ครูบ้านนอก

1. ความเป็นมา

โรงเรียนขนาดเล็กเป็นกลไกสำคัญในการจัดการศึกษาในประเทศไทย โดยเฉพาะในพื้นที่ชนบทและห่างไกล เนื่องจากทำหน้าที่จัดการศึกษาให้กับเด็กและเยาวชนในชุมชนท้องถิ่น อย่างไรก็ตามปัญหาที่พบอย่างต่อเนื่อง ได้แก่ การที่โรงเรียนมีครูไม่ครบชั้นเรียน งบประมาณและทรัพยากรที่จำกัด ภาระงานด้านเอกสาร ที่มากเกินไป ตลอดจนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนต่ำกว่ามาตรฐาน ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพการเรียนรู้และโอกาสทางการศึกษา (สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, 2564) การแก้ไขปัญหาดังกล่าวจำเป็นต้องมีรูปแบบการบริหารที่เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียนขนาดเล็ก สามารถตอบสนองต่อความต้องการของผู้เรียน และสร้างการมีส่วนร่วมจากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

ด้วยเหตุนี้ โรงเรียนวัดฤทธิ์ (คำหมื่นปทุมานุสสรณ์) จึงได้พัฒนา รูปแบบการบริหารโรงเรียนขนาดเล็กแบบมีส่วนร่วมด้วย KING Model ขึ้น โดยใช้แนวคิด KING Model ที่ประกอบด้วย 6 ขั้นตอน ได้แก่ เข้าใจ –เข้าถึง–พัฒนา–สืบสาน–รักษา–ต่อยอด ซึ่งเป็นการบูรณาการศาสตร์พระราชาของรัชกาลที่ 9 (เข้าใจ –เข้าถึง–พัฒนา) กับพระราชปณิธานของรัชกาลที่ 10 (สืบสาน–รักษา–ต่อยอด) ให้สอดคล้องกับการบริหารการศึกษาในศตวรรษที่ 21 (สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, 2563)

นวัตกรรมนี้ออกแบบโดยยึดหลักการบริหารแบบมีส่วนร่วม (Participatory Management) ที่เปิดโอกาสให้ผู้บริหาร ครู ผู้ปกครอง ชุมชน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเข้ามามีส่วนร่วมอย่างจริงจังทั้งในการวางแผน การดำเนินงาน และการประเมินผล (Duignan, 2006) ควบคู่กับการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ที่มุ่งเน้นให้ผู้เรียนมีบทบาทในการสร้างความรู้ด้วยตนเอง พัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และการทำงานร่วมกับผู้อื่น (Brame, 2016; Prince, 2004)

ดังนั้น นวัตกรรมหรือแนวปฏิบัติที่นำเสนอครั้งนี้ ไม่เพียงแต่ช่วยแก้ไขปัญหาที่เป็นข้อจำกัดของโรงเรียนวัดฤทธิ์ (คำหมื่นปทุมานุสสรณ์) แต่ยังเป็นการสร้างรูปแบบที่สามารถขยายผลไปยังโรงเรียนขนาดเล็กอื่น ๆ ได้อย่างเป็นรูปธรรม

เว็บน่าสนใจ