ค้นหาทุกอย่างในเว็บครูบ้านนอก :
วันนี้ขอ “บูชาครู” คุณครู “สุนทรภู่” กวีเอกของสยาม ด้วยเรื่องน่ารู้ของท่านค่ะ เพราะอีกไม่กี่วันก็จะถึงวันที่ 26 มิถุนายน ซึ่งเป็นวันเกิดของท่าน ขอเชิญอ่าน “26 มิถุนายน วันสุนทรภู่…26 เรื่องน่ารู้ของครู…ภู่สุนทร” ค่ะ
ท่านสุนทรภู่
1. เกิดเมื่อวันจันทร์ที่ 26 มิถุนายน พ.ศ.2329 (ตรงกับวันขึ้น 1 คํ่า เดือน ปีมะเมีย ในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช รัชกาลที่ 1 เกิดเมื่อสร้างกรุงรัตนโกสินทร์แล้ว 4 ปี รับราชการในกรมพระอาลักษณ์ ในรัชกาลที่ 2
2. มารดาไม่ปรากฏชื่อ บิดาเป็นชาวบ้านกรํ่า อ.แกลง จ.ระยอง ชื่อว่า พลับ มีบรรดาศักดิ์เป็น ขุนศรีสังหาร
3. ภรรยาคนแรกชื่อ “จัน” มีลูกชายชื่อ “พัด” ภรรยาคนที่สองชื่อ “นิ่ม” มีลูกชายชื่อ “ตาบ” และกล่าวกันว่า มีภรรยาอีกคนชื่อ “ม่วง” มีลูกชื่อ “นิล” (บางแห่งว่าชื่อ น้อย)
4. ออกบวชในสมัยรัชกาลที่ 3 เนื่องจากเกรงพระราชอาญาที่เคยทำให้ทรงขัดเคืองพระราชหฤทัยตั้งแต่รัชกาลก่อน (แต่รัชกาลที่ 3 ไม่เคยยุ่งเกี่ยวกับสุนทรภู่เลย)
5. เป็นผู้แต่งเรื่องนิราศสุพรรณ นิราศภูเขาทอง นิราศเมืองแกลง นิราศพระบาท นิราศพระประธม และนิราศเมืองเพชร
6. นิราศเมืองสุพรรณ เป็นนิราศที่แต่งเป็นคำโคลงเรื่องเดียว เพื่อลบคำสบประมาทที่ว่าแต่งโคลงไม่เป็น
7. นิราศภูเขาทอง เป็นการบรรยายการเดินทางไปพระนครศรีอยุธยา เพื่อไปนมัสการภูเขาทองและเพื่อสะเดาะเคราะห์
8. นิราศเมืองแกลง เป็นนิราศที่กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงสันนิษฐานว่า เป็นนิราศเรื่องแรกของสุนทรภู่ แต่งเมื่อคราวไป บ้านกรํ่า อ.แกลง จ.ระยอง เพื่อเยี่ยมบิดาที่บวชจำพรรษาที่นั่น
9. นิราศพระบาท แต่งเมื่อตามเสด็จพระองค์เจ้าปฐมวงศ์ พระโอรสในกรมพระราชวังหลังรัชกาลที่ 1 ไปนมัสการพระพุทธบาททางเรือ
10. นิราศพระประธม เป็นกลอนนิราศที่กล่าวถึงการเดินทางไปนมัสการพระปฐมเจดีย์ ส่วนนิราศเมืองเพชร เป็นการเดินทางไปเพชรบุรี
11. แต่งเรื่อง สวัสดิรักษา และ เพลงยาวถวายโอวาท
12. เป็นผู้ริเริ่มตั้งแบบกลอนสุภาพขึ้น ซึ่งเรียกอีกอย่างได้ว่า กลอนเพลงยาว ซึ่ง เพลงยาวโบราณแบ่งได้เป็น 5 ประเภท คือ เพลงยาวสังวาส เพลงยาวนิราศ เพลงยาวสุภาษิต เพลงยาวพงศาวดาร และเพลงยาวเสภา
13. เพลงยาวสังวาส คือ เพลงยาวที่แต่งถึงคนที่อยู่ร่วมกัน เช่น เพลงแต่งเกี้ยวกัน ส่วนเพลงยาวนิราศ คือ เพลงยาวที่แต่งเมื่อจากบ้านจากคนรักไป พรรณนาถึงความรักความอาลัยไปตามทางที่ผ่าน
14. แต่งนิทาน เรื่อง โคบุตร พระอภัยมณี พระไชยสุริยา และสิงหไกรภพ
15. เป็น ผู้ริเริ่มเล่นสัมผัสใน ในกระบวนกลอน และเป็นแบบอย่างมาจนปัจจุบัน
16. เรื่องพระอภัยมณี เป็น วรรณกรรมที่มีความยาวถึง 64 ตอน หรือ 94 เล่มสมุดไทยซึ่งมีถึง 12,706 บท ที่อาจกล่าวได้ว่าเป็นกวีนิพนธ์ที่ยาวที่สุดในโลก
17. ในเรื่องพระอภัยมณี พระอภัยมณีมีเมีย 5 คน คือ ผีเสื้อสมุทร นางเงือกสุวรรณมัจฉา นางสุวรรณมาลี นางละเวงวัลลา และนางวาลี โดยมีลูกจากเมียทั้งหมด 5 คน ได้แก่ สินสมุทร สุดสาคร สร้อยสุวรรณ-จันทร์สุดา (ฝาแฝด) และมังคลา
18. สินสมุทร เป็นลูกพระอภัยมณีกับผีเสื้อสมุทร สุดสาคร เป็นลูกพระอภัยมณีกับนางเงือกสุวรรณมัจฉา สร้อยสุวรรณ-จันทร์สุดา เป็นธิดาแฝดของพระอภัยมณีกับสุวรรณมาลี และ มังคลา เป็นลูกชายพระอภัยมณีกับนางละเวงวัลลา
19. “รู้อะไรไม่สู้รู้วิชา รู้รักษาตัวรอดเป็นยอดดี” เป็นคำของพระโยคีเกาะแก้วพิสดารสอนสุดสาคร ในเรื่อง “พระอภัยมณี”
20. หนังสือบทกลอนของสุนทรภู่ได้เริ่มพิมพ์ในสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อ พ.ศ.2413 โดย โรงพิมพ์ของหมอสมิธ ที่บางคอแหลม ได้ พิมพ์เรื่อง “พระอภัยมณี” เป็นเรื่องแรก ขายคราวละเล่มสมุดไทย ราคาเล่มละสลึง หรือ 25 สตางค์
21. “ถึงบางพูดพูดดีเป็นศรีศักดิ์ มีคนรักรสถ้อยอร่อยจิต แม้นพูดชั่วตัวตายทำลายมิตร จะชอบผิดในมนุษย์เพราะพูดจา” เป็นคำกลอนใน นิราศภูเขาทอง
22. “ปรารถนาสารพัดในปถพี เอาไมตรีแลกได้ดังใจจง” เป็นสุภาษิตจาก เพลงยาวถวายโอวาท
23. สุนทรภู่ถึงแก่กรรมสมัยรัชกาลที่ 4 เมื่อปี พ.ศ.2398 รวมสิริอายุได้ 70 ปี โดยรับราชการอยู่กับพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้บรรดาศักดิ์เป็นที่ พระสุนทรโวหาร ตำแหน่งเจ้ากรมพระอาลักษณ์ฝ่ายบวรราชวัง
24. มีผู้บอกไว้ว่า ผู้สืบสกุลของสุนทรภู่ต่อมาใช้นามสกุลว่า “ภู่เรือหงษ์”
25. องค์การยูเนสโกได้ประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติสุนทรภู่ให้เป็น “บุคคลผู้มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรมระดับโลก” ในวาระครบ 200 ปีเกิด เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2529 และเป็นสามัญชนคนแรกของไทยที่ได้รับเกียรตินี้
26. วันที่ 26 มิถุนายน 2552 ถือเป็นวันครบรอบ 223 ปีเกิด ของท่านสุนทรภู่
ขอกราบบูชาบรมครูสุนทรภู่ ด้วยความเคารพไว้ ณ ที่นี้
ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ
