มะนาววงบ่อ นอกฤดู 1 ไร่ 100 ต้น

การปลูกมะนาวในวงบ่อซีเมนต์จำนวน 100 บ่อ ในเนื้อที่ 1 ไร่จะใช้เงินลงทุนประมาณ 27,000 บาท ในช่วงเริ่มแรก ประกอบด้วยวงบ่อซีเมนต์และฝารอง ค่ากิ่งพันธุ์มะนาว 1 และระบบน้ำ

ต้นมะนาวในวงบ่อเมื่อมีอายุต้นเพียง 8 เดือน จะสามารถบังคับให้ออกฤดูแล้งได้โดยใช้หลักการเดียวกับการปลูกลงดินคือคลุมพลาสติกให้กับต้นมะนาวในช่วงเดือนกันยายนและกระตุ้นการออกดอกในเดือนตุลาคม ซึ่งจะได้ผลผลิตมะนาวแก่ในช่วงเดือนมีนาคม-เมษายน ซึ่งเป็นช่วงที่มะนาวราคาแพงที่สุด

การเตรียมพื้นที่ กำหนดระยะปลูกระหว่างต้น 1.20 เมตร ระยะระหว่างแถว 1.50 เมตร ปลูกแบบแถวคู่ เว้นเป็นทางเดิน 2 เมตร ปรับพื้นที่ให้เรียบ วางวงบ่อซีเมนต์เป็นเลขคู่เพื่อง่ายต่อการวางระบบน้ำและคำนวณแรงดันน้ำ แท็งก์น้ำ 2 ชุด ชุดแรกสูง ประมาณ 5 วงบ่อ มีความจุน้ำได้ 1,200 ลิตรแท็งก์นี้ผสมปุ๋ยน้ำชีวภาพแล้วเปิดน้ำดีเข้าไปผสมปล่อยไปให้ต้นมะนาวในวงบ่อได้โดยตรง แท็งก์อีกชุดสูงประมาณ 9 วงบ่อ จำนวน 2 แท็งก์ เก็บน้ำสะอาดและช่วยเพิ่มแรงดันน้ำ

ใช้วงบ่อซีเมนต์ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 80 เซนติเมตร ฝาวงบ่อขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ประมาณ 90 เซนติเมตร กว้างกว่า 10 เซนติเมตร ดินผสมที่จะใช้ควรเป็นวัสดุปลูกหลัก 3 ชนิด คือ หน้าดิน 3 ส่วน ขี้วัวเก่า 1 ส่วน และเปลือกถั่วเขียว 2 ส่วน ผสมคลุกเคล้ากัน เปลือกถั่วเขียวจะช่วยให้สภาพดินมีการระบายน้ำที่ดี ดินจำนวน 100 วงบ่อ ใช้หน้าดินประมาณ 1 คันรถสิบล้อ ปูพื้นด้วยหน้าดินเป็นขั้นแรก จากนั้นใส่ขี้วัวเก่าเป็นชั้นที่ 2 ตามด้วยเปลือกถั่วเขียวเป็นชั้นบนสุด ใช้เครื่องตีพรวนติดรถไถไถพรวน รดน้ำ 1 สัปดาห์วัสดุปลูกจะยุบตัวประมาณ 1 คืบ ขุดเปิดปากหลุมให้มีขนาดเท่ากับขนาดของถุงที่ใช้ชำปลูกต้นมะนาวให้พอดีกับระดับดินเดิม กลบดินแล้วใช้เท้าเหยียบรอบ ๆ ต้น เพื่อไม่ให้โยกคลอน ปักไม้เป็นหลักกันลมโยกและใช้ตอกมัดต้นมะนาวไว้กับหลัก ตอกจะผุเปื่อยหลังจากปลูกประมาณ 2 เดือน ซึ่งต้นมะนาวตั้งตัวได้แล้วในช่วงเริ่มแรกของการบังคับมะนาวฤดูแล้งจะทำให้ต้นมะนาวออกดอกเพียงรุ่นเดียวคือ ช่วงเดือนตุลาคม

และไปเก็บผลผลิตในช่วงเดือนเมษายนเท่านั้น ต้องคอยปลิดดอกมะนาวทิ้งตั้งแต่เดือนพฤษภาคมเรื่อยมาจนกระทั่งถึงเดือนสิงหาคม-กันยายน 3-4 ปีที่ผ่านมามะนาวจะเริ่มมีราคาดีตั้งแต่เดือนมกราคมเรื่อยไปจนถึงเดือนเมษายน จึงปล่อยให้มะนาวให้ผลผลิต 2 รุ่น คือในช่วงเดือนมกราคม-กุมภาพันธ์รุ่นหนึ่ง โดยบังคับให้ต้นออกดอกในช่วงเดือนกรกฎาคม-สิงหาคม และมีผลผลิตในช่วงเดือนมีนาคม-เมษายน อีกรุ่นหนึ่งบังคับให้ออกดอกในช่วงเดือนกันยายน-ตุลาคม เดือนพฤษภาคมราคามะนาวจะถูกลง ช่วงนี้ทำการตัดแต่งกิ่งมะนาวและปลิดผลมะนาวที่ติดอยู่บนต้นทิ้งให้หมด เพื่อให้มะนาวพักต้นรอการออกดอกตามที่ต้องการในรุ่นต่อไป ซึ่งจะจำหน่ายได้ราคาดีกว่า

ที่ศูนย์พัฒนาการเกษตรภูสิงห์ อำเภอภูสิงห์ จังหวัดศรีสะเกษ มีแปลงสาธิตการปลูกมะนาวในวงบ่อเพื่อบังคับให้ออกผลนอกฤดูกาล ซึ่งประสบความสำเร็จในการพัฒนาดินและพัฒนาพันธุ์ตลอดจนวิธีการในการเพาะปลูกจนสามารถขยายผลสู่การเพาะปลูกของราษฎรในพื้นที่ได้อย่างกว้างขวาง เกษตรกรหรือประชาชนทั่วไปที่สนใจจะปลูกมะนาวในวงบ่อนอกฤดูกาลสามารถเข้าศึกษาชมงานเพื่อนำความรู้มาดำเนินการที่แปลงเพาะปลูกของตนเองได้ โดยไม่มีค่าใช้จ่ายใด ๆ ทั้งสิ้น

สำหรับศูนย์พัฒนาการเกษตรภูสิงห์นั้นเกิดขึ้นเนื่องมาจากเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2537 สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จฯ ไปทรงเยี่ยมราษฎรบริเวณอำเภอภูสิงห์ จังหวัดศรีสะเกษ และได้มีพระราชเสาวนีย์ให้ส่วนราชการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องร่วมกันพิจารณาจัดตั้งศูนย์พัฒนาการเกษตรแบบเบ็ดเสร็จ เพื่อช่วยเหลือราษฎรในพื้นที่ ซึ่งประกอบอาชีพทำนาไม่ได้ผล และให้จัดตั้งคณะกรรมการขึ้นเพื่อดำเนินงานในลักษณะเช่นเดียวกับศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ปัจจุบันมีหลายรายการที่ประสบผลสำเร็จจนสามารถขยายผลสู่ราษฎรในพื้นที่นำไปดำเนินการได้อย่างเป็นที่น่าพอใจยิ่ง.

ขอบคุณที่มาจาก เดลินิวส์