*ฐานะ ๕ ที่ควรพิจารณาเนือง ๆ*

ฐานะ ๕ ที่ควรพิจารณาเนือง ๆ

ฐานะ ๕ เหล่านี้ อันบุรุษสตรี คฤหัส หรือบรรพชิต ควารพิจารณาเนือง ๆ คือ

         ๑. ควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า เรามีความแก่เป็นธรรมดา ไม่ล่วงพ้นความแก่ไปได้
                    ความเมาในความเป็นหนุ่มเป็นสาวของสัตว์ทั้งหลายมีอยู่ ซึ่งเป็นเหตุให้
                    ประพฤติทุจจริตทางกาย วาจา ใจ เมื่อพิจารณาฐานะนั้นเนือง ๆ ก็จะละ
                    ความเมาในความเป็นหนุ่มเป็นสาวได้สิ้นเชิง หรือจะลดน้อยลงไป
         ๒. ควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า เรามีความเจ็บไข้เป็นธรรมดา ไม่ล่วงพ้นความเจ็บ
                    ไข้ไปได้ ความเมาในความในความไม่มีโรคของสัตว์ทั้งหลายมีอยู่ ซึ่งเป็นเหตุให้
                    ประพฤติทุจจริตทางกาย วาจา ใจ เมื่อพิจารณาฐานะนั้นเนือง ๆ ก็จะละ
                    ความเมาในความไม่มีโรคนั้นได้สิ้นเชิง หรือจะลดน้อยลงไป
         ๓. ควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า เรามีความตายเป็นธรรมดา ไม่ล่วงพ้นความตายไปได้
                    ความเมาในความในชีวิตสัตว์ทั้งหลายมีอยู่ ซึ่งเป็นเหตุให้ประพฤติทุจจริตทางกาย
                    วาจา ใจ เมื่อพิจารณาฐานะนั้นเนือง ๆ ก็จะละความเมาในชีวิตนั้นได้สิ้นเชิง หรือ
                    จะลดน้อยลงไป
        ๔. ควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า เราจะต้องพลัดพรากจากของของรักของชอบใจทั้งปวง
                   ความติดด้วยอำนาจแห่งความพอใจ ในสิ่งเป็นที่รัก ของสัตว์ทั้งหลายมีอยู่ซึ่งเป็น
                   เหตุให้ประพฤติทุจจริตทางกาย วาจา ใจ เมื่อพิจารณาฐานะนั้นเนือง ๆ ก็จะละ
                   ความติดด้วยอำนาจแห่งความพอใจในสิ่งเป็นที่รักได้อย่างสิ้นเชิง หรือจะลดน้อย
                   ลงไป 
        ๕. ควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า เรามีกรรม เป็นของตนเอง เป็นผู้รับผลแห่งกรรม มี
                   กรรมเป็นกำเนิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรมเป็นที่พึ่งอาศัย เราทำกรรมอันใด
                   ไว้ ดีก็ตาม ชั่วก็ตาม เราจักเป็นผู้รับผลแห่งกรรมนั้น เมื่อพิจารณาฐานะนั้น
                   เนือง ๆ ก็จะทุจจริตได้สิ้นเชิง หรือจะลดน้อยลงไป

ที่มา: พระไตรปิฎก