัลลอฮฺ เขายังไม่ได้ศรัทธา...เป็นต้น และบางครั้งท่านจะพูดย้ำซ้ำๆหลายครั้ง อาทิเช่นมันคือการพูดโกหก...มันคือพยานที่เป็นเท็จ...ท่านยังคงกล่าวย้ำเช่นนั้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า... (อัลบุคอรีย์ หมานยเลข 2511).

13. คำนึงถึงความกระฉับกระเฉงและความพร้อมของผู้เรียน
                อิบนุ มัสอูดเล่าว่าท่านนบีศ็อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัลลัมให้ความสนใจกับการสอนสั่งพวกเราเพียงไม่ กี่วันเพราะกลัวว่าพวกเราจะเบื่อหน่าย”. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 68)

14. ทบทวนความรู้และความจำ
                ท่านได้สั่งเสียให้บรรดานักท่องจำอัลกุรอานให้ระวังรักษาและให้ความสำคัญกับอัล กุรอานด้วยการอ่านอยู่เป็นประจำ. (อัลบุคอรีย์ หมายเลข 5033, มุสลิม หมายเลข 791)

ขณะที่ท่านสอนอัลบัรรออ์เกี่ยวกับดุอา อ์ก่อนนอน ท่านกล่าวแก่อัลบัรรออ์ว่า จงทวนให้ฉันฟังสิ”. ดังนั้นอัลบัรรออ์จึงทวนจนถึงคำว่าวะบิเราะสูลิกัลละซีอัรสัลตะท่านกล่าวว่า ไม่ใช่... วะบินะบิยยิกัลละซีอัรสัลตะ”. (มุสลิม หมายเลข 2710).
คำส่งท้าย

                  นี่คือส่วนหนึ่ง ของอีกหลายๆยุทธวิธีหรือเทคโนโลยีการสอนของท่านนบีศ้อลลัลลอฮุอลัยฮิวะสัล ลัมที่ผู้เขียนได้รวบรวมไว้ภายในเวลาอันรวบรัด และผู้เขียนขอยืนยันว่าแท้จริงยังมียุทธวิธีการสอนอีกมากมายที่ยังไม่ได้นำ เสนอ ณ ที่นี้

โพสต์โดยสมาชิกหมายเลข 8773 วันที่ 24 ธ.ค. 2552


เทคโนโลยีการศึกษาของศาสดามูฮัมหมัด

Advertisement

≡ เรื่องอื่นๆ ที่น่าอ่าน ≡

นางผมหอม

นางผมหอม


เปิดอ่าน 6,371 ครั้ง
เดินทางไปสู่ความหมาย

เดินทางไปสู่ความหมาย


เปิดอ่าน 6,372 ครั้ง
คำขวัญวันเด็ก ประจำปี 2552

คำขวัญวันเด็ก ประจำปี 2552


เปิดอ่าน 6,376 ครั้ง
ความลับ...ที่อยากบอก

ความลับ...ที่อยากบอก


เปิดอ่าน 6,376 ครั้ง

:: เรื่องปักหมุด ::

TOP VIEW

TOP VIEW

เปิดอ่าน 6,379 ☕ คลิกอ่านเลย

Advertisement

≡ เรื่องน่าสนใจในหมวดหมู่นี้ ≡
คำเตือน..อย่าหลงเชื่อพนักงานขายสเปรย์ฉีด..อันตราย!!
คำเตือน..อย่าหลงเชื่อพนักงานขายสเปรย์ฉีด..อันตราย!!
เปิดอ่าน 6,377 ☕ คลิกอ่านเลย

ผมแกะสลักผักผลไม้ได้แล้วนะ
ผมแกะสลักผักผลไม้ได้แล้วนะ
เปิดอ่าน 6,378 ☕ คลิกอ่านเลย

รายงานการพัฒนาชุดการสอนแบบศูนย์การเรียน
รายงานการพัฒนาชุดการสอนแบบศูนย์การเรียน
เปิดอ่าน 6,379 ☕ คลิกอ่านเลย

?สมพงษ์? รับแปลกใจ ?ชินภัทร? นั่งเลขาฯ กพฐ. แนะ "จุรินทร์" เคลียร์คนใน สพฐ.
?สมพงษ์? รับแปลกใจ ?ชินภัทร? นั่งเลขาฯ กพฐ. แนะ "จุรินทร์" เคลียร์คนใน สพฐ.
เปิดอ่าน 6,379 ☕ คลิกอ่านเลย

การจัดการเรียนการสอนตามหลักการBBL
การจัดการเรียนการสอนตามหลักการBBL
เปิดอ่าน 6,381 ☕ คลิกอ่านเลย

คู่มือ...เอาตัวรอดของผู้หญิง
คู่มือ...เอาตัวรอดของผู้หญิง
เปิดอ่าน 6,374 ☕ คลิกอ่านเลย

≡ เรื่องน่าอ่าน/สาระน่ารู้ ≡

การประเมินเพื่อเรียนรู้ การตั้งคำถามและการให้ข้อมูลย้อนกลับเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้
การประเมินเพื่อเรียนรู้ การตั้งคำถามและการให้ข้อมูลย้อนกลับเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้
เปิดอ่าน 8,786 ครั้ง

"การศึกษาหันหลัง" คอลัมน์ชั้น 5 ประชาชาติ โดย สาโรจน์ มณีรัตน์
"การศึกษาหันหลัง" คอลัมน์ชั้น 5 ประชาชาติ โดย สาโรจน์ มณีรัตน์
เปิดอ่าน 10,414 ครั้ง

ซูฮก! ครูมะกันพิการแขน ใช้เท้าต่างมือสอนนักเรียน
ซูฮก! ครูมะกันพิการแขน ใช้เท้าต่างมือสอนนักเรียน
เปิดอ่าน 9,514 ครั้ง

รู้หรือยัง? วันนี้ (1 ก.ค.58) ประเทศไทยเปลี่ยนเวลาให้ช้าลง 1 วินาที อย่างเป็นทางการแล้ว
รู้หรือยัง? วันนี้ (1 ก.ค.58) ประเทศไทยเปลี่ยนเวลาให้ช้าลง 1 วินาที อย่างเป็นทางการแล้ว
เปิดอ่าน 19,919 ครั้ง

รวมข้อมูลหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดฯ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560)
รวมข้อมูลหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดฯ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560)
เปิดอ่าน 91,507 ครั้ง

เกมส์ รวมเกมส์สนุกๆ มากมาย
สนามเด็กเล่น

แหล่งรวมเกมส์ เกมส์ให้เล่นมากมาย ศูนย์รวมเกมส์สนุกๆ เกมส์ความรู้ เกมส์ลับสมอง เกมส์ประลองยุทธ แหล่งรวบรวมข้อมูล เกมส์ เกมส์ออนไลน์ เกมส์มันๆ เกมส์ตัดผม ไว้มากมายที่นี่ ให้เด็กๆได้เลือกเล่นมากมาย คลิกเลย

 
หมวดหมู่เนื้อหา
เนื้อหา แยกตามหมวดหมู่ สามารถเลืออ่านได้ตามหมวดหมู่ที่นี่


· Technology
· บทความเทคโนโลยีการศึกษา
· e-Learning
· Graphics & Multimedia
· OpenSource & Freeware
· ซอฟต์แวร์แนะนำ
· การถ่ายภาพ
· Hot Issue
· Research Library
· Questions in ETC
· แวดวงนักเทคโนฯ

· ความรู้ทั่วไป
· คณิตศาสตร์
· วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
· ภาษาต่างประเทศ
· ภาษาไทย
· สุขศึกษาและพลศึกษา
· สังคมศึกษา ศาสนาฯ
· ศิลปศึกษาและดนตรี
· การงานอาชีพ

· ข่าวการศึกษา
· ข่าวตามกระแสสังคม
· งาน/บริการสังคม
· คลิปวิดีโอยอดนิยม
· เกมส์
· เกมส์ฝึกสมอง

· ทฤษฎีทางการศึกษา
· บทความการศึกษา
· การวิจัยทางการศึกษา
· คุณครูควรรู้ไว้
· เตรียมประเมินวิทยฐานะ
· ผลงานวิชาการเล่มเต็ม
· เครื่องมือสำหรับครู

ครูบ้านนอกดอทคอม

เว็บไซต์เพื่อครู ข่าวการศึกษา ความรู้ การศึกษาไทย

      kroobannok.com

© 2000-2020 Kroobannok.com  
All rights reserved.


Design by : kroobannok.com


ครูบ้านนอกดอทคอม
การจัดอันดับของ Truehits Web Directory

วิธีนำแบนเนอร์ของครูบ้านนอก.คอมไปแปะในเว็บท่าน บันทึกภาพแบนเนอร์นี้และลิงค์มาที่เราครับ (มีแบนเนอร์ 2 แบบ)
 

ครูบ้านนอกดอทคอม เว็บไซต์ของครูตัวเล็กๆ คนหนึ่ง ที่หวังเพียง ใช้เป็นช่องทางในการสื่อสาร แลกเปลี่ยน เพิ่มพูนความรู้ และให้ข่าวสาร ที่ทันสมัยต่อเหตุการณ์แก่คุณครู ผู้ปฏิบัติงานในทุกพื้นที่ของประเทศไทย เพื่อความเจริญงอกงามในปัญญา และเจริญก้าวหน้าในวิชาชีพ

เว็บนี้ถือกำเนิดเมื่อ 5 มกราคม 2548

Email : kornkham@hotmail.com
Tel : 096-7158383

สนใจสนับสนุนเรา โดยลงโฆษณา
คลิกดูรายละเอียดที่นี่ครับ