สวนล้อมน้ำ น้ำล้อมบ้าน

สวนล้อมน้ำ น้ำล้อมบ้าน ต้นยางนาสูงใหญ่สองข้างระหว่างทางจากตัวเมืองเชียงใหม่ไปยังอำเภอสารภี บ่งบอกถึงความเก่าแก่ของเส้นทางสายนี้ ท่ามกลางบรรยากาศยามเช้าอันสงบเงียบ ผู้คนเริ่มทยอยกันเปิดบ้านปฏิบัติกิจวัตรประจำวันดูน่าเพลิดเพลิน ในที่สุดรถตู้บรรทุกทีมงาน “บ้านและสวน” ก็มาจอดนิ่งสนิท หน้าซุ้มประตูไม้ทอดคลุมด้วยพวงแสดที่กำลังแตกตุ่มดอกขนาดเล็ก กว่านิตยสารฉบับนี้จะวางแผงก็คงได้เวลาบานพอดี บ้านไทยประยุกต์ประดับตกแต่งด้วยอิฐมอญทั้งหลังซ่อนตัวอยู่ภายใต้ต้นไม้ใหญ่ น้อย รอบบ้านมีบ่อน้ำแคบยาวสลับช่วงด้วยบ่อกว้าง ได้ยินเสียงน้ำไหลรินเบา ๆตลอดเวลา คุณประเสริฐ คิ้วดวงตา เจ้าของธุรกิจนำเข้าและส่งออกสินค้าตกแต่งบ้านและเฟอร์นิเจอร์เล่าว่า จากการเดินทางไปมาแล้วหลายที่ทั่วโลกทำให้ได้ไอเดียมาใช้ตกแต่งบ้านหลายอย่าง โดยเฉพาะการจัดสวนสไตล์บาหลีซึ่งเน้นรูปแบบธรรมชาติ และการใช้น้ำเป็นองค์ ประกอบสำคัญในสวน “บาหลีเป็นเมืองที่เรียกว่า ‘Water World’ ครับ และน้ำถือได้ว่าเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้เลยในการจัดสวน เริ่มแรกที่นี่เป็นที่ดินเปล่ามีเพียงต้นไม้ใหญ่ไม่กี่ต้น เวลาผมเจอต้นไม้ต้นไหนถูกใจก็จะซื้อ และนำมาปลูกที่นี่ก่อนจะสร้างบ้านเสียอีก โดยคิดไว้คร่าว ๆก่อนแล้วว่าจะปลูกบ้านตรงไหน จัดสวนอย่างไร ตอนสร้างบ้านจึงไม่มีปัญหากับต้นไม้เลย” สำหรับรูปแบบสวนนั้น เจ้าของบ้านเป็นคนออกไอเดียและคิดรูปแบบเองทั้งหมด โดยกำหนดตำแหน่งต่าง ๆไว้ตั้งแต่แรก เริ่มจากปลูกต้นไม้ใหญ่และทำบ่อน้ำรูปทรงสี่เหลี่ยมยาว ตั้งแต่ประตูรั้วหน้า บ้านไปจนถึงรอบตัวบ้าน มีแนวทางเดินตรง ๆง่าย ๆสามารถเข้าถึงได้ทุกจุดในสวน สลับด้วยต้นไม้แทรกตามมุมต่าง ๆ แม้ว่ารอบตัวบ้านจะเป็นบ่อน้ำแต่เจ้าของบ้านเล่าว่าไม่มีปัญหาเรื่องยุงเลย เนื่องจาก เลี้ยงปลาคาร์พไว้จำนวนหลายร้อยตัว ไม่ว่าจะอยู่มุมไหนของบ้านก็สามารถเห็นปลาว่ายไปมา ให้ความเพลิดเพลินได้ตลอดเวลา นอกจากการปลูกไม้ยืนต้นและไม้พุ่มประดับเพื่อความสวยงามแล้ว พื้นที่ส่วนหนึ่งยังจัดเป็นแปลงผักสวนครัว ซึ่งมักนำมาประกอบอาหารรับประทานในบ้านเสมอ “จัดงานปาร์ตี้เกือบทุกอาทิตย์ครับ ก็เลยทำห้องบาร์บีคิวในสวนเสียเลย จะได้ขนย้ายออกมาง่าย ผักที่ปลูกไว้ในสวนก็นำมาทำอาหารทานกัน เหลือก็แจกจ่ายเพื่อนบ้าน นี่เพิ่งเก็บผักชุดเก่าหมดไป ตอนนี้กำลังเตรียมดินปลูกผักชุดใหม่อยู่ เลยอดเห็นแปลงผักสวย ๆกันเลย (หัวเราะ) “ผมชอบต้นไม้ไทย ๆครับ เช่น บุหงาสาหรี ปลูกอยู่ติดกับโรงรถส่งกลิ่นหอมเวลาเข้ามาในบ้าน แล้วก็มีประยงค์อยู่ข้างบ้าน ส่วนไทรต้นนี้ปลูกเพราะอยากให้มีนกเข้ามาในบ้าน เห็นต้นที่ออกลูกเขียว ๆไหมครับต้นนั้น เรียกว่า แอ๊ปเปิ้ลเมือง เดี๋ยวพอแก่จัดผลจะเปลี่ยนเป็นสีม่วงอมแดงรับประทานได้ ผมได้ต้นนี้มาจากแม่ออน อำเภอสันกำแพงครับ” ต้นไม้ไม่คุ้นตาหลายต้นเจริญเติบโตสูงใหญ่ ทั้งที่ยังปลูกได้ไม่กี่ปี แสดงให้เห็นถึงความอุดมสมบูรณ์ของดินที่นี่ หากเดินเรื่อยไปจนถึงหลังบ้าน ยังมีมุมสงบบริเวณท่าน้ำที่ยื่นออกไปในคลองชล ประทานขนาดไม่กว้างนัก ซึ่งแยกสายออกมาจากแม่น้ำปิง ผิวน้ำกระเพื่อมเป็นคลื่นเล็ก ๆพร้อมกับลมพัดเข้ามาเป็นระลอก แนวต้นไผ่กั้นอาณาเขตบ้านแทนรั้วส่งเสียงเสียดสีไปพร้อมกับจังหวะลม สร้างบรรยากาศน่าสบาย ตะเกียงที่ปักอยู่รอบสวน มีน้ำมันเติมจนเต็ม เตรียมพร้อมสำหรับปาร์ตี้ในอีกไม่กี่วันข้างหน้า นึกไปถึงอากาศเย็น ๆพร้อมกับบาร์บีคิวอุ่น ๆ ท่ามกลางสวนสวย แค่นี้ก็พอแล้ว บ่อน้ำที่ขุดไว้ชิดกับตัวบ้าน เพียงเปิดประตูออกมาก็ได้สัมผัสกับปลาที่แหวกว่ายในบ่อ “เริ่มแรกที่นี่เป็นที่ดินเปล่ามีเพียงต้นไม้ใหญ่ไม่กี่ต้น เวลาผมเจอต้นไม้ต้นไหนถูกใจก็จะซื้อ และนำมาปลูกที่นี่ก่อนจะสร้างบ้านเสียอีก” ซุ้มประตูหน้าบ้านปลูกพวงแสดเลื้อยขึ้นคลุม พอถึงช่วงออกดอกจะให้ดอกสีส้มแสดคลุมเต็มหลังคา ปลูกพืชที่ต้องการความชื้นรอบบ่อ เช่น ไอริสน้ำ ทั้งยังช่วยพรางขอบปูนให้ดูเป็นธรรมชาติขึ้น บริเวณหน้าบ้านมีน้ำตกขนาดเล็กจากผนังลงมาในบ่อ แต่เนื่องจากได้รับความชื้นค่อนข้างสูง ต้นไม้จึงเจริญเติบโตได้ดีและคลุมน้ำตกไว้เกือบทั้งหมด เน้นปลูกต้นไม้ที่มีกลิ่นอายของสวนเมืองร้อน เช่น เอื้องหมายนา พลู ขิงแดง กก ข้างบ้านปลูกไผ่ทองไว้บริเวณริมรั้ว มีทางเดินเข้าไปยังประตูห้องครัวและส่วนบริการหลังบ้าน http://www.baanlaesuan.com/monthly/magazine/390/pview/gom_06.jpg ปลูกไม้ดอกคลุมดิน เช่น เทียนฝรั่ง หลิวไต้หวัน แทรกไปกับทางเดิน http://www.baanlaesuan.com/monthly/magazine/390/pview/gom_07.jpg ข้างบ้านอีกด้านหนึ่งมีบ่อน้ำโอบโดยรอบ ภายในบ่อทำกระบะปลูกต้นไม้ซ้อนเข้าไปอีกชั้น ปลูกลั่นทม และคล้าไว้กลางบ่อ ศาลากลางน้ำสองชั้น ชั้นบนเชื่อมต่อออกมาจากห้องนอนในบ้าน ส่วนชั้นล่างมีแผ่นทางเดินผ่านน้ำเข้าไป ทั้งยังใช้เป็นมุมรับประทานอาหารและจัดปาร์ตี้ในสวนเสมอ จากบ่อน้ำใหญ่รอบตัวบ้านทำทางน้ำขนาดเล็กแยกออกไปยังบ่อน้ำที่อยู่ชิดริมรั้วและติดตั้งหัวน้ำพุพ่นน้ำออกมา น้ำพุจากผนังมีต้นไม้เล็กขึ้นแทรกเองตามธรรมชาติ ส่วนด้านบนคือ กระบะปลูกเฮลิโคเนีย ห้องเก็บเตาบาร์บีคิวทำหลังคาสองชั้นเพื่อระบายอากาศขึ้นไปด้านบน ทั้งยังใช้รูปแบบของตัวห้องให้ดูกลมกลืนกับบ้าน บ้าน / คลองชลประทาน 1. ไผ่ 2. ศุภโชค 3. สาวน้อยสันกำแพง 4. ห้องบาร์บีคิว 5. ศาลา 6. เฮลิโคเนีย 7. ลั่นทม 8. บ่อปลาคาร์พ 9. แอ๊ปเปิ้ลเมือง 10. หมากเขียว 11. ไทร 12. อินทนินบก 13. ประยงค์ 14. แท็งก์น้ำ 15. บ่อน้ำ 16. แปลงผักสวนครัว 17. มะม่วง 18. ขิงแดง 19. มะกรูด 20. กล้วยพัด 21. กล้วย 22. ซุ้มพวงแสด 23. ประตูรั้ว 24. โรงรถ 25. มะพร้าว 26. จันทน์ผา 27. ห้องแม่บ้าน 28. ปาล์มหางสุนัขจิ้งจอก 29. ละมุด 30. ไผ่สีทอง 31. ไผ่ 32. ขนุน 33. ชมพู่ม่าเหมี่ยว 34. ท่าน้ำ ท่าน้ำหลังบ้านรับลมเย็น ๆจากคลองชลประทานที่แยกสาขาออกมาจากแม่น้ำปิง แปลงปลูกผักสวนครัวใช้แผ่นไม้เก่าตีกรอบ และยกกระบะขึ้นมาเหนือพื้นดินช่วยให้ง่ายต่อการจัดการเตรียมดินและปลูกผักชุดใหม่ สะระแหน่ใบสีเขียวสดปลอดสารพิษในกระบะปลูกผักสวนครัว ยกระดับบ่อน้ำขึ้นมาในบางจุดของพื้นที่เพื่อให้เกิดการไหลของน้ำจากที่สูงไปที่ต่ำ ทำทางเดินผ่านน้ำเข้าไปยังศาลากลางน้ำ โดยเว้นระยะแผ่นทางเดินให้ได้จังหวะกับระยะก้าวขาประมาณ 45 เซนติเมตร เรื่อง : “วรัปศร” ภาพ : ปิยะวุฒิ, สิทธิศักดิ์ ที่มา บ้านและ