เคาะระฆัง สมศ.ประเมินคุณภาพภายนอกรอบ 4

โดนแน่...ก.ย.นี้ ประเมินภายนอกรอบที่ 4 ลดเอกสาร ลดภาระครูจริงหรือไม่ เตรียมตัวอย่างไร ฟังได้จากปาก "ณมน จีรังสุวรรณ"ผอ.สมศ. และติดตามชมรายการ “ทีช ทอล์ค ทัวร์ สเตชัน” ย้อนหลังผ่านช่องทาง YouTube: DailyNews Live-TH

"เริ่มเคาะระฆังการประเมินคุณภาพการศึกษาแบบใหม่ตามกฎกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ.2561 ที่เพิ่งประกาศใช้ ซึ่งทำให้การประกันคุณภาพเพื่อพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษา ง่ายขึ้นและไม่เป็นภาระกับครู และจะเริ่มการประเมินคุณภาพภายนอกรอบ 4 แบบใหม่ของสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา(สมศ.) หลังจากหยุดชะงักมานานด้วย" นพ.ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ รมว.ศึกษาธิการ (ศธ.) ประกาศชัดในงานสัมมนาเรื่อง “เปิดศักราชใหม่ในการประกันคุณภาพการศึกษา School –friendly QA : an innovation platform" เมื่อเร็ว ๆ นี้ ทำให้หน่วยงานทางการศึกษาต้องขยับ เพื่อเตรียมรับการประเมินคุณภาพภายนอกรอบ 4 (ปี 2559- 2563)แนวใหม่ จาก สมศ.อย่างเต็มรูปแบบ

วันนี้เราจะมาฟัง รศ.ดร.ณมน จีรังสุวรรณ ผู้อำนวยการ สมศ. เล่าถึงการประเมินคุณภาพภายนอกรอบ 4 แนวใหม่ว่าเป็นอย่างไร และสถานศึกษาจะต้องเตรียมตัวอะไรบ้าง โดย รศ.ดร.ณมน กล่าวว่า การที่การประเมินภายนอกรอบ 4 หยุดชะงักไป นั้น เป็นการชะลอในปี 2559-2560 เพื่อพัฒนาและปรับปรุงระบบการประเมินคุณภาพสถานศึกษา เนื่องจากสถานศึกษาร้องเรียนกันมากว่า การประเมินของ สมศ.เน้นตรวจเอกสารมากเกินไป ทำให้สถานศึกษาต้องเสียเวลาในการเตรียมข้อมูล และผลการประเมินก็ไม่สะท้อนตัวตนของสถานศึกษานั้น ๆ สมศ.จึงต้องปรับระบบการประเมินคุณภาพภายนอกแนวใหม่ ซึ่งตอนนี้ก็พัฒนาและปรับปรุงระบบการประเมินคุณภาพภายภายนอกเรียบร้อยแล้ว และพร้อมที่จะประเมินคุณภาพภายนอกรอบ 4 แล้ว โดยมีสถานศึกษาที่จะต้องเข้ารับการประเมินคุณภาพภายนอกรอบ4 แนวใหม่ จำนวน 59,000 แห่ง เป็นระดับการศึกษาปฐมวัย 21,500 แห่ง การศึกษาขั้นพื้นฐาน 36,800 แห่ง อาชีวศึกษา 780 แห่ง และ ระดับอุดมศึกษา 260 แห่ง ซึ่งที่ผ่านมามีสถานศึกษาที่นำร่องประเมินรอบ 4 แล้ว 23 แห่ง ได้แก่ โรงเรียนนานาชาติ 19 แห่ง ศูนย์พัฒนาเด็ก 1 แห่ง อาชีวศึกษา 1 แห่ง และ อุดมศึกษา 2 แห่ง ซึ่งผลการประเมินเบื้องต้นเป็นที่น่าพอใจ เช่น ศูนย์พัฒนาเด็ก มีความพร้อมและจัดการศึกษาได้อย่างดี

การประเมินคุณภาพภายนอกรอบ 4 มีความแตกต่างจากรอบที่ผ่านมาแน่นอน รศ.ดร. ณมน กล่าวว่า เพราะเป็นการประเมินเชิงคุณภาพ ไม่เน้นตรวจเอกสารหรือสร้างภาระให้แก่สถานศึกษาในการเตรียมข้อมูล โดยมีการนำเทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามาช่วยในกระบวนการประเมินตั้งแต่เริ่ม สถานศึกษาทำรายงานประเมินตนเองเพียงฉบับเดียว แล้วส่งให้หน่วยงานต้นสังกัด จากนั้น สมศ.จะดึงข้อมูลผ่านระบบสารสนเทศขึ้นมา แต่ที่สำคัญสถานศึกษาสามารถออกแบบประเมินมาตรฐานของสถานศึกษาของตนเองได้ และสถานศึกษาต้องประเมินภายในตามที่ออกแบบ จากนั้น สมศ.จะเข้าไปประเมิน เพื่อบอกว่าการประเมินของสถานศึกษาถูกต้องหรือไม่ มาถูกทางแล้วหรือยัง สถานศึกษาออกแบบการประเมินง่ายเกินไปหรือไม่ และเหมาะสมกับโรงเรียนหรือยัง

นอกจากนี้จะไม่ใช้มาตรฐานเดียวกันในการประเมินสถานศึกษาทั่วประเทศอีกแล้ว และการประเมินจะไม่มีการรับรองหรือไม่รับรองสถานศึกษา แต่เป็นการสะท้อนผลประเมินที่เกิดขึ้นจริง 5 ระดับ คือ ดีเยี่ยม ดีมาก ดี พอใช้ และปรับปรุง มีการรายงานจุดเด่น จุดควรพัฒนา การเสนอแนะแนวทางปรับปรุงพัฒนาในประเด็นที่เป็นปัญหา และ ค้นหานวัตกรรมของสถานศึกษา รวมทั้งคณะผู้ประเมินจะประกอบด้วยผู้ประเมินที่เป็นผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้เชี่ยวชาญ การประเมินจาก สมศ. ผู้มีประสบการณ์ในการบริหารสถานศึกษา เพื่อจะได้รู้บริบทสถานศึกษา และผู้ประเมินจากต้นสังกัด เพื่อรู้นโยบายของกระทรวงและของประเทศ

สำหรับสถานศึกษาที่จะเข้ารับการประเมินคุณภาพภายนอกรอบ 4 นั้น รศ.ดร.ณมน บอกว่า ไม่ต้องเตรียมตัวอะไรมากและก็ไม่ใช่เรื่องยาก เพียงแค่ทำตามกฎกระทรวงการประกันคุณภาพการศึกษา 2561 จุดเน้นสถานศึกษาต้องพยายามออกแบบการประเมินให้เหมาะสมกับสถานศึกษาของตนเอง อย่าไปก็อปปี้สถานศึกษาอื่น ขณะเดียวกันต้นสังกัดของสถานศึกษาจะต้องช่วยให้คำแนะนำ แค่นี้ก็ประสบความสำเร็จได้แล้ว อย่างไรก็ตาม สมศ.ฝ่ายเดียวไม่สามารถช่วยยกระดับคุณภาพการศึกษาได้ ต้องเป็นความร่วมมือตั้งแต่สถานศึกษา ต้นสังกัด และ สมศ. ถึงจะยกระดับการศึกษา และเดือนกันยายนนี้สมศ.จะลงประเมินสถานศึกษาอีกระลอก

ลองมาฟังเสียงจากสถานศึกษาที่ผ่านการประเมินคุณภาพภายนอกรอบ 4 ไปแล้วบ้าง รศ.ดร.วิทยา เมฆขำ รองอธิการบดีฝ่ายวางแผนงานและประกันคุณภาพ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา(มร.สส.) บอกว่า มร.สส.เข้ารับการประเมินคุณภาพภายนอกรอบ 4 เป็นกลุ่มแรก ซึ่งการประเมินรอบ 4 แตกต่างจากรอบที่ผ่านมา คือ เป็นการประเมินเชิงพัฒนา เน้นข้อมูลเชิงคุณภาพ ซึ่งสถานศึกษาไม่ต้องกังวลและไม่ต้องเตรียมอะไรมาก แค่ทำระบบการประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษาให้ดี สิ่งสำคัญ คือ วิธีการพัฒนาสถานศึกษาให้ดีขึ้นเท่านั้น

ถึงตรงนี้สถานศึกษาที่กำลังจะเข้ารับการประเมินคุณภาพภายนอก 4 คงจะสบายใจกันมากขึ้น การประเมินรอบนี้ไม่เน้นเอกสาร ขอผลงานเนื้อ ๆ ที่สำคัญ สมศ.ไม่ได้มาจับผิด แต่ช่วยเสนอแนะจุดบกพร่อง เพื่อยกระดับคุณภาพสถานศึกษาให้ดีขึ้น ติดตามชมรายการ “ทีช ทอล์ค ทัวร์ สเตชัน” ย้อนหลังผ่านช่องทาง YouTube: DailyNews Live-TH หรือ ชมสดทุกวันพฤหัสบดี เวลา 11.30 – 12.00 น.
ทีมข่าวการศึกษา

ขอบคุณที่มาเนื้อหาข่าวจาก เดลินิวส์ วันศุกร์ที่ 24 สิงหาคม 2561