น้ำหมักจากพืช

ขอกล่าวนิด ๆ   ขอพูดหน่อย ๆ

                  การเกษตรที่อาศัยธรรมชาติที่พึ่งพาซึ่งกันและกันโดยเฉพาะการเกษตรในปัจจุบัน ที่ต้องการพัฒนาและแก้ไขเกี่ยวกับการใช้สารเคมีกับพืชและสัตว์ เพราะที่ผ่านมาสารเคมีที่ตกค้างในพืชที่คนนำมาบริโภค ทำให้มีผลกระทบต่อร่างกาย ตลอดจนสภาพแวดล้อม หรือชีวิบริเวณเป็นอย่างมาก ฉะนั้นควรที่จะหันมาสนใจในเรื่องการเกษตรธรรมชาติที่ปลอดจากสารเคมี ไม่ว่าจะเป็นปุ๋ย สารกำจัดหรือป้องกันศัตรูพืช ที่ได้มาจากธรรมชาติรอบตัวเรา ซึ่งจะเป็นการลดต้นทุนการผลิต แล้วยังปลอดภัยในเรื่องของสุขภาพอนามัยของผู้ผลิตและผู้บริโภคอีกด้วย

                          เอกสารนี้ได้นำความรู้การปุ๋ยหมักชีวภาพ การทำน้ำหมักจุลินทรีย์จากพืชสดสีเขียวและจากผลไม้ที่สามารถหาหาวัตถุดิบในท้องถิ่นทั่ว ๆ ไปได้ แต่ผลที่ได้คุ้มค่าเกิดประโยชน์เป็นอย่างดียิ่ง และขอขอบคุณคนของแผ่นดิน ชุมชนดินหนองแดนเหนือ ตำบลบ้านตาด อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานีตลอดจนองค์การแพลนแห่งประเทศไทยที่สนับสนุนด้านงบประมาณในการฝึกอบรมครู นักเรียน ผู้ปกครอง เกี่ยวกับการเกษตรแบบยั่งยืน กสิกรรมไร้สารพิษ ชีวิตยั่งยืน พื้นดินจะอุดมชั่วลูก ชั่วหลานสืบไป.....................

การทำน้ำหมักจากพืชสดสีเขียว

ส่วนประกอบ

1. ผักบุ้ง หน่อกล้วย หน่อไม้ อย่างละ 2 กิโลกรัม หรือถ้าหาไม่ได้ครบ ก็ใช้อย่างใดอย่างหนึ่ง   จำนวน 6  กิโลกรัม

2. ใบเขียว ๆ  พืชตระกูลถั่ว ต่าง ๆ   จำนวน  2  กิโลกรัม

3. น้ำตาบทรายหรือกากน้ำตาย       จำนวน  4  กิโลกรัม

4. หัวเชื้อน้ำจุลินทรีย์  10  ช้อนแกง (ไม่มีก็ได้)

วิธีหมัก

นำผักบุ้ง  หน่อไม้ หน่อกล้วย และใบพืชมาหั่นตามขวาง ขนาด 3 – 5 เซนติเมตร นำไปคลุกกับน้ำตาลทรายหรือกากน้ำตาล จากนั้นนำไปบรรจุในถังพลาสติกแล้วปิดปากถังให้สนิทพอประมาณ หมักไว้ในที่ร่มไม่ให้โดนแดด ประมาณ 7 – 15 วัน จะได้น้ำหัวเชื้อจุลินทรีย์ จึงกรองเอาแต่น้ำเก็บไว้ใช้ ส่วนกากให้นำไปใช้ผสมทำปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยพืชสดต่อไปได้

                การเก็บรักษา

                   ควรเก็บไว้ในที่ร่ม อย่าให้ถูกแสงแดด   เพราะจุลินทรีย์จะตาย ถ้ามีกลิ่นเหม็น ให้เติมน้ำตาลลงไปแล้วปิดฝาเหมือนเดิม กลิ่นจะหายไป ถ้าเป็นฝ้าสีขาวลอยหน้าแสดงว่าน้ำหมัก หมักได้ผลดี คือเกิดราขาว เป็นราที่เป็นประโยชน์ แต่หากเป็นสีดำ เหม็น แสดงว่าเป็นราดำ  คืออาหารไม่พอ ให้เติมน้ำตาลหรือกากน้ำตาล

การนำไปใช้ ของน้ำหมักจากพืชสีเขียว

·       ปรับโครงสร้างดิน ใช้น้ำหมัก 1 ส่วนต่อน้ำ 100 ส่วน รดราดดิน แล้วคลุมด้วยฟาง ก่อนการปลูกพืช  7  วัน

·       ใช้เป็นหัวเชื้อทำปุ๋ยหมัก ใช้น้ำจุลินทรีย์ 3 ช้อนแกง ต่อน้ำ 15 ลิตร  และเติมน้ำตาลทรายหรือกากน้ำตาล 3 ช้อนแกงนำไปรดกองปุ๋ย

·       ใช้บำบัดน้ำเสีย กลิ่นเหม็น น้ำจุลินทรีย์  1  ส่วนต่อน้ำตาล  1 ส่วน  น้ำ 10 ส่วน

·       ใช้เร่งให้พืชเติบโต แข็งแรง ด้านทานโรคและแมลง ใช้น้ำจุลินทรีย์ 3ช้อนแกงต่อน้ำ 1 ปี๊บหรือ 20 ลิตร  ฉีดพ่นหรือรดราดบริเวณรอบต้นพืช

                 “ ไม่มีคนยากจน ในหมู่ของคนที่ขยัน”

การทำน้ำหมักจากผลไม้

ส่วนประกอบ

·       กล้วยน้ำว้าสุก มะละกอสุก ฟักทองแก่ อย่างละ 2 กิโลกรัม  ถ้าหาไม่ได้ครบทั้ง 3 ชนิดอาจใช้อย่างใดอย่างหนึ่งแทนก็ได้

·       น้ำตาลทรายหรือกากน้ำตาล 3 กิโลกรัม

·       น้ำเชื้อจุลินทรีย์จากผลไม้10 ช้อนแกง(ไม่มีก็ได้)

วิธีหมัก

                ใช้ผลไม้ทั้งผล ไม่ต้องล้าง ไม้ต้องปลอกเปลือก หั่นตามขวาง หนา 3 – 5 เซนติเมตร การหมัก และการเก็บรักษาก็ทำเช่นเดียวกับน้ำหมักจากพืชสดสีเขียว

ประโยชน์ของน้ำหมักจากผลไม้ 

                มีประโยชน์เหมือนน้ำหมักจากพืชสดสีเขียว

1.              ใช้เร่งผล เพื่อเพิ่มความหวาน เร่งราก หัว เหง้าของพืชให้อวบสมบูรณ์

2.              ใช้ผสมกับน้ำจุลินทรีย์จากพืชสดสีเขียว โดยใช้ให้ตรงกับช่วงเจริญของต้นไม้ช่วงต่าง ๆ

   การนำไปใช้ของน้ำหมักจากผลไม้ ใช้ได้เช่นเดียวกับการหมักจากพืชสดสีเขียว หรือจะนำไปใช้ร่วมกันทั้งสองชนิดโดยใช้สูตรตามตารางดังนี้

การต่อเชื้อน้ำหมักทั้งสองประเภทเพื่อนำไปขยายให้มีปริมาณมากขึ้น โดยใช้

·       น้ำหมัก 1  ส่วน

·       น้ำตาลหรือกากน้ำตาล   1  ส่วน

·       น้ำสะอาด  10  ส่วน

นำทั้งสามอย่างหมักรวมกันไว้ประมาณ   7 – 15 วัน หรืออาจจะนานกว่านี้ก็ได้ แต่ให้สังเกต ถ้าเป็นฝ้าขาวแสดงว่าน้ำหมักนั้นสมบูรณ์ นำไปใช้ ได้มีประสิทธิภาร แต่ถ้าเป็นสีดำมีกลิ่นเหมือน ให้เติมน้ำตาลหรือกากน้ำตาล         ซึ่งมีสาเหตุมาจากอาหารให้กับจุลินทรีย์ไม่พอ

เอกสารหมาย 3 / 2550

ของฝากจาก

                                 ครูคำโหล่ง

โรงเรียนชุมชนสงเคราะห์